Кіріспе
Испаниядағы Рим католик шіркеуінің епархиясы Лейда епархиясы немесе Лейрида епархиясы (Dioecesis Ilerdensis) - Каталония автономды бірлестігінің бөлігі Лейда провинциясындағы Испанияның солтүстік-шығысында орналасқан Католик шіркеуінің латын шіркеуінің епархиясы. Епархия Таррагонаның шіркеулік провинциясының бір бөлігін құрайды, сондықтан Таррагона архиепископиясының suffragan болып табылады. Лейда епархиясы 3 ғасырда құрылған. 716 жылы маврлар Лейданы жаулап алғаннан кейін епископтық орын Родаға (1101 жылға дейін), содан кейін Барбастроға (1101 - 1149) көшті. 1149 жылы Барселона графы Рамон Беренгуер IV Лейда қаласын мордвалардан басып алды, ал кафедра қайтадан өзінің бастапқы орнына көшірілді. Епископ сарайы Рамбла-д'Арагода орналасқан. Лейда - Каталонияның ең көп халықты мекендейтін қалаларының бірі, Барселонадан 160 км қашықтықта Сегре өзенінің оң жағалауында орналасқан. Қала шығыс көрінісімен, көшелері тар әрі қисық. 1900 жылы халықтың саны 23 683 адам болды. Ескі византиялық готика соборы, оның қираған жерлерін цитадельде көруге болады, 1203 жылдан бастап. Орта ғасырларда Лейда университеті әйгілі болды; 1717 жылы ол бас тартылды және Серверамен біріктірілді. Қазіргі Лейда епискобы - Сальвадор Гименес Валлс.
The Diocese of Lleida, or Diocese of Lerida (Dioecesis Ilerdensis) is a Latin Church diocese of the Catholic Church located in north eastern Spain, in the province of Lleida, part of the autonomous community of Catalonia. The diocese forms part of the ecclesiastical province of Tarragona, and is thus suffragan to the Archdiocese of Tarragona. The diocese of Lleida was created in the 3rd century. After the Moorish conquest of Lleida in 716 the episcopal see was moved to Roda (until 1101) and then to Barbastro (1101–1149). The city of Lleida was conquered from the Moors by the Count Ramon Berenguer IV of Barcelona in 1149, and the see was again transferred to its original seat. The Bishop's Palace is located in Rambla d'Aragó. Lleida is one of the most populous cities in Catalonia, built on the right bank of the River Segre, about 100 miles from Barcelona. The town is oriental in appearance, and its streets are narrow and crooked. The population in 1900 was 23,683. The old Byzantine Gothic Cathedral, of which the ruins are to be seen on the citadel, dates from 1203. During the Middle Ages the University of Lleida was famous; in 1717 it was suppressed, and united with Cervera. The current Bishop of Lleida is Salvador Giménez Valls.
Рим дәуірі
Лейда - римдік Илерда немесе Герда. Пуникалық соғыс кезінде ол карфагендіктерге қолдау көрсетті; оның жанында Ханоны Сципион 216 жылы жеңді, ал Юлий Цезарь Помпейдің әскерін б.з.д. Ла Канал епархия 600 жылы тұрғызылған дейді, бірақ басқалары оны үшінші ғасырға дейін жалғастыра береді және 269 жылы Лейда епископы ретінде Санкт Лицерий немесе Глицерий туралы айтылады.
Визиготтар мен мұсылман кезеңдері (1149 жылға дейін)
546 жылы (кейбір дереккөздерде 524 жылы) Леридада шіркеу тәртібін реттеу жөніндегі кеңес шақырылды. Бұл кеңесте дін қызметкерлеріне қару ұстауға және қан төгуге тыйым салынды, сондай-ақ, аборт, нәресте өлтіру, инцест және дін қызметкерлерінің тәртіптілігі мәселесі қаралды. Сонымен қатар, соборда Иберия түбегінде қалыптасқан әдет-ғұрыпқа тоқталды, яғни епископ қайтыс болған кезде төменгі дәрежелі дін қызметкерлері (ал кейде епископтың туыстары) марқұм епископтың үйін тонап, тонап кететін. Кеңес қайтыс болған епископтың орындаушыларының күзетшілермен бірге епископтың резиденциясын басып алып, үй-жайды қорғауын растады. Үш жылдан кейін Валенсиядағы синодта қорғаушыны жақын маңдағы епископқа ауыстырды. Талап-тапсырғаны ұсталған дін қызметкерлері де қауымнан шығарылатын. Кеңестің ережелері Рим-католик шіркеуінің жалпы канондық заңымен барлық епархияларда жүзеге асырылуы үшін қабылданды. Лейданың басқа епископтарының қолдары 716 жылға дейін әртүрлі кеңестерге қосылған, онда маврлар қаланы иеленді, ал кафедра Родаға көшірілді. Лейда епископтарының тізімі 887 жылға дейін жалғасады. 1101 жылы Арагон патшасы Педро I Барбастро қаласын маврлардан тартып алып, Родадан Барбастроға көшті. Бірінші епископ Понсио Римге барып, пападан бұл көшуге рұқсат алды.
Лейда епархиясы (1149 жылдан бастап)
1149 жылы Барселона графы Рамон Беренгуер IV Лейда қаласын мордвалардан басып алды, ал епископтық орын қайтадан өзінің бастапқы орнына көшірілді. 1173 жылы соборға кейіннен папа Селестин III болған кардинал Джацинто Бобоне төрағалық етті. 1246 жылы өткен соборда Арагон королі Яков І-ді Жирона епискобының тілін кескені үшін айыптады. Семинария 1722 жылы құрылған. Жарым арал соғысы кезінде француздар оны басып алды (1810), ал 1823 жылы Испания оны тағы да иеленді. Табиғи орналасуына байланысты оның стратегиялық құндылығы әрдайым өте жоғары болды және ол 1910 жылы қатты нығайтылды. 1851 жылғы конкоратқа дейін кафедралық бөлім 6 қадір-қасиет, 24 канондар, 22 бенефициттерден тұратын, бірақ конкораттан кейін олардың саны 16 канондар мен 12 бенефицитті дін қызметкерлеріне дейін қысқарды. 1910 жылы епархияның католиктер саны 185 000 адам болды, олар 395 приходқа шашылып, 598 діни қызметкер қызмет етті. 395 шіркеуден басқа, епархияда еркектер мен әйелдер үшін бес діни қауым, бірнеше монахинялар басқаратын ауруханалар болды. Семинарияда 500 студент оқыды.
1995-1998 Батыс приходтардың бөлінуі
1995 жылы Ilerdensis et Barbastrensis de finum mutatione декретіне сәйкес, сегіз ғасырдан астам уақыт бойы дәстүрлі түрде Лейда Рим-католик епархиясына тиесілі болған 84 мәдени Каталон Ла Франжа епархиясы бөлініп, Рим-католик Барбастро Монзон епархиясына берілді. Оларға 1998 жылдың маусым айында тағы 27 приход қосылды. Айып болған шіркеулер Литера мен Байкс-Синка каталан тілінде сөйлейтін арагондық аймақтарда болды. Қауымдық бөлінуден кейін Лейданың епархиялық мұражайында сақталған бөлінген қауымдарға тиесілі көне өнер туындыларын қайтару туралы дау басталды. Жарлық пен онымен байланысты дау-дамайлар Лейдадағы және тиісті приходтардағы көптеген адамдармен бұрын кеңес болмағандықтан, каталонға қарсы шаралар ретінде және Ла Франья халқының мәдени тамырларынан бөлініп, испан тіліндегі негізгі қауымға сіңіру стратегиясының бөлігі ретінде танылды.