Кіріспе

Аяқтау сигналы - транскрипцияның немесе трансляцияның аяқталуын көрсететін тізбек. Терминациялық сигналдар мРНК транскрипциясы кезінде жазылып жатқан хромосома бөлігінің соңында кездеседі. Терминация сигналдары транскрипцияны тоқтатады, бұл хромосоманың ген кодтаушы бөліктерінің ғана транскрипциялануын қамтамасыз етеді. Терминациялық сигналдар ген экспрессиясын реттеуде маңызды рөл атқарады, өйткені олар ген транскрипциясының аяқталуын белгілейді және клеткада қай ДНК тізбектері экспрессияланатындығын анықтайды. Бұл мәселені шешу үшін, аяқтау сигналдарын аяқтау тиімділігін арттыру үшін оңтайландыруға болады. Ішкі терминация РНК-ның өсу жолағында РНК-полимеразаның РНК-ДНК кешенінен бөлінуін тудыратын белгілі бір тізбек пайда болған кезде пайда болады. E. coli-де бір ішкі тоқтату сигналы жоғары мөлшерде гуанин мен цитозин бар РНК шашты тігістен тұрады, сондай-ақ урацил нуклеобазалары көп аймақ. Факторға тәуелді терминаторларға дұрыс терминация үшін ақуыздар қажет. Бір мысал - ро-негізгі терминация, бұл бактерияларда кездесетін жалпы терминация механизмі, ол РНҚ-ның РНҚ кешенінен РНҚ полимеразаны алып тастау үшін Ро-белокпен байланысуды қамтиды.

Мерзімділік мерзіміне қарсы

Антитерминация сигнал терминаторларын тежеуді қамтиды. РНК полимеразаның РНК-дан ажыратылуы тоқтату сигналына жауап ретінде тоқтатылады, бұл төменгі ағыстағы ген экспрессиясын арттырады. Антитерминация әр түрлі жолдармен болуы мүмкін. Кейбір антитерминаторлар РНК шашты тігіс генерациясын тежеу арқылы терминациялық сигналдарды бұзады, ал басқа антитерминаторлар РНК полимеразаға байланатын және РНК полимеразаның транскрипцияны жалғастыруына себеп болатын ақуыздар болып табылады. Жасушаның ортасына байланысты антитерминация жасушаның тіршілік етуі үшін маңызды болуы мүмкін. Бұл антитерминациялық механизмдер жасуша стресске ұшырағанда өте маңызды, олар қиын жағдайларда қажетті төменгі гендердің экспрессиясын арттыруға мүмкіндік береді.

Жазба көшірмесі

T7 РНК полимеразаның терминациялау тиімділігі шамамен 74%, бұл рекомбинантты белоктарды өндіру үшін T7 РНК полимераза қолданылғанда мәселелерді тудырады. Бұл процесте мақсатты ген плазмидке енгізіледі және T7 промоторымен реттеледі; мақсатты генді транскрипциялау үшін T7 РНК полимераза қолданылады. Терминация тиімділігі төмен болғандықтан, оқуға түсудің нәтижесінде қожалық жасушасының қызметі үшін маңызды болуы мүмкін төменгі ағыстағы гендердің реттелуі күшейеді. Нәтижесінде мақсатты геннің енгізілген жерінен төмен орналасқан таңдамалы маркерлік гендер мен реттеуші ақуыздарды кодтайтын гендер экспрессиясын өзгерткен болуы мүмкін. Сондықтан рекомбинантты ақуыздарды дұрыс өндіру үшін плазмидтік тұрақтылық үшін транскрипцияның дұрыс аяқталуы қажет. Терминациялық сигнал компоненттерінің әртүрлілігі арқылы инженерлік аяқтау сигналдарын пайдалану арқылы жоғары аяқтау тиімділігін беретін аяқтау сигналдарын анықтау үшін зерттеулер жүргізілді. Кейбір инженерлік тоқтату сигналдары 99% -ға дейін тоқтату тиімділігін берді, бұл Т7 РНК полимеразамен байланысты 74% -дық туынды тоқтату тиімділігінен айтарлықтай жақсарды.

Аударма

Аударма кезінде тоқтату тиімділігі тоқтату сигналының (стоп-кодонның) контекстінен тәуелді. Дәстүрлі түрде трансляцияның аяқталу сигналы - тоқтату кодоны деп аталатын 3 нуклеобазалық тізбек. Зерттеулер тоқтату кодонын қоршаған нуклеобазалар тоқтату тиімділігіне әсер ететінін көрсетті. Нақтырақ айтқанда, 4-ші база (остановка кодонынан тікелей кейінгі нуклеобаза) тоқтату тиімділігіне елеулі әсер етеді. Әсіресе, 4-ші позициядағы нуклеобаза пурин (аденин немесе гуанин) болған кезде, терминация тиімділігі жақсарады. 4-ші позициядағы пиримидиндар (цитозин немесе урацил) терминацияның төмен тиімділігін тудырады. 4-ші позицияда пуриннің болуынан жоғары экспрессияланатын гендердің терминациялау тиімділігі жоғары екені анықталды.