Кіріспе
Кәсіби күрестегі билік фигурасы Кәсіби күресте төреші - бұл жекпе-жектер кезінде рингте немесе оның жанында болатын билік фигурасы. Төреші міндеті бокс немесе аралас жекпе-жек спорт түрлеріндегі төреші міндетіне ұқсас, яғни ережелерді төреші және шешім қабылдауды жүзеге асыратын адам ретінде жүзеге асырады. Шын мәнінде, төреші - бұл күрескерлер сияқты, оның сценариіне сәйкес, оның алдын ала белгіленген нәтижесіне сәйкес жекпе-жекті өткізуге қатысушы және жекпе-жектің ағынын бақылауға және сахна артындағы төрешілерден күресшілерге ақпарат немесе нұсқаулар беруге жауапты. Көршілерге ұқсап, төрешілер де кейфабені ұстауға жауапты және шешімдерді жарнаманың кейфаб ережелеріне сәйкес қабылдауы керек.
In professional wrestling, a referee is an authority figure present in or near the ring during matches. The referee's purpose is similar to that of referees in combat sports such as boxing or mixed martial arts, that is, as an arbiter of the rules and the person charged with rendering decisions. In reality, the referee is, like the wrestlers, a participant in executing a match in accordance with its script including its pre determined outcome, and is responsible for controlling the flow of the match and for relaying information or instructions from backstage officials to the wrestlers. Like wrestlers, referees are also responsible for maintaining kayfabe, and must render decisions in accordance with the promotion's kayfabe rules.
Мақсаты
Кәсіби күрестің төрешісінің мақсаты - жекпе-жек кезінде шешімдер қабылдау (пинафолл, тапсыру, дисквалификация, санау), бірақ олардың заңды мақсаты - жекпе-жектердің барысы туралы күресшілерге хабарламалар беру, олармен қалған уақыт туралы (плюс тікелей эфирдегі коммерциялық үзілістердің басталуы мен аяқталуы) және қажет болған жағдайда, оларға көрермендердің реакциясын өлшеуге көмектесу, сондай-ақ оларды жекпе-жектің сценарийін еске салу. Олар, сондай-ақ, күрескерлердің физикалық тұрғыдан жалғастыруға қабілетті болуын қамтамасыз етуде және егер жарақаттану қаупі бар болса, жекпе-жекті тоқтату / қарсыласты хабардар етуде маңызды рөл атқарады. Төреші Джим Кордерастың айтуынша, төреші міндеті - көрінбейтін бола отырып, таланттың оқиғасын айтуына көмектесу. Қазіргі уақытта төрешілер сымсыз құлаққаптар киіп, сахна артындағы төрешілермен кездесулер кезінде байланыс орнатуда. Төрешілерді жұмыс берушілері олардың биіктігі мен салмағына байланысты таңдайды. Әдетте төрешілердің биіктігі 183 см-ден аспайды, салмағы 81,5 кг-нан аспайды және әдетте спорттық емес дене бітімі болуы мүмкін; Бұған WWE төрешілері Майк Чиода мен Чарльз Робинсон мысалдар. Рефери ретінде бастаған немесе рингтен шығып, рефери ретінде жалғасқан күрескерлердің жиілігі алты футтан төмен болған. Бұл өлшем айырмашылығының мақсаты кейбір үлкен күрескерлердің биіктігін, салмағын және бұлшық еттерін ерекше атап, кіші жұлдыздарды өтеуге арналған. Соңғы жылдары гепатит сияқты қан арқылы жұғатын аурулардың таралуын болдырмау үшін WWE төрешілері қалталарында латекс медициналық қолғаптарды ұстай бастады. Бұл саясат әлі күнге дейін сақталған. Қолғаптар күрескер қанған кезде киіледі.
"X" белгісі
Кәсіби күресте жұмыс істесе де, нақты жарақаттар болуы мүмкін. Мұндай жағдайда төреші қолдарын "Х" пішініне дейін көтереді, бұл сахна артындағы қызметкерлерге, фельдшерлерге және басқа да күрескерлерге болып жатқан оқиғаның шын мәнінде болып жатқанын ескертеді. Кеудедегі "X" белгісі - бұл ескерту, бұл күрескердің жарақаттануы мүмкін екенін, бірақ әлі де бәсекеге қабілетті екенін білдіреді. Соңғы уақытта Total Nonstop Action Wrestling (TNA) және WWE "X" белгісін сюжет желісін, сондай-ақ заңды жарақаттарды білдіру үшін қолданды. Бұған мысал ретінде А. Дж. Стайлзды Bully Ray сахнадан үстелге электрлі бомбамен соққы бергеннен кейін жарақаттаған. Тағы бір мысал - 2006 жылы WrestleMania 22-де Money in the Bank баспалдақ матчы кезінде Мэтт Харди Рик Флеирге баспалдақтың жоғарғы жағынан суплекс жасады, ал екі төреші Джим Кордерас және Майк Чиода "Х" белгісін қолданды. Флэр бірнеше минуттан кейін ойынға кіріп, өзінің дұрыс жарақатталмағанын көрсетті. Х белгісі берілгеннен кейін сахна артындағы төрешілер қажет болған жағдайда матчты тез аяқтауға арналған жоспарларды төрешіге жеткізеді. Сонымен қатар, егер күрескер жарақаттанған сияқты көрінсе, бірақ ол жалғастыра алатынын сезінсе, екі қолын да жоғары көтеріп, "өшіру" белгісі бар. AEW All Out-тың матчтың ортасында медициналық тексеру үшін тоқтатылғаннан кейін, төрешілер қазір екі бағыттағы радио байланысқа ие, сондықтан олар матч кезінде медициналық көмек қажет болуы мүмкін оқиғаларды қажет болған жағдайда медициналық қызметкерлермен сөйлесіп, бақылауға алады. "X" белгісінің орнына төрешілер қазір матчтарды радио байланысы арқылы тоқтата алады. Рефери Пол Тернер радионы "Аталған адам" Адам Пейдж заңды түрде жарақаттанғаннан кейін 18 қазан 2022 жылы Динамит эпизодында медициналық қызметкерлерді дереу шақыруға қолданды. Ойын дереу тоқтатылды және Моксли төреші тоқтату арқылы жеңімпаз деп жарияланды.
Көңіл алаңдатулар мен дөңгелектер
Кәсіби күрестің көптеген түрлерінде төрешілердің өз көзімен көрмеген нәрсеге сүйеніп шешім қабылдамауы туралы kayfabe ережесі бар. Осыған байланысты, төрешіге алаңдаушылық немесе әрекетке қабілетсіздік келтіру көбінесе жекпе-жектің элементі болып табылады, әсіресе, жекпе-жекте жекпе-жекші заңсыз әрекет жасағаны үшін дисквалификация арқылы жекпе-жекті жоғалтуға жауапты. Төрешіге кедергі келтіру немесе оны әрекетке қабілетсіз ету, әдетте, зұлым күрескердің заңсыз әрекет жасауының немесе матчқа сырттан араласудың (жұмысқа қатысу) бастауы болып табылады. Әдетте, ерлік күресші жекпе-жекті жеңіл жеңіл немесе бағындыру арқылы жеңіп шығады, егер төреші алаңдамаса немесе әрекетке қабілетсіз болса. Бұл алдын ала жоспарланған уақытша төреші жарақаттары "бұмбалар" деп аталады. Реферидің назарын аудару, әдетте, зұлым адам, оның менеджері немесе оның бұрышында тұрған басқа біреудің әдейі жасаған тактикасы. Сондай-ақ, төреші ережені бұзғаны үшін ерлік күресшімен сөйлесу үшін шамадан тыс уақыт алады. Төрешіге әрекетке қабілетсіздік келтіру әдетте күресшімен кездейсоқ соқтығысу арқылы жасалады немесе күресші қарсыласына шабуыл жасамай, оның орнына төрешіге соққы береді, бірақ кейде төреші қас қастандық немесе оның менеджерінің атаулы шабуылдарынан әрекетке қабілетсіз болуы мүмкін. Осылардың кез келгені болған кезде, төреші әдетте біраз уақыт бойы есінен танып қалады, бұл күресшіге қолданылғанда ерекше зардап тудырмайды. Бұл жылдар бойы сынға ұшырады, өйткені көптеген төрешілердің сынықтары күрескерлердің ерекше күшті екенін бейнелейді, бірақ көптеген жағдайларда төрешілердің сынықтары төрешілерді шын мәнінде әлсіз және әлсіз етіп көрсетеді. Мүмкін, ең атақты мысал WrestleMania X Seven-де, Triple H мен Undertaker арасындағы жекпе-жекте болды, онда Undertaker төреші Майк Чиоданы бір таптап, бір шынтақпен сабап жіберді. Қиода қатыгездіктің жоқтығына қарамастан, он минут бойы есінен танып қалмады.
Арнайы төрешілер
Арнайы қонақ төреші - бұл кез-келген матчтың шарты, онда әдеттегі төреші "жұмысшы" ретінде "жұмысшы" төрешімен алмастырылады. Танымал тұлғалар (мысалы, Мухаммед Али WrestleMania I негізгі іс-шарасында), менеджерлер және басқа да күресшілер арнайы төреші ретінде "мұнда қонақ" бола алады. Кейбір жағдайларда арнайы төреші матчтың басқа түрі немесе шарты бар матчқа орналастырылады (мысалы: Hell in a Cell арнайы төрешімен, әдетте Шон Майклс). Арнайы төреші жиі бәсекелестердің біреуіне немесе қарсы болады немесе кездесудің аяқталуын қамтамасыз ету үшін арнайы төреші ретінде тағайындалуы мүмкін. WWF-де 1999 жылдың қыркүйегінде, барлық төрешілер күресшілерден үнемі шабуылға ұшырағаннан кейін, олар кейфабе ереуілге шықты, бұл басқа WWF қызметкерлеріне (әсіресе Харви Уипплмен мен Том Причард, сонымен қатар ұрысқа қатыспайтын Джим Кордерас) "жаман" төрешіге айналды. Әдетте, арнайы төрешілерге арналған Danny Davis мысалы ретінде, ерекше төрешілерге арналған тәсілмен белгілі бір күрескерлерге қарсы немесе жақтап, оқиға желілеріне қатысатын қалыпты төрешілердің естімеген нәрсе емес. Сондай-ақ, бұған ең танымал мысалдардың бірі 2000 жылы Эрл Хебнердің жағдайы, ол сол кездегі үстем тұяқ Трипл Х-ға қарсы бейімділікке ұшырады, өйткені Трипл Х-ға қарсы жекпе-жектер кезінде үнемі оны қорлайтын. Бұл 2000 жылдың 26 сәуірінде "Raw is War" бағдарламасында Хевнер мүмкіндігінше жылдам санап, Крис Джерихоның "Трипл Х" командасына қарсы шығуына себеп болды. Соңғы мысал - Скотт Армстронг, 2013-2016 жылдар аралығында Ауторитетпен бірге болған төреші, Ауторитет мүшелеріне тиімді болған кезде тез санап, Ауторитет мүшелері бәсекелескен матчтар кезінде төрешілердің кедергілері кезінде жиі шығып тұратын.
Арнайы сыртқы төреші
Арнайы төрешімен бірдей, бірақ қонақ төреші рингтің сыртында қалып, қалыпты төреші көрмейтін нәрсені орындайды. Бұл қонақтар кейде "атқарушылар" деп аталады, олардың ең танымалдары Майк Тайсон, ол WWF Чемпионатының матчында Stone Cold Steve Austin мен Шон Майклстың арасындағы матчта арнайы қонақ ретінде қызмет етті. Арнайы орындаушылар, егер бастапқы ішкі төреші (кайфабе) тұрақты түрде әрекетке қабілетсіз болса, тұрақты төреші бола алады. Әйтпесе, орындаушының шешім қабылдау күші болмайды және шын мәнінде жекпе-жекте күрескерлерді ережелерге бағындыруға немесе кедергі келтіретін күрескерлерді рингтен физикалық түрде алып тастауға мәжбүрлейді.
Жеке төрешілер
Жаман күресшілердің тиімді амалы - жамандаушының тұрақты жалақысына жеке төреші болу. Төреші жай ғана лакей немесе жоғары лауазымды адамы болуы мүмкін. Бұл "сыбайлас жемқор төреші" трюгінің кеңінен таралуы, өйткені төрешіге деген адалдық ашық жарияланады және көрермендерді ашуландыру үшін ашық түрде паш етіледі. Төреші өзінің ресми лауазымына байланысты жазадан босатылады. Мысалы, Жаңа дүниелік тәртіп WCW-дің аға төрешісі Ник Патрикті жалдаған кезде, ол nWo матчтарының жалғыз төрешісі болды. Ол 1997 жылы nWo Souled Out турнирінің барлық жекпе-жектерін басқарды. Рик Флэр мен Төрт Атшы WCW-де өзінің жеке төрешісі Чарльз Робинсон болды, ол ақырында Флэрдің сыртқы келбеті мен мінез-құлқын қабылдады және Флэрдің "Табиғат жігіті" деген лақап атынан "Кішкентай Найтч" деген лақап атын алды. WCW-де бір уақыт бойы төрешілер Скотт Штайнердің матчтарын жұмыс істемеді, сондықтан ол Марк "Слик" Джонсонды өзінің жеке төрешісі ретінде жұмысқа алды. Джонсонның басына қара-ақ бояу салынған, көйлегінде nWo логотипі бар және мойнында сыбызғы бар, дәл ECW Билл Альфонсо сияқты. Бұған тағы бір мысал - Курт Англ 2005 жылдың аяғында Даивариді өзінің жеке төрешісі етіп алды, Даивари 2005 жылы Survivor Series-те WWE чемпионаты үшін Джон Синаға қарсы Англдің матчының төрешісі ретінде басталды. Эрик Бишофты бірнеше аптадан кейін жұмыстан босатудан кейін Дайвари Англдің менеджері болып тағайындалды.