Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кітапхана пайдаланушысының сұранысын түсіндіру Кітапханашымен сұхбат - әдетте, анықтамалық үстелдегі кітапханашы мен кітапхана пайдаланушы арасындағы әңгіме. Кітапханашы пайдаланушының өзінің ақпараттық қажеттілігі туралы алғашқы түсіндірмесін алдымен осы қажеттілікті түсіндіруге тырысып, содан кейін пайдаланушыны тиісті ақпараттық ресурстарға бағыттап жауап береді. Кез келген жағдайда кітапхана пайдаланушысының қажеттілігі анықтамалық сұхбатта қанағаттандырылуы тиіс.
Clarifying a library user's request
A reference interview is a conversation between a librarian and a library user, usually at a reference desk, in which the librarian responds to the user's initial explanation of his or her information need by first attempting to clarify that need and then by directing the user to appropriate information resources. Library user's need must be satisfied in any case on Reference interview.
Анықтама
Bopp & Smith (1995) анықтамалық сұхбатты "китапхананың анықтамалық қызметкері мен кітапхана пайдаланушысының қажеттіліктерін түсіндіру және осы қажеттіліктерді қанағаттандыруға көмектесу мақсатындағы әңгімелесу" деп анықтайды. ODLIS-тің айтуынша, анықтамалық сұхбат "анықтамалық кітапханашы мен кітапхана пайдаланушысының арасындағы адамның нақты ақпараттық қажеттілігін анықтау үшін жасалатын жеке қарым-қатынас, ол бастапқыда қойылған анықтамалық сұрақтан өзгеше болуы мүмкін. Анықтамалық сұхбат пайдаланушының өтініші бойынша жеке, телефон арқылы немесе электрондық түрде (әдетте электрондық пошта арқылы) болуы мүмкін, бірақ жақсы оқытылған анықтамалық кітапханашы кейде күмәнді пайдаланушы көмекке мұқтаж болып көрінсе, қарым-қатынасты бастайды". Стивен Абрам кітапхананы әңгіме ретінде кәсіптің маңызды құрамдас бөлігі деп санайды. Анықтамалық сұраққа қатысты: "Біздің негізгі біліміміз - бұл сұрақтың сапасын жақсарту үшін қажетті білік пен құзыреттер".
Bopp & Smith (1995) defines the reference interview as the "conversation between a member of the library reference staff and a library user for the purpose of clarifying the user’s needs and aiding the user in meeting those needs". According to ODLIS, the reference interview is "the interpersonal communication that occurs between a reference librarian and a library user to determine the person's specific information need(s), which may turn out to be different from the reference question as initially posed A reference interview may occur in person, by telephone, or electronically (usually via e mail) at the request of the user, but a well trained reference librarian will sometimes initiate communication if a hesitant user appears to need assistance". Stephen Abram finds the library as conversation a vital component to the profession. In regards to the reference question, "Our core skills are the skills and competencies required to improve the quality of the question."
Сұхбат жүргізудің стандартты әдістері
Сұхбат құрылымының мақсаты - кітапхана пайдаланушысының ақпаратқа деген қажеттілігін қанағаттандыру. Кітапханашы пайдаланушының нақты қажеттілігін анықтауға көмектесетін бірнеше сұхбат әдістерін қолдана алады. Сұхбаттасудың нашар өтуі нақты сұрақтың дұрыс түсіндірілмеуіне, нақты көмектің жоқтығына және кітапхана пайдаланушының қанағаттанбауына әкелуі мүмкін. Кітапханашылар пайдаланушының ақпаратқа деген қажеттілігін анықтауға көмектесетін көптеген әдістерді қолданады. Дене тілі, пайдаланушының айтқандарын қайталау және қайталау арқылы сұхбаттасушы пайдаланушыны қажеттілігі туралы көбірек ақпарат беруге талпындыруы мүмкін. Ашық сұрақтар беру арқылы мән-жайды анықтап, не қажет екенін анықтауға болады. Пайдаланушының қажетті нәрсені тапқанын тексеру немесе бақылаудың болмауы, сөзсіз, анықтамалық сұхбатта жасалған ең көп таралған қателіктердің бірі.
The purpose behind the reference interview structure is to ensure that the library user's information need is satisfied. The librarian can use a number of interview techniques to help identify the user's exact need. Poor reference interview skills may lead to misinterpretation of the real question, a lack of real help and an unsatisfied library user. Librarians use many techniques to help identify a user's information need. With body language, repetition and paraphrasing of what the user says, the interviewer can encourage the user to give more information about what they need. Asking open questions establishes context and helps to identify exactly what is required. A lack of follow up, or checking that the user found what they required, is arguably one of the most common mistakes made in the reference interview.
Сұранысты құру
Тиімді анықтама қызметін ұсынудағы ең үлкен проблемалардың бірі - дұрыс жасалмаған сұранымдар. Бұл жағдайда пайдаланушының сұрауы қажетті ақпаратқа сәйкес келмейді. Жаман жасалған сұраныстар пайдаланушылардың көңілін қалдыруы мүмкін, өйткені олар анықтамалық сұхбат өз проблемаларын шешпейді деп санайды. Анықтамалық сұхбаттауда қолданылатын көптеген әдістер пайдаланушының шындықтағы ақпаратқа деген қажеттілігін сезінгенге дейін нашар қалыптасқан сұранысты дамытуға бағытталған. Пайдаланушыларға сұраныстарын әзірлеуде көмек көрсету кезінде үлкен қамқорлық қажет. Кітапханашы әдетте пайдаланушының сұрағын дұрыс түсіндіруіне кедергі болатын әлеуметтік және психологиялық кедергілерді білмейтін болады. Тілге деген сенімсіздікке дейін, соңғы мерзімге жақындаудан бастайтын уайымға дейін бәрі кедергі болуы мүмкін.
One of the biggest problems with providing an effective reference service is that of badly formed queries. In this instance, the user's reference question doesn't match up to the information they actually need. Badly formed queries may lead to user frustration, as they perceive that the reference interview is not solving their problem. Many of the techniques used in the reference interview are geared towards developing a badly formed query until a sense of the user's true information need is gained. A great degree of care must be taken when helping users to develop their query. The librarian typically has little insight into the social and psychological barriers that might be preventing the user from explaining their question accurately. Anything from anxiety due to an approaching deadline, to lack of confidence with language can get in the way.
Цифрлық анықтамалық сұхбат
Цифрлық анықтама - электрондық түрде, көбінесе нақты уақытта басталатын анықтама қызметі. Пайдаланушы мен кітапханашы арасындағы алғашқы кездесу бетпе-бет емес, бірақ сұраныстар өзгеріп отырады және кейінірек нақты анықтама үстелінде болуы мүмкін. Виртуалды анықтамалық қызметтерді интернет-чатта, бейнеконференция, электрондық пошта, серуендеу және жедел хабарласу арқылы жүзеге асыруға болады. Жеке кездесуден айырмашылығы, цифрлық кездесулер бір уақытта жүргізілмеуі мүмкін. Виртуалды анықтаманың бастапқы қолданылуы кейбіреулер болжағандай тез болған жоқ. Виртуалды сілтемелердің күрделілігі де себеп болуы мүмкін, өйткені пайдаланушылар ақпаратты тез және аздап уайымдамай алады. Кейбір деректер проблеманың кітапхана қызметкерлерінің білімін дұрыс пайдаланбауы мен оларды жақсы оқытпауында екенін көрсетеді.
Digital reference is a reference service initiated electronically, often in real time. The initial meeting between a patron and librarian is not face to face, though queries mutate and may later take place at a physical reference desk. Virtual reference services can be conducted in internet chat, videoconferencing, email, co browsing and instant messaging. Unlike the in person reference interview, digital reference might not be a synchronous pursuit. Initial uptake of virtual reference was not as swift as some had predicted. The complexity of virtual reference may have partly been to blame, as users want information quickly and with the minimum of fuss. Some evidence suggested that the problem lies with poor uptake and training among library staff.
Кітапхана пайдаланушылары және анықтама қызметтер
Кітапхана пайдаланушылары әрқашан анықтамалық қызметтерге ыңғайлы емес, одан да көп қанағаттанбайды. Пайдаланушылардың зерттеулері көрсеткендей, тек 55%-дан 65%-ға дейін пайдаланушылар бейнені қанағаттанған және қайта оралуға дайын болған кезде қалдырады. Бұл көрсеткішке демографиялық, әлеуметтік факторлар мен пайдаланушылардың кітапханалар туралы алдын ала түсініктері ықпал етеді. Ұят, ұялшақтық және алаңдаушылық пайдаланушының анықтамалық үстелге жақындауына кедергі келтіреді, ал қызметтердің нашар белгілері мен түсіндірмелері кейбір клиенттердің анықтамалық қызметтің бар екендігін білмейтінін білдіреді. Кітапханалар өз қызметтерін барынша тиімді көрсету үшін белсенділік танытып, көмек сұрауға деген қорлықты азайтуы керек.
Library users are not always comfortable with reference services, let alone satisfied with them. Unobtrusive user studies suggest that only around 55% to 65% of users leave a reference interview satisfied with the result and willing to return. Demographics, social factors and users’ preconceptions about libraries all contribute to this figure. Embarrassment, shyness, and anxiety can prevent a user from approaching the reference desk, and poor signposting and explanation of services can mean that some customers aren't aware that the reference service exists. To be as effective as possible, libraries must be proactive in publicizing their services and reducing the stigma of asking for help.
Анықтамалық сұхбаттың пайдалылығы
Көп уақыт бойы бета-бекет сұхбатының құндылығы даусыз болды. Соңғы уақытта, технологиялық дамудың кейбір тапсырмаларды жеңілдетуімен, кейбір зерттеушілер анықтамалық сұхбаттың жарамдылығына және анықтамалық кітапханашының инвестициясына күмән келтіре бастады. Басқалары анықтамалық қызметтер мақсатты аудиторияны кеңейтуі керек деп санайды. Адамдар интернетті маңызды шешімдер қабылдауда көбірек пайдалана бастағандықтан, олар осы ортада көмек көрсете алатын мамандардың қызметтерін қажет етеді. Егер бұл шындық болса, онда сұхбаттың кәсіби түрде және табысты жүргізілуі аса маңызды болады. Ақпараттың көптігі заманында, танымал сұхбат пайдаланушыларға өз өмірлерінде осындай шешімдерді сенімді түрде қабылдауға мүмкіндік береді.
For a long time, the value of the reference interview has stood unquestioned. More recently, with technological developments streamlining some of the tasks which once comprised the interview, some researchers are beginning to question the validity of the reference interview, and the investment that a reference librarian represents. Others argue that reference services should broaden their target audience. As people increasingly use the internet to make major, life affecting decisions, so they also require the services of professionals who are able to provide help in this environment. If this proves to be the case, it will become more vital that the reference interview be conducted professionally and successfully. In the age of information overload, a successful reference interview may empower users to confidently make such decisions in their lives.