Кіріспе

Азинфос метил (Guthion) (азинофос метил деп те жазылады) - Bayer CropScience, Gowan Co. және Makhteshim Agan компаниясы өндіретін кең спектрлі органофосфатты инсектицид. Бұл кластағы басқа пестицидтер сияқты, оның инсектицидтік қасиеттері (және адам үшін уыттылығы) ацетилхолинестераз ингибиторы (осы механизм V сериялы жүйке агенті химиялық қарудың уытты әсерінен жауапты) екендігіне байланысты. Ол АҚШ-та Авариялық жоспарлау және қоғамдастықтың білу құқығы туралы заңның 302-бабында (42 USC 11002) анықталғандай, өте қауіпті зат ретінде жіктеледі және оны едәуір мөлшерде өндіретін, сақтайтын немесе пайдаланатын объектілер үшін қатаң есеп беру талаптары қолданылады.

Тарих және қолданылу

Метил азинфосы - екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайда болған жүйке заттарынан алынған нейротоксин. Ол тұтынушылар немесе тұрғын үй пайдалану үшін тіркелмеген. Ол оны қолданатын фермерлердің денсаулық проблемаларымен байланысты, ал АҚШ-тың Қоршаған ортаны қорғау агенттігі (EPA) қайта тіркеуден бас тартуды қарастырды, себебі ол "фермерлік жұмысшыларға, пестицидтерді қолданушыларға және су экожүйелеріне қатысты". Метил азинфосы 2006 жылдан бастап Еуропалық Одақта және 2013 жылдан бастап Түркияда тыйым салынған. 2014 жылы ол әлі де Австралияда және ішінара Жаңа Зеландияда қолданылып келді.

Абсорбция

Азинфос метил денеге ингаляция, жұту және терімен байланысу арқылы кіре алады. Азинфос метилінің тамаққа түсуі халықтың көп бөлігінде аз мөлшерде әсер етуіне себепші, себебі олар тамақта және ауыз суда қалдық ретінде болады. Асқазанға сіңгеннен кейін ол ас қорыту жолдары арқылы сіңуі мүмкін. Терімен байланысу арқылы AzM тері клеткалары арқылы ағзаға кіре алады. Жоғары концентрациядағы AzM- нің өзі уытты болуы мүмкін, өйткені ол ацетилхолинестераз (AChE) ингибиторы ретінде жұмыс істей алады. Бірақ оның уыттылығы негізінен цитохром P450 (CYP450) араласқан күкіртсіздену арқылы оның фосфат триэстеріне немесе оксон-гутоксонға биоактивациялануына байланысты (2- суретті қараңыз). Осылайша, AChE ферментінің ингибициясы әр түрлі әсерлерге ие болуы мүмкін.

Токсикация

Токсикалық әсерін болдырмау үшін AzM биотрансформациялануы мүмкін. AzM (2- суреттегі гутион деп аталады) цитохром P450 (CYP450) араласқан күкіртсіздену арқылы оның фосфат триэстеріне немесе оксонына (гутоксонға) биоактивтендірілуі мүмкін болса да, оны CYP-тің өзі де детоксикациялауы мүмкін (2- суреттегі реакция).

Емдеу

АЗМ-мен улануды емдеудің екі негізгі механизмі бар. Бір нұсқасы - науқасты АЗМ- ге әсер етпей бұрын емдеу, екіншісі - уланғаннан кейін емдеу. Емдеу алдында АХЕ- нің бәсекелестік антагонисттерін қолдануға болады. Олар АЗМ әсерінен болатын өлім-жітім деңгейін төмендетуге мүмкіндік береді. Органофосфорлы AChE ингибиторлары ферменттің каталитикалық орнына уақытша байлана алады. Осы байланыстың нәтижесінде AzM ферментті фосфорилирлей алмайды, ал фермент қысқа уақыт бойы ингибицияланады. АзМ-мен улану кезінде ең тиімді оксимдер, атап айтқанда оксим К 27 және физостигмин бар. Жалпы алғанда, емдеу алдындағы емдеу емнен кейінгі емдеуге қарағанда әлдеқайда тиімді.