Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Габриэль Дж. де Ермо (1757 жылы Испанияның Бильбао қаласына жақын жердегі Содупе қаласында туған. 1813 жылы Мексика қаласында дүниеге келген) - Жаңа Испаниядағы бай жер иесі, тәуелсіздікке қарсы партияның жетекшісі және 1808 жылы вице-король Хосе де Итурригарейді құлатқан төңкеріс көшбасшысы.
Gabriel J. de Yermo (1757 Sodupe, near Bilbao, Spain – 1813, Mexico City) was a wealthy landowner in New Spain, leader of the anti independence party, and leader of the coup that overthrew Viceroy José de Iturrigaray in 1808.
Төңкерістен бұрынғы өмір
Габриэль де Ермо Испаниядан Жаңа Испанияға көшіп келгенде, ол өзінің бірінші туысы және қазіргі Морелос штатындағы Темикско және Сан-Габриэль иеліктерінің мұрагері Мария Жозефа де Ермоға үйленді. Кейіннен ол Мексикадағы агуарденте мен ет сату монополиясын иеленді. 1790 жылы Ермо өзінің тұңғыш баласының тууын атап, 400-ден астам құлын босатты. 1797 жылы иезуиттерге тиесілі Джальмоланга hacienda сатып алды және сол жерде жұмыс істейтін құлдармен бірдей жасады. 1808 жылы оның әйелі мерекесін атап өту үшін Хасиенда де Темикскоға тиесілі 200 құл босатылды. Бұл бұрынғы құлдардың тәуелсіздік қозғалысына үлес салмауының бір себебі болды, бірақ корольдік жағында болды, бастапқыда 1808 жылы вице-король Итурригарейді жеңуге көмектесті, кейіннен 1820 жылдары Испания короліне адал болды, көптеген испандық генералдар мен мемлекеттік қызметкерлер өздерінің адалдықтарын тәуелсіз Мексикаға ауыстырғаннан кейін.
When Gabriel de Yermo moved from Spain to New Spain, he married María Josefa de Yermo, his first cousin and heiress of the haciendas of Temixco and San Gabriel, in the current state of Morelos. Later he came to control the monopoly on aguardiente and the sale of meat in Mexico City. In 1790 Yermo celebrated the birth of his first child by freeing all of his more than 400 slaves. In 1797, acquired the hacienda of Jalmolonga, which belonged to the Jesuits and did the same with the slaves that worked there. In 1808, to celebrate the saint day of his wife, 200 slaves belonging to the Hacienda de Temixco were freed. This was one of the reasons why these former slaves did not contribute to the independence movement, but were instead on the royalist side, initially helping to defeat Viceroy Iturrigaray in 1808 and later remaining loyal to the King of Spain into the 1820s, after many Spanish born generals and civil servants had switched their loyalty to an independent Mexico.
Қанағатсыздық және Жаңа Испанияның тәуелсіздік қозғалысы
Испания патшасы Фердинанд VII-нің Наполеонға бағынғанын хабарлаған хабар Мексикаға 1808 жылдың 14 шілдесінде жетті. Бұл оқиға криоллолардың (Жаңа Испанияда туған испандықтар) көңілін қалдырды. 1808 жылдың 19 шілдесінде Мехико қаласының кабильдосының (қалалық кеңес) мүшелері Хуан Франсиско Аскарат и Ледесма және Франсиско Примо де Вердад и Рамос жаңа Испанияның уақытша, автономиялы үкіметін құру жоспарын ұсынды. Оның басында вице-король Итурригарей болды. Жоспарды вице-король мен Кабилдо қабылдады, бірақ Аудиенсия қабылдамады. Оған жарым арал тұрғындары (Жаңа Испанияда тұратын, бірақ ана елінде туған испандар) да қатты қарсы болды. 1808 жылы 1 қыркүйекте Перулік діни қызметкер және криол партиясының зиялы басшысы Мелхор де Таламантес Испаниядан бөлінуді және Мексика конгресін шақыруды қолдаған екі трактатты Кабильдоға тапсырды. Оның тұжырымдамасы бойынша, Бурбондар әулеті биліктен бас тартқаннан кейін Испаниямен барлық байланыс бұзылды; аймақтық заңдар ана елден тәуелсіз жасалуы керек; Аудиенция патша атынан сөйлей алмайды; патша жоғалғаннан кейін егемендік енді халыққа тиесілі болды. Аудиенсияның (Пенисулалықтар) және Кабильдоның (Криоллолар) партизандары арасында ашық ұрыс басталатын сияқты көрінді.
News of the abdication of the Spanish king, Ferdinand VII, in favor of Napoleon was received in Mexico on July 14, 1808. It produced immediate discontent among the Criollos (Spaniards born in New Spain). On July 19, 1808, members of the Cabildo (city council) of Mexico City Juan Francisco Azcárate y Ledesma and Francisco Primo de Verdad y Ramos presented a plan to form a junta—that is, a provisional, autonomous government—of New Spain, with Viceroy Iturrigaray at its head. The plan was accepted by the viceroy and the Cabildo, but not by the Audiencia. It was also vehemently opposed by the Peninsulares (Spaniards resident in New Spain, but born in the mother country). On September 1, 1808, Melchor de Talamantes, a Peruvian priest and the intellectual leader of the Criollo party, delivered two tracts to the Cabildo, in favor of separation from Spain and of the convoking of a Mexican congress. His premises were that all ties to Spain had now been broken with the abdication of the Bourbons; that regional laws had to be made, independently of the mother country; that the Audiencia could not speak on behalf of the king; and that the king having disappeared, sovereignty was now vested in the people. It looked as if open fighting would break out between the partisans of the Audiencia (the Peninsulares) and those of the Cabildo (the Criollos).
Төңкеріс және вице-корольдің орнынан түсуі
Итурригарейдің тәуелсіздік партиясына деген ықыласына байланысты испан партиясы оны үлкен күдікпен қарады. Соңғысы Ермоны өзінің басшысы етіп таңдады. Итурригарей 1808 жылы 15 қыркүйекте Ермо мен оның партизандары оны тұтқындаған кезде отставкаға кетуге дайын еді. Ермоға Испанияның бай саудагерлері, оидорлар Агирре мен Баталлер, архиепископ және инквизиция судьялары қолдау көрсетті. Бес жүз қарулы жанжалшылар түнгі сағат 2-де патша сарайына шабуыл жасады. Бір сарбаз қаза тапты. Сонымен қатар, Кабильдо мүшелері де тұтқындалды. Маршал Педро де Гарибай, испан партиясының қуыршағы, жаңа вице-король болып тағайындалды. Ермоны король Фернандо VII маркиз етіп тағайындады. Ол 1813 жылы Мексиканың тәуелсіздік соғысы кезінде қайтыс болды.
Iturrigaray, because of his sympathy with the independence party, was held in great suspicion by the Spanish party. The latter chose Yermo as its head. Iturrigaray was on the point of resigning when, on September 15, 1808 Yermo and his partisans arrested him. Yermo was supported by the rich Spanish merchants, by the oidores Aguirre and Bataller, by the archbishop, and by the judges of the Inquisition. Five hundred well armed conspirators attacked the viceregal palace at 2 in the morning. One soldier was killed. The members of the Cabildo were also arrested. Marshall Pedro de Garibay, a puppet of the Spanish party, was installed as the new viceroy. Yermo was created marquis, by king Fernando VII. He died in 1813, during the course of Mexico's war of independence.