Кіріспе

Кейлеб Б. Гарднер (27 сәуір, 1741 - 24 желтоқсан, 1806) - американдық құл саудагері және құлшылық олигархы. Ол құл саудасы бойынша оннан астам кемелердің иесі немесе үлескері болды. Көптеген сапарларда ол кеме капитаны болды. Бала кезінде ол порттың жанында тұратын, қайығы да болған. Бұл оған Наррагансетт шығанағының сулары мен аралдарымен танысуға мүмкіндік берді. Жас кезінде ол үшбұрышты саудада шебер болып, Қытай мен Шығыс Үндістанға өз кемесімен жүзіп барады. Ол Род-Айлендтің жағалауына мыңдаған құл алып келіп, құл саудасына айналды.

Революциялық соғыс құл саудасын баяулатады

Гарднер революциялық соғыстан бұрын үшбұрышты сауда қызметін уақытша тоқтатты. 1775 жылдың соңында ол әскери жасақшылар ротасын жинады. Ол осы ротамен бірге полковник Уильям Ричмондтың полкіне тағайындалды. Ол майор болып, 1776 жылы 19 тамызда подполковник болып тағайындалды. Ол соғыс кеңесінің және Род-Айленд штатының үкіметінің мүшесі болды. Ол 1778 жылы Ньюпортта тұрып, граф д'Эстенгтің француз эскадрильясын адмирал Хоудың қолбасшылығындағы ағылшын флоты блокадаға алған. Кенеттен пайда болған қалың тұман ағылшындықтардың шабуылға түсуіне кедергі жасады, бірақ олар портқа кіретін екі қақпаны басып алып, таң атқанша күтті. Капитан Гарднер үйінің төбесіндегі көруші айна арқылы жау әскерінің жай-күйін байқады. Қараңғы түскенде, ол француз адмиралының кемесіне жүзіп барып, оны қауіпсіз жерге апаруды ұсынды. Ол кемеге бала кезінен таныс арнаны пайдаланып, кемеге басшылық жасады. Ал қалған қайықтар, жарықтары сөнген күйі, оның соңынан еріп кетті. Француздарды жаудан ары алып, суды тазартқаннан кейін ол аралға оралды. Ол таң атпай-ақ өз үйіне жетті. Бұл тұман көтерілгенде, ол француз флотының жоғалуына таңғалған жағалаудағы топтардың қатарында болды. Граф д'Эстеннің Людовик XVI-ға жасаған хабары құпия болды, өйткені оның ашылуы Гарднерді ағылшын үкіметінің және Род-Айлендтегі тори элементінің қауіпті наразылығына ұшыратты. Алайда король өзінің АҚШ-тағы елшісі Шевалье де ла Лузерн арқылы Гарднерге едәуір ақша жіберді. Осы ақшаға ол Ньюпорттың маңында жер сатып алып, үй салады. Соғыс кезінде полковник Гарднер Род-Айлендтегі француз офицерлерінің және оның досы және хатшысы болған құл иеленуші генерал Джордж Вашингтонның сенімді кеңесшісі болды. Бейбітшілік жариялағаннан кейін Гарднер Ньюпортта француз консулы болды. Ол банк директоры, Троица шіркеуінің қамқоршысы және қаладағы өрт сөндірушілердің ерікті бөлімінің басшысы болды. Кейлеб Гарднер мен Пелег Кларк, ол да соғыстан бұрын құлдарды ұстайтын әйгілі капитан болған, Род-Айленд ассамблеясының мүшелері болды, біреуі жоғарғы палатада, екіншісі төменгі палатада. Ньюпорттың құл сатушылары олигархтардың элиталық класының адамдары болды, олар адам саудасымен өте тез байыды. Құлдық олигархтары экономиканы байларға (өздеріне) ең жақсы қызмет ететін жолмен басқаратын азшылық болды. Олар сонымен қатар мектептер мен университеттердің басым бөлігін, шіркеулерді, негізгі газеттерді және қоғамдық істерді өздерінің жеке билігі мен байлығын қамтамасыз ететін жолмен бақылады. Революциялық соғыстан бұрын Род-Айленд дүниежүзілік құл саудасының басты ойыншысы болды. "Ньюпорттық саудагерді құл саудасы сияқты табысты кәсіпті кез келген фабриканың баяу пайдасына ауыстыруға итермелеу сияқты, эфиопиялық адам терісін тез өзгерте алатын". (Уильям Эллери, 1791 жыл.) 1785 жылы Калеб Гарднер, оннан астам құл сауда кемелерінің капитаны және иесі, соғыстың ешқашан болмағандай әлемнің барлық порттарында құлдарды қайтадан саудаға шығарып жатты.

Құл саудасы (1785-1806)

1785 жылы Гарднер үшбұрышты саудада пайда табуды жалғастырды. Ол құлдарды сатып алу үшін ром мен басқа да тауарлар сату үшін жасалып, құлдарды қатыгездік пен адамгершіліксіз жағдайларға байланысты тасымалдау үшін, содан кейін саяхатта аман қалғандарды құл иелеріне жеткізу үшін жасалып, бірнеше кемеге ие болды. 1785 және 1786 жылдары Гарднер Ньюпорттың иесі болды, Род-Айленд кемесі Вашингтон Африка мен Америкаға екі сапар жасады, барлығы 110 тұтқынға отырды және барлығы 90 адам ұшып кетті. Уильям Гарднер екі сапарда да капитан болды. 1789 жылы The Pennsylvania Herald және New York General Advertiser Уильям Гордонның қарызды өндіріп алу туралы хабарламасын жариялады. Бедфордтың Калеб Гарднер мен Натаниел Бриггске қарсы, "Хоуп" бригантинасының қос иелері, және оның капитаны Джон Стэнтон. "Үміт" кемесі Африка тұтқындарын Вест-Индияға алып кеткеннен кейін Род-Айлендке қайта оралған болатын. 1790 жылы Гарднер мен Натаниел Бриггс Dove-дің қос иелері болды. Капитан Жозеф Гарднер болды. "Дюв" кемесі жүк жүкті Род-Айленд портынан шығып, Африканың белгісіз бір портына жетті. Африкадан 97 тұтқын шығады. Алты тұтқын сапар барысында қайтыс болды; 91 адам 1791 жылдың наурыз айында Гаванаға кірді.

Өлім

Гарднер 1806 жылы 24 желтоқсанда Ньюпортта (Род-Айленд штаты) қайтыс болды.