Кіріспе

Артур Сомарэ - Папуа-Жаңа Гвинеяның Ұлттық парламенті мүшесі. Ол 1997 жылдан 2012 жылғы жалпы сайлауда жеңілгенге дейін Ұлттық Альянс партиясы үшін Шығыс Сепик провинциясындағы Ангорам Ашық сайлаушыларының атынан сайланды. Сомаре алғаш рет 1997 жылы 6-шы ұлттық парламентке сайланды және бірнеше министрлік қызметтерде қызмет етті. 2006 жылдың наурыз айында ол қаржылық бұзушылықтар туралы мәлімдемелер бойынша Ұлттық жоспарлау және бақылау министрі лауазымынан кетті. 2006 жылдың шілдесінде ол Мемлекеттік кәсіпкерлік, ақпарат және даму министрлігінің басшысы болып қайта тағайындалды. 2010 жылдың шілдесінде оның портфеліне Қаржы министрлігі қосылды. Ол 2011 жылдың тамызында Name/O'Neil үкімет билікке келгеннен кейін барлық министрлік лауазымдардан айырылды. Мемлекеттік кәсіпорындар министрі ретінде Сомаре мен оның министрлігінде тәуелсіз мемлекеттік бизнес корпорациясы (IPBC) болды, ол Air Niugini, Telikom PNG, PNG Power, PNG Ports Corporation, Eda Ranu және Water PNG және басқа да кәсіпорындар сияқты барлық мемлекеттік кәсіпорындардың жалғыз акционері болды. Осы басқа бизнестердің ішінде 20 млрд доллардан астам құнға бағаланған Exxon Mobil компаниясының басқаруы мен басым бөлігіне тиесілі LNG PNG жобасы ерекше орын алды. Сомаре бұл жобаны ПНГ үкіметінің атынан жүргізді. Ол Абу-Дабидегі Халықаралық мемлекеттік инвестициялық компаниядан (IPIC) қарыз алу арқылы ПНГ үкіметінің үлесіне қаржы бөлуді ұйымдастырды. Бұл компанияның акциялары ПНГ-ның Oil Search компаниясының үлесіне тиесілі. IPIC PNG несиелерді уақтылы өтемеген кезде осы акцияларды талап етуге мүмкіндік алды. Somare компаниясы бұл жобаны осы қаржылық құрылыссыз жүзеге асыра алмады деп санайды. Алайда, ПНГ мемлекетінің меншікті капиталын кепілдендірілген рычаг арқылы сатып алудың бұл тәсілі даулы болып табылады және бұл ПНГ-дағы негізгі саяси мәселелердің бірі болып табылады. Мкере Мораута осы салада Somare компаниясының және рычаг арқылы капитал сатып алудың басты қарсыласы болып табылады. Сомаре парламенттен кеткеннен бері табиғи ресурстар саясаты мәселелері бойынша кеңесші болып табылады. Сомаре - Папуа-Жаңа Гвинеяның тәуелсіздік алуда маңызды рөл атқарған алғашқы премьер-министрі сэр Майкл Сомаре мен Вероника Сомаредің ұлы. Екеуі де Ұлттық Альянс партиясына қараса да, партиялық адалдық ПНГ-да маңызды емес, өйткені партиялар саяси ұстанымдармен байланысты емес. ПНГ саясатында маңыздысы - әр түрлі аймақтық орталықтар арасында коалиция құру. Сомаре отбасы Шығыс Сепик аймағына байланысты. Артур Сомаре өзінің саяси мансабын Шығыс Сепик провинциясындағы Ангорам округінің мүшесі ретінде бастады.

Сыбайлас жемқорлық

Басшылық кодексі Папуа-Жаңа Гвинеядағы омбудсменге сыбайлас жемқорлық туралы айыптауларды тергеуге өкілеттік береді. Егер басшының басшылық кодексті бұзғаны анықталса, Омбудсмен істі прокурорға тапсыруы тиіс. Соңғысы бірнеше судьядан тұратын басшылық соттың құрылуын бұйыра алады. ПНГ-ның Омбудсмен комиссиясы бастапқыда Сомареге 2006 жылы прокуратураға қызметтегі теріс қылықтары үшін шағымданған. Ол бұл шешімді сотқа қарсылық білдірді және оның саяси мансабына бұл жағдай кедергі келтірмеді. Бұл ол қызметінен айырылып, 2011-2012 жылдары Нама / О'Нилл үкіметі билікке келген кезде өзгерді. 2011 жылдың шілдесінде прокурор ресми түрде 105 жалақыны Сомареге қарсы Лидерлік трибуналға ұсынды. Сомаре мемлекеттік қаражатты дұрыс қолданбаған және 2002 жылы ақталған айыпты ұсынбаған, сондай-ақ 1990 жылдардың соңында өзінің жыл сайынғы есептерін заң талап еткендей Омбудсмен комиссиясына ұсынбаған. 2011 жылы Ангорамның депутаты ретінде дереу қызметінен босатылды. 2012 жылдың шілдесінде ол сотқа келді. Содан кейін оны аудандық грант қаражатын бұрыс жұмсау туралы сегіз айыптан ақтап, кішігірім бір мәселе бойынша кінәлі деп тапты. Сомаре 2012 жылғы парламент сайлауында жеңіліс тапты, бұл Лидерлік трибунал алдындағы істі маңызды емес етті. Басшылар билік орындарын жоғалтудан бас тартып, соттан құтылуы мүмкін. Сомареді бұрынғы мемлекеттік кәсіпорындар министрі Мекере Мораута нашар бизнес шешімдері, заңсыз әрекеттер және жеке пайда үшін қаражатты бұрмалау арқылы мемлекеттік қаражатты ысырап етуде, оның ішінде Австралиядағы сәнді үйлер мен 2011 жылы Сингапурға сапарлар жасады деп айыптады. Мораута Сомареге қарсы жазған айыптар: оның LNG жобасы Liquid Niugini LNG-де акциялар сатып алу үшін қарызды дұрыс қолданбауы, бұл 900 миллион K жоғалтуға әкелді; банкротқа ұшыраған Lehman Brothers-те 31 миллион K жоғалту; 200 миллион K Telikom-тің банктерге қарыз алуы, қазынашылықтың рұқсатынсыз қарыз алуы; капиталдың жетіспеушілігіне байланысты Power PNG-ді салқындату; және MVIL-дің South Pacific Bank-тегі акцияларын сатудан кейін Motor Vehicle Insurance Limited-ден (MVIL) K96 миллион жоғалған мәмілені жеңілдету. Кейіннен жоғалған 96 миллион доллардың "Шынықты емес" Woodlawn Capital Ltd инвестициялық компаниясына тиесілі австралиялық банктік шотқа төленгені анықталды.