Кіріспе

Тау-кен көтерілу және альпинизм саласында тізбектелу (француз сөзінің ағылшыншасы enchaînement, яғни "тізбектелу") - екі немесе одан да көп тауды көтеру немесе бір таудың бірінде бір рет (көбінесе бір күн немесе бірнеше күн ішінде) альпинизм бағытын көтеру. Екі немесе одан да көп жолды осылай өрлеуді Америка Құрама Штаттарында "қосылу" деп те атайды. Альпинистер оңай маршруттардың тізбектерін күрделі мақсатқа дайындық ретінде жасай алады, бірақ кейбір қиын маршруттардың тізбектері өздерінің сыйлығы болып табылады, мысалы, Альп тауларының үлкен солтүстік беттері.

Альпинизмде

1970 жылдары Альп тауларында жаңа бағыттар саны азайып бара жатқандай болды, сондықтан альпинисттер басқа қиындықтарды іздеді. Аспаптық және парапланерлік технологияның дамуы, сондай-ақ экстремалды шаңғы мен вертолеттердің қолданылуы тауларды жаяу жүруден гөрі тез түсіп кету мүмкіндігін білдірді, бұл ұзақ және қиын жолдарды мүмкін етті. Бұл көтерілу стилін ертедегі тәжірибелілер негізінен француздар болды, ең танымалдары Жан Марк Бойвин, фр және Жан Кристоф Лафайль. 1975 жылдың тамызында Николас Ягер (ол 1973 жылы Шамонидің Агиль де Шамонидің бірінші жеке жүрісін жасаған) Бонатты Гобби бағытының алғашқы жеке жүрісін Гранд Пильер д'Англьда орындады, Жоғарғы Френей мұздықына түсіп, содан кейін Френейдің Орталық тірегіне екінші жеке жүрісін жасады, осылайша Монбланның шыңына 17 сағат ішінде жетті. Бұл жетістік оған "заманауи тізбекті тізбектің ойлап табушысы" деген атақ берді. 1986 жылдың 17 наурызында Бойвин тау шаңғысын, парапланерді және аспалы планерді пайдаланып, Айгүл Верте, Лес Дройт, Лес Корт және Грандс Жорасс тауларының солтүстік бетін біріктірді. Соңғы көтерілуден кейін Шамони аңғарына ұшып, таңғы сағат 0:30-да келді.

Тасқа өрмелеу

1986 жылы Джон Бахар мен Питер Крофт бір күнде Йосемитидегі Эль Капитан мен Хаф-Дом бағыттарын бірінші рет байланыстырды. 2014 жылы 5 күн ішінде Алекс Хоннольд және Томми Колдуэлл Патганиядағы Фиц-Рой массивіне алғашқы толық тізбекті, Фиц-Рой траверсі (5.11d C1 65 градус, 5000 м) аяқтады.

Тау-кен спортында

2008 жылдың мамыр айында жапондық альпинистер Кацутака Йокояма, Юсуке Сато және Фумитака Ичимура Изис бетінің (M4 5.8 A1, 60 градус, 7200 фут [South Buttress], Stutzman Tackle, 1982) Денели тауында және Словакияның тікелей (5.9, 100 градус, 9,000 фут, Адам Корл Кризо, 1984) сегіз күндік түрткісінде аяқтады.