Кіріспе

Габриэль Дж. де Ермо (1757 жылы Испанияның Бильбао қаласына жақын жердегі Содупе қаласында туған. 1813 жылы Мексика қаласында дүниеге келген) - Жаңа Испаниядағы бай жер иесі, тәуелсіздікке қарсы партияның жетекшісі және 1808 жылы вице-король Хосе де Итурригарейді құлатқан төңкеріс көшбасшысы.

Төңкерістен бұрынғы өмір

Габриэль де Ермо Испаниядан Жаңа Испанияға көшіп келгенде, ол өзінің бірінші туысы және қазіргі Морелос штатындағы Темикско және Сан-Габриэль иеліктерінің мұрагері Мария Жозефа де Ермоға үйленді. Кейіннен ол Мексикадағы агуарденте мен ет сату монополиясын иеленді. 1790 жылы Ермо өзінің тұңғыш баласының тууын атап, 400-ден астам құлын босатты. 1797 жылы иезуиттерге тиесілі Джальмоланга hacienda сатып алды және сол жерде жұмыс істейтін құлдармен бірдей жасады. 1808 жылы оның әйелі мерекесін атап өту үшін Хасиенда де Темикскоға тиесілі 200 құл босатылды. Бұл бұрынғы құлдардың тәуелсіздік қозғалысына үлес салмауының бір себебі болды, бірақ корольдік жағында болды, бастапқыда 1808 жылы вице-король Итурригарейді жеңуге көмектесті, кейіннен 1820 жылдары Испания короліне адал болды, көптеген испандық генералдар мен мемлекеттік қызметкерлер өздерінің адалдықтарын тәуелсіз Мексикаға ауыстырғаннан кейін.

Қанағатсыздық және Жаңа Испанияның тәуелсіздік қозғалысы

Испания патшасы Фердинанд VII-нің Наполеонға бағынғанын хабарлаған хабар Мексикаға 1808 жылдың 14 шілдесінде жетті. Бұл оқиға криоллолардың (Жаңа Испанияда туған испандықтар) көңілін қалдырды. 1808 жылдың 19 шілдесінде Мехико қаласының кабильдосының (қалалық кеңес) мүшелері Хуан Франсиско Аскарат и Ледесма және Франсиско Примо де Вердад и Рамос жаңа Испанияның уақытша, автономиялы үкіметін құру жоспарын ұсынды. Оның басында вице-король Итурригарей болды. Жоспарды вице-король мен Кабилдо қабылдады, бірақ Аудиенсия қабылдамады. Оған жарым арал тұрғындары (Жаңа Испанияда тұратын, бірақ ана елінде туған испандар) да қатты қарсы болды. 1808 жылы 1 қыркүйекте Перулік діни қызметкер және криол партиясының зиялы басшысы Мелхор де Таламантес Испаниядан бөлінуді және Мексика конгресін шақыруды қолдаған екі трактатты Кабильдоға тапсырды. Оның тұжырымдамасы бойынша, Бурбондар әулеті биліктен бас тартқаннан кейін Испаниямен барлық байланыс бұзылды; аймақтық заңдар ана елден тәуелсіз жасалуы керек; Аудиенция патша атынан сөйлей алмайды; патша жоғалғаннан кейін егемендік енді халыққа тиесілі болды. Аудиенсияның (Пенисулалықтар) және Кабильдоның (Криоллолар) партизандары арасында ашық ұрыс басталатын сияқты көрінді.

Төңкеріс және вице-корольдің орнынан түсуі

Итурригарейдің тәуелсіздік партиясына деген ықыласына байланысты испан партиясы оны үлкен күдікпен қарады. Соңғысы Ермоны өзінің басшысы етіп таңдады. Итурригарей 1808 жылы 15 қыркүйекте Ермо мен оның партизандары оны тұтқындаған кезде отставкаға кетуге дайын еді. Ермоға Испанияның бай саудагерлері, оидорлар Агирре мен Баталлер, архиепископ және инквизиция судьялары қолдау көрсетті. Бес жүз қарулы жанжалшылар түнгі сағат 2-де патша сарайына шабуыл жасады. Бір сарбаз қаза тапты. Сонымен қатар, Кабильдо мүшелері де тұтқындалды. Маршал Педро де Гарибай, испан партиясының қуыршағы, жаңа вице-король болып тағайындалды. Ермоны король Фернандо VII маркиз етіп тағайындады. Ол 1813 жылы Мексиканың тәуелсіздік соғысы кезінде қайтыс болды.