Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шиханский (Шиханы) - Ресейдің Саратов облысындағы жабық қала. Ол 1997 жылдан бері жабық қала болып табылады, бірақ 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл мәртебесін жоғалтты. Қала Химиялық қарудың негізгі базасы Шиханы-2 (бұрынғы аты Вольск-18) қаласынан 2 км қашықтықта орналасқан.
Town in Saratov Oblast, Russia
Shikhany, also spelled Shikhansky (Шиханы) is a closed town in Saratov Oblast, Russia, north of Saratov on the right bank of the Volga River Population: It has been a closed town since 1997, but lost this status on 1 January 2019. The town is 2 kilometres from the major chemical weapons base Shikhany 2 (previously known as Vol'sk 18).
Тарих
Шиханьдегі алғашқы қоныс 1820 жылы граф Василий Васильевич Орлов Денисовтың меншігі ретінде құрылған. Алғашқы мектеп 1876 жылы ашылды. 1917 жылы екі үйде тек бес адам ғана тұратын. Қоныстың кейінгі кеңейуі, болжам бойынша, іргелес химиялық соғыс орнын ашудың салдары болды. 1997 жылы 30 маусымда қала президент Ельциннің жарлығымен жабық әкімшілік аумақтық құрылымға (ЗАТО) айналдырылды. Бұл жарлықтың шарттары бойынша Шиханьиге сапар шектелді және арнайы полиция, прокуратура және соттар тікелей Мәскеудің құзырында жұмыс істеді. Бұл мәртебе 2019 жылдың 1 қаңтарында жойылған.
The original settlement at Shikhany was founded in 1820 as part of the estate of Count Vasily Vasil'evich Orlov Denisov. The first school was opened at the site in 1876. By 1917, there were still only five inhabitants resident in two houses. The subsequent expansion of the settlement was presumably a consequence of the opening of the adjacent chemical warfare establishment. On 30 June 1997, the town was transformed by an edict of President Yeltsin into a Closed Administrative Territorial Formation (ZATO). Under the terms of this edict, travel to Shikhany was restricted and special police, procuracy and courts operated directly under Moscow jurisdiction. This status was revoked on 1 January 2019.
Шихань-2 (Вольск-18)
Шикани-2 (бұрынғы атауы Вольск-18) әскери химиялық базасының тарихы ұзақ. 1927 жылдың соңында сол жерде химиялық қаруды тәжірибелік пайдалану үшін бірлескен қондырғы салу туралы құпия кеңестік-герман келісіміне қол жеткізілді. Версаль шартына сәйкес Германияға химиялық қару-жарақ агенттерін сынақтан өткізуге немесе оларға қарсы қару-жарақ жүйесін әзірлеуге тыйым салынды. Кеңес Одағымен ынтымақтастық осындай іс-әрекеттерді батыс одақтастарының көзінен жасырудың пайдалы құралы ретінде қарастырылды. "Шиханы-2" полигоны Вольск қаласынан 15 шақырым жерде орналасқан. Ол 1924 жылы Кеңес одағының химиялық қару-жарақты қолдану орталығы ретінде таңдалған болатын. Неміспен жасалған келісімнің шарттарына сәйкес Томка жобасы химиялық қару өндіру және тәжірибелік мекемелерді пайдалану мақсатында құрылды. Томка жобасының басты назары қыша газына аударылды, себебі Шиханидегі климат газдың далалық мінез-құлқын зерттеуге өте қолайлы. Оның токсикологиялық зерттеулері де жүргізілді. Бірлескен жобаға арналған дүкендер, соның ішінде баспаналар үшін қоралар Берлиннен Шиханыға көшірілді. 1928 жылдың жазында химиялық қаруды сынақтан өткізу жұмыстары толықтай жүргізілді. 1931 жылға дейінгі кезеңде Шиханьиде отызға жуық неміс қызметкері болды. Томка жобасы 1933 жылдың көктемінде тоқтатылды. Неміс ғалымдары кеткеннен кейін Кеңес әскері Шихань 2-ге қалды, ал сынақ полигоны мен басқа да нысандар ресми түрде Орталық армияның химиялық сынақ полигоны (ЦВХП) болып тағайындалды. 1938 жылы бұл жердің аумағы 100 шаршы шақырымнан 600 шаршы шақырымға дейін ұлғайды. 1941-1942 жылдары аумақты кеңейту жұмыстары жүргізілді, ол кезде бұл аумақ 1000 шаршы шақырымға жетіпті. 1940 жылы Шиханьиде тоғыз-он ғимаратты алып жатқан үлкен зертханалар, цехтар, гараждар, жануарлар үшін сарайлар, казармалар, командир мен оның қол астындағыларға арналған ғимарат, ангарлары бар әуеайлақ, кең оқу залдары бар газ мектебі, әскери аурухана және химиялық соғыс агенттерін өндіруге арналған ғимараттар болды. Бұл кезде штаб құрамында генерал-майор, 100 офицер, 850 офицер және 250 ғалым және осыған байланысты персонал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Шиханьде жұмыс істеген совет әскери тұтқындары неміс барлау қызметіне 1939-1943 жылдар аралығында әуе бомбалары мен ұшақ бүркіткіштеріндегі әртүрлі химиялық қару агенттерінің таралуын сынау үшін сынақтар жүргізілгенін айтты. 1934 жылдан бастап Шиханиде биологиялық қару-жарақ симуляторларын сынақтар өте құпия жүргізілді. Кеңес әскері тұтқындарының айтуынша, бұл соттар 1940 жылдың желтоқсан айына дейін жалғасты. 1987 жылдың 6 тамызында Женевадағы қарусыздандыру жөніндегі конференцияның химиялық қару туралы келіссөз жүргізушілері Шиханьидегі совет әскери химиялық мекемесін аралауға шақырылды. 1987 жылдың 3-4 қазан аралығында генерал-полковник Владимир Карпович Пикалов сынақ алаңында шетелдік қарусыздандыру келіссөзшілерін қабылдады. Қонақтарға химиялық оқ-дәрілер көрсетілді және олардың сапары кезінде қоянға заринді инъекция жасалды. Қоян бірден өліп, қару жойылған. Қазіргі уақытта Шиханы ауданында келесі мекемелер мен әскери бөлімдер орналасқан: КСРО Қорғаныс министрлігінің Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталған 33-ші Орталық ғылыми-зерттеу эксперименталды институты (33-ші ЦНИИ); 33-ші ЦНИИ-нің сынақ полигоны; 16-шы Орталық әскери клиникалық аурухана; No 44 Ресей қорғаныс министрлігінің; Музыка мектебі; 2 балабақша; 2 қонақ үй; және кинотеатрмен қоса офицерлер бөлмесі. 2004 жылы Шихны 2-үйінде Мәскеудегі қазіргі гуманитарлық академияның филиалы ашылды. Бұл жерде Ресейдің ҰҚК қорғаныс әскерлерінің 1-ші мобильді бригадасы орналасқан. Базада жақсы дамыған инфрақұрылым бар, соның ішінде кабельдік теледидар желісі мен интернетке қол жеткізу, кафе, тоғыз азық-түлік дүкендері, үш дүкен, пошта кеңсесі және Ресейдің Сбербанк филиалы, спорт залы мен бассейнді қамтитын спорт орталығы, футбол алаңы және хоккей алаңдары бар.
The military chemical base at Shikany 2 (previously known as Vol'sk 18) has a long history. At the end of 1927, a secret Soviet–German agreement was reached concerning the construction of a joint chemical warfare experimental establishment at the site. Under the Versailles Treaty, Germany was forbidden from undertaking tests with chemical warfare agents or developing associated delivery systems. Collaboration with the Soviet Union was viewed as a useful means of concealing such activities from the eyes of the Western allies. The Shikhany 2 site was located 15 kilometres from the town of Vol'sk. It had been selected as early as 1924 to become a centre of Soviet chemical warfare activities. Under the terms of the agreement with the Germans, the Tomka project was created with the aim of both producing chemical weapons and operating experimental establishments at the site. The main focus of the Tomka project was on mustard gas, the climate at Shikhany being well suited for studying the field behaviours of the gas. Studies were also made of its toxicology. Stores for the joint project, including huts for accommodation, were transferred from Berlin to Shikhany. By the summer of 1928, chemical warfare field trials were fully underway. During the period through to 1931, around thirty German staff were based at Shikhany. The Tomka project was terminated in the spring of 1933. After the departure of the German scientists, the Soviet military remained at the Shikhany 2 site, and the proving grounds and other facilities were now officially designated as the Central Army Chemical Proving Ground (TsVKhP). The area of the site increased from its original 100 square kilometres to 600 square kilometres by 1938. A further expansion in size took place in 1941–1942, by which time the site occupied 1,000 square kilometres. By 1940, Shikhany incorporated large laboratories occupying nine to ten buildings, workshops, garages, stalls for animals, barracks, a building for the commander and his subordinates, an airfield with hangars, a gas school with spacious instruction halls, a military hospital and buildings for the production of chemical warfare agents. The staff at this time comprised a Major General, 100 other officers, 850 non commissioned officers and 250 scientists and related personnel. During the Second World War, Soviet POWs who had been employed at Shikhany revealed to German intelligence that trials had been undertaken during the period 1939–1943 to test the dispersion of various chemical warfare agents in aerial bombs and aircraft sprayers. Beginning in 1934, trials were also conducted in great secrecy of simulants of biological weapons at Shikhany. Soviet POWs revealed to their German captors that these BW trials continued through to at least December 1940. On 6 August 1987, chemical weapons negotiators at the Conference on Disarmament in Geneva were invited to visit the Soviet military chemical establishment at Shikhany. During the period 3–4 October 1987, Colonel General Vladimir Karpovich Pikalov hosted foreign disarmament negotiators at the proving ground. The guests are reported to have been shown a range of chemical munitions and during their visit a rabbit was injected with sarin extracted from a bomb to demonstrate that it was real. The rabbit is reported to have died instantly and then the weapon was destroyed. The following institutions and military units are currently reported to be located within Shikhany 2: the USSR Ministry of Defence's Order of the Red Banner of Labour 33rd Central Scientific Research Experimental Institute (33rd TsNII); the proving ground of the 33rd TsNII; the 16th Central Military Clinical Hospital; Secondary School No. 44 of the Russian Ministry of Defence; School of Music; 2 kindergartens; 2 hotels; and officers quarters including a cinema. In 2004 a branch was opened in Shikhany 2 of Moscow's Contemporary Humanitarian Academy. The 1st Mobile Brigade (:ru:1 я мобильная бригада РХБ защиты) of the Russian NBC Protection Troops is based at the site. There is a well developed infrastructure at the base including access to a cable TV network and the internet, a café, nine grocery stores, three department stores, a post office and a branch of Russia's Sberbank, a sports centre incorporating a gym and swimming pool, a football pitch and ice hockey rink.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік бөліністер шеңберінде ол Шиханьның жабық әкімшілік аумақтық құрамасы ретінде құрылған. Муниципальдік бөлім ретінде Шиханның жабық әкімшілік аумақтық құрамасы Шихан қалалық округі ретінде құрылған.
Within the framework of administrative divisions, it is incorporated as the closed administrative territorial formation of Shikhany—an administrative unit with the status equal to that of the districts. As a municipal division, the closed administrative territorial formation of Shikhany is incorporated as Shikhany Urban Okrug.
Шихань-2 заты "новичок" затының көзі ретінде айыпталады
Ресейдің Химиялық қаруды тыйым салу ұйымына (ХҚҰ) берген есебіне сүйене отырып, британдық химиялық қару сарапшысы Шиханьидің 2018 жылы Сергей Скрипаль мен оның қызының улануында пайдаланылған "Новичок" агенті көзі болғанын көрсетті. Алайда 1999 жылы жоюға және залалсыздандыруға берілген Өзбекстандағы химиялық қару-жарақ полигоны бастапқыда заттарды өндіру және сынау үшін пайдаланылған болуы мүмкін.
Based upon a report submitted by Russia to the Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons (OPCW), a British chemical weapons expert indicated that Shikhany was the source of the novichok agent used in the 2018 poisoning of Sergei Skripal and his daughter. However, a chemical weapons site in Uzbekistan that was dismantled and decontaminated in 1999 may have been used to originally produce and test the agent.