Кіріспе

Айнадамар немесе үш бейнедегі опера (арабша "Айранның бұлағы") - аргентиналық композитор Освальдо Голиевтің алғашқы операсы. Либреттоны америкалық драматург Дэвид Генри Хванг жазды және композитор ағылшын тілінен испан тіліне аударды. Ол 2003 жылы 10 тамызда Танглвудта премьера болды және үлкен түзетулерден кейін жаңа нұсқа 2005 жылы 30 шілдеде Санта-Фе операсында премьера болды. Опера драматург Федерико Гарсия Лорка мен оның музасы, каталондық актриса Маргарита Хиргу туралы әңгімелейді. Бұл операның ерекшелігі - еркек Лорканың рөлін әйел ойнайды. Айнадамар керісінше бірнеше флешбэктерде айтылады және Лорканың Фалангаға қарсы шығуын, гомосексуализмге айыптауды және оны кейіннен өлтіруді қамтиды.

Опера

Айнадамар операның да, құмарлық пьесасының да ерекшеліктеріне ие, өйткені ол Лорканың өлімінен кейін, әсіресе басқа суретшілер арасында, бейнеленген күшті символикалық рөлін зерттейді. Лорка көркем шығармашылық еркіндіктің атынан шейіт болады. Барокколық музыкалық концепциямен байланыстар құрылымдық тұрғыдан да кездеседі, өйткені шығарма ариялар, қайталанатын хорлар мен би жанрлары сериясы ретінде дамып келеді. Символикалық аспекті Питер Селларс Санта-Фе операсының сахнасында визуалды түрде атап өтті. Айнадамар сонымен қатар бұрынғы опералық дәстүрлермен байланысты, мысалы, Лорканың шымшық рөлін ойнату, басқа да опералық жастармен қатар, мысалы, Керубино (Фигароның үйлену тойы) немесе Октавиан (Дер Розенкавалье). Осы сипаттамалары Айнадамарға сахнадан тыс немесе жартылай сахналық концерттік шығарма ретінде табысты орындауды бастауға мүмкіндік берді.

Сюжет

"Ширгу" Монтевидеодағы "Солис" театрында сахнаға шығуға дайындалуда. Ол өзінің мансабын Лорканың сол есімді пьесасында Мариана Пинеда рөлін ойнауға арнады. Шыңғыр Испанияда азаматтық соғыстың басталуы алдындағы тәртіпсіздіктер кезінде Уругвайға қашып кетті. Лорка кетуге қарсылық білдірді және 1936 жылы Фаланга оны өлтірді. Ол да, өзінің музасы Пинеда сияқты, жас өлген. Шыңғырлаудың "Пинеда" ролін сахнада ойнағанына қырық жылдай болды. Шыңғырхан өзінің оқушысы Нурияға Лоркамен достығы туралы айтады. Ақын өткеннен шығады, Пинэданың оған бала кезінен, Гранададағы мүсінін көрген кезде білдірген таза махаббатын әндейді. Ксирга Лорканың тағдыры үшін өзін кінәлайды, өйткені ол жас жігітті Испанияны тастап кетуіне сендіре алмады. Ксирга Кубада еркіндікті армандады, бірақ Лорка қайғы-қасіретке куә болып, өлгендерді еске алуы керектігін айтады. Фаланист офицері Руис Алонсо Лорканы тұтқындап, оған сөз байласуда айып тақты. Лорка мұғалім мен бұқа күресімен бірге көз жасты бұлаққа барады. Фалангистер күзетшісі Хосе Трипальди олардың мойындауын алғаннан кейін үш тұтқын атып өлтіріледі. Қазіргі уақытта шаршап қалған Сиргу Пинэданың оқиғасын тағы бір рет айту керектігін талап етеді. Лорканың көрінісі оны үзіп тастайды. Ол өзінің рухы сахнада және оқушылардың жүрегінде өлмей қалғаны үшін оған алғыс айтады.

Өнер тарихы

Ол Чикагодағы премьерасын 2006 жылы 14 маусымда Равиния фестивалінде өткізді, ал 2007 жылы қарашада Бостон операсы сахналады. Брет Шихидің көркемдік жетекшілігімен Аделаида фестивалі 2008 жылдың наурыз айында Грейм Мерфидің режиссерлік қойылымын ұсынды, ал Цинциннати операсы 2009 жылдың 9 және 11 шілдесінде операны ұсынды. Үлкен консерваторияларда презентациялар Кармен Хелена Телездің (2007) басқаруымен Индиана университетінің Джейкобс музыка мектебінде және Коррадо Роваристің (2008) басқаруымен Кертис музыка институтында болды. 2008 жылдың желтоқсанында Карнеги залында Санкт-Лука оркестрімен концерт нұсқасы жоспарланған, Упшоу мен О'Коннор. Операның орындалуы 2011 жылы 25 және 27 маусымда Гранададағы Альгамбра Насридтер сарайында Гранаданың Халықаралық музыка және би фестивалінің 60-шы шығарылымы кезінде өтті. Гранада Лорканың өмірінің және өлімінің басты іргетасы болды. Бұл Луис де Тавира мен дирижер Коррадо Роваристың басшылығымен Гранада, Сантандер және Овьедо фестивальдерінің жаңа өндірісінен тұрады. Мадридтегі Театро Реал 2012 жылы Питер Селларстың қойылымын сахналады, онда Нурия Эсперт пен Джессика Ривера Ксирга ролінде және Келли О'Коннор Лорка ролінде ойнады. Питтсбургтегі Quantum Theatre қойылымы, музыкалық бағыты Андрес Кладера мен сахналық бағыты Карла Бус, 2012 жылдың қазан айында ашылды. Операның алғашқы Ұлыбританиядағы қойылымы 2022 жылы Шотландия операсы бастаған қойылымда болды. The Guardian басылымының Ровена Смит шолусында Голиевтің музыкасын "әйелдікті дәріптеу" деп атады, бірақ айқышқа шегеленуге қатысты бейнелердің "қажетсіз таңбалануын" сынға алды. 2023 жылы Детройт операсы операны 2022/2023 бағдарламасына енгізді. Pacific Opera Victoria Айнадамарды 2023/2024 жылғы маусымға енгізді.

Жазбалар

Алғашқы жазбаны Deutsche Grammophon 2006 жылы 9 мамырда шығарды. Ол бірден классикалық музыканың Billboard чарттарының басына жетті. Оны жазған әртістер, соның ішінде Даун Апшоу - Сиргу, Келли О'Коннор - Лорка, Джессика Ривера - Нурия, және Роберт Спано Атланта симфониялық оркестрімен және Атланта симфониялық оркестрінің әйелдерімен бірге өткізді. Жазу мен опера бірден сыншылардың мақтауына ие болды. Бұл жазба екі Грэмми сыйлығын жеңіп алды: 2006 жылғы үздік опералық жазба және үздік классикалық қазіргі заманғы композиция. Голиевтің көптеген туындылары сияқты операда араб және еврей тілдері, испан фламенко дыбыстары қатты қосылған. Шын мәнінде, оркестрге фламенко гитарасы қосылған.