Кіріспе

Риполл – Испанияның Каталония автономдық облысындағы Жирона провинциясындағы Риполлес аймағының орталығы. Ол Тер өзені мен оның саласы Фрезердің тоғысқан жерінде, Пиреней тауларының жанында, Франциямен шекараға жақын орналасқан. 2009 жылы халық саны 11 057 адамды құрады.

Тарих

Бұл аймақта адамдар қоныстанған алғашқы іздер қола дәуіріне дейін барып жетеді және оларды El Sot de Dones Mortes немесе Pardinella-да табылған дольмендер сияқты құрылыстарда көруге болады. Кейіннен бұл аймақты Атлантика мәдениетінің халықтары қола қару-жарақтарын сақтау үшін, сондай-ақ Каталонияның орталық жазығынан Пиреней тауларына өту жолы ретінде пайдаланды. Мұнда Рим империясының соңғы кезеңіне және вестготтарға тән қабірлер де бар. 879 жылы граф Вильфред Тоқал (Wilfred the Hairy) құрған, роман стилінде салынған танымал Санта-Мария-де-Риполл бенедиктиндік монастыры орналасқан. Граф оны аймақты жаулап алғаннан кейін халқын қайта орналастыру орталығы ретінде пайдаланды. Жоғары орта ғасырларда, Лес Ллосс графтығындағы Сагуардия қамалы Сагуардия әулетінің билігінде болды, олардың ішінде Понч де ла Гвардия (Ponç de la Guàrdia) танымал трубадур болды. Көмір мен темір кенінің молдығы, Тер және Фрезер өзендерінің суының көптігі ерте орта ғасырларда металл өңдеу өнеркәсібінің дамуына жағдай жасады. Риполл пештері түкпір аймақтар үшін шегелердің негізгі көзі болды. Кейіннен Риполл экспорттаған тауарлар қатарына үнемі сұранысқа ие болған найза мен арбалеттер де қосылды. Риполл Еуропа бойынша оттық қару өндірісімен танымал болды. Оттық қару өндірісімен айналысу қалаға жиі қиындықтар әкелді. 1794, 1809, 1812 және 1813 жылдарғы француз басқыншылығы қаланың өнеркәсібін қиратты. Дегенмен, Риполлдің толыққанды жойылуы 1839 жылы Карл соғыстары кезінде миналар мен жарылыстар салдарынан болды. Құжаттар мен мұрағаттардың жоғалуына байланысты, Ripoll және оның өнеркәсібі туралы бүгінгі күнге дейін көп мәлімет белгілі емес.

Демография

Риполл қаласының халқының 5 пайызынан астамы мұсылман, көбінесе марокколықтар, олар 1990 жылдары өнеркәсіптік фабрикаларда жұмыс істеу үшін келген.