Кіріспе

Жапондық жындылар туралы әңгіме "Пион шамдары"; "Ботан доро" - жапондық жындылар туралы әңгіме және Жапониядағы ең танымалдардың бірі. Сюжетте өлгендермен жыныстық қатынас және арбаға ғашық болудың салдары туралы айтылады. Кейде ол "Пион шамдарының әңгімелері" деп аталады; 怪談丹灯籠; Каидан Ботан Доро, әңгіменің кабуки нұсқасына негізделген; бұл атау аудармада жиі қолданылады және Тас шамға қатысты.

Тарих

Жапон әдебиетінің мәдениетін 17 ғасырда, Ку Юның "Күсем жарығында жаңа ертегілер" атты қытайлық арба оқиғалары кітабының аудармасы арқылы енген. Бұл жинақ дидактикалық сипатқа ие, онда буддалық моральдық сабақтар бар. 1666 жылы жазушы Асай Рёи Эдо дәуірінің мағынасына жауап берді , көбінесе танымал ойыннан пайда болды , оның өз кітабына (Қол қуыршақтары) көбірек тамаша әңгімелер енгізді . Ол кезде Жапонияның шекарасы толығымен жабық еді, оның тұрғындары сыртқы әлемді өте аз білетін; сондықтан Қытай құпия және экзотикалық ел ретінде қарастырылды. Асай буддалық моральдық сабақтарды алып тастап, Токионың Незу ауданында орналасқан жапондық жағдайды берді. "Қол қуыршақтары жалғасты" және "Жаңа қол қуыршақтары" сияқты бірнеше еліктеуші шығармаларды туғызып, өте танымал болды және классикалық "Угетсу моногатари" деп аталатын әдеби қозғалыстың бастауышы болып саналады. 1884 жылы атақты әңгіме айтушы Саньютей Энчо оны "Антоним" деп атады, бұл ертегі танымалдылығын арттырды. Үлкен ұзындыққа жету үшін сюжет едәуір кеңейтілді, бірнеше кейіпкерлер туралы қосымша мәліметтер мен қосымша сюжет қосылды. Содан кейін ол 1892 жылдың шілдесінде кабуки сахнасына бейімделді және 1899 жылы Лафкадио Хирн досының көмегімен "Жалпы Жапонияда" кітабы үшін ағылшын тіліне аударылды. Ол өзінің бейімделуін "Тыныстық карма" деп атады және оны әңгіменің кабуки нұсқасына негіздеді. Пьесаның қазіргі заманғы нұсқасын 1974 жылы драматург Ониши Нобуюки Bungakuza труппасы үшін жазды, оның басты рөлдерін Сугимура Харуко, Китамура Кадзуо және Ниномия Саёко ойнады. Бұл қойылым соншалықты табысты болды, ол бірнеше жылдан кейін 1976 жылы сәуірде Шимбаши Эмбуджода қайтадан сахналанды. Каватакэ Шиншичи III-тің жаңа бейімделуі алғаш рет 1989 жылы маусымда, тағы да Шимбаши Эмбуджода, толық кабуки кастингпен сахналанды. Каватакэ нұсқасы кейде қайта жаңғырылады, бірақ Ониши нұсқасына қарағанда аз танымал. Бұл фильмде жын-перілерді ойнаған актерлер зиян көреді деген ырым бар. Бұл 1919 жылы Император театрында өткен спектакльден алынған, онда Оцую мен оның қызметші қызын ойнаған екі актриса бір аптаның ішінде ауырып, қайтыс болды.

нұсқасы

"Оңтүстік-Африка" соғысының бірінші күні, әдемі әйел мен жас қыз, қолдарына пион шам ұстап, жесір қалған самурай Огивара Шинноджоның үйінің қасынан өтіп барады. Огивара бірден Оцую деген әйелге ғашық болады және мәңгілік қарым-қатынасқа ант береді. Сол түні қыз бен әйел таң атпай-ақ кетіп, кешке қарай келіп қалады. Жасы үлкен көрші қызға күдікпен қарап, үйіне кіргенде, Огивараны сүйекпен бірге төсекте көреді. Буддистік діни қызметкермен кеңескен Огивара, егер әйелге қарсы тұра алмаса, қауіпке ұшырайтынын біледі, сондықтан ол үйіне қорғаныш сыйлығы қояды. Әйелдің үйіне кіре алмай, сырттан шақырады. Ақырында, қарсы тұра алмай, Огивара оны қарсы алуға шығып, ғибадатханадағы қабірге алып кетеді. Таңертең Огивараның өлі денесі әйелдің сүйегімен байланысқан күйі табылды.

Кабуки нұсқасы

Сабуро есімді жас студент өзінің әкесінің ең жақын досының қызы Оцую есімді сұлу қызға ғашық болады. Олар жасырын кездесіп, үйленуге уәде береді. Алайда Сабуро ауырып, Оцуюмен ұзақ уақыт көрісе алмайды. Кейін Сабуро сауығып, сүйіктісін көруге барады, оған Оцую қайтыс болғанын айтады. Ол мейрам кезінде оның рухы үшін дұға етеді және екі әйелдің жақындап келе жатқан қадамдарын естіп таңғалады. Ол оларды көргенде, олар Оцую мен оның қызметшісіне өте ұқсайды. Үйленуіне қарсы болған әпкесі Оцуюдың қайтыс болғаны туралы аңыз таратқаны және өз кезегінде Оцуюға Сабуроның қайтыс болғанын айтқаны белгілі болды. Екі ғашық қайтадан қосылып, қарым-қатынасын жасырын түрде қайта бастайды. Әр түнде Оцую, пеония шамдарын көтеріп жүретін қызметші қызын ертіп, Сабуромен бірге болады. Бұл бақытты түрде жалғасады, бір түнде қызметші Сабуроның жатын бөлмесіндегі қабырғадағы тесіктен қарап, оның шіріп бара жатқан қаңқамен жыныстық қатынаста болғанын көреді, ал басқа қаңқа есікте тұрып, пион шам ұстап тұрады. Ол бұл туралы жергілікті буддалық діни қызметкерге хабарлайды, ол Оцую мен оның қызметші қыздарының қабірлерін табады. Сабуроны сол жерге алып барып, оны шындыққа сендіреді және Сабуроға үйін рухтардан қорғау үшін көмектесуге келіседі. Діни қызметкер үйдің айналасына орналасады, және әр түнде дұға етеді. Жоспары іске асады, ал Оцую мен оның қызметші қыздары кіре алмайды, бірақ олар әр түн сайын келіп, Сабуроға өздерінің сүйіспеншілігін айтады. Сүйіктісін қатты сағынатын Сабуроның денсаулығы нашарлай бастайды. Сабуроның қызметшілері оның жүрек жарасынан өліп, жұмыссыз қалуынан қорқып, үйден алып кетеді. Оцую кіреді де, Сабуромен қайтадан жыныстық қатынасқа түседі. Таңертең қызметшілер Сабуроның өлі денесін Оцуюдың сүйектерімен байланысқан күйі табады.

Айырмашылықтар

Екі нұсқаның негізгі айырмашылығы - адам сүйіктісінің Огивара Шинноджодан, қарт жесірден, жас студент Сабуроға ауысуы және Оцую мен Сабуроның арасында бұрыннан бар сүйікті қарым-қатынастың орнауы. Эдо дәуірінде жазылған, ал Мэйдзи қалпына келтіруден кейін жазылған, және Жапонияның жаңғыруын қоса келген батыс әдебиеті мен театрының әсеріне ие болды. Бұл әсерлердің бірі - оқиғаға романтикалық элемент қосу, бұл ескі нұсқада Оцуйдің өлімі туралы айтылмаған; Оцуй мен Сабуроның махаббаты өлімнен де күшті деген ойды туғызады және оның денесі қаңқамен байланысқан кезде Сабуроның бейбіт көрінісін баса көрсетеді.

Табыс пен сілтеме

Бұл тақырып Но театрының стандартты үлгісіне сәйкес келеді, онда әйел арба өзінің табиғатын оқиға соңында соңғы ашылғанға дейін жасырады. Жүректің Жерге қайтып келуінің себебі - сүйіспеншіліктің ұзаққа созылуы немесе жалпы жалғыздық. Оцуй тек өмірден кейінгі өмірде серіктес табуды қалайды. Алайда, Оцую бұрынғы сүйіктісі үшін оралады. Жыныстық жындыны Киока Изумидің (Тыныш маңдай) әңгімесінен табуға болады, онда онсендегі әйел жындымен сезімтал кездесу бар. Оцуюның ағаш сақаларының сабылынан тұратын ономатопеясы сахнаға шығуын жариялайды.

Фильм

"Ақ жол" - 1910 жылы үнсіз нұсқасы түсірілген алғашқы жапондық арба оқиғаларының бірі. 1911 және 1937 жылдар аралығында тағы алты бейімделу жасалды, бірақ олардың барлығы уақытпен жоғалып кетті және тек атаулары ғана белгілі. Ол киноға бейімделуден кейін екінші орында, әр он жылда жаңа нұсқалар киноға шығарылады, тікелей бейнеге шығарылады немесе теледидар нұсқалары ретінде шығарылады. 1968 жылы Сацуо Ямамотоның Daiei студиясы үшін түсірген нұсқасы ерекше. Ол түрлі атаулармен белгілі: тозақтан келген қалыңдық, Қасқыр шам, Жібек сұлулық, Менің қалыңдық - жынды, Хадестен келген қалыңдық немесе Пион шамдары. Ямамотоның фильмі оқиғаның нұсқасына сәйкес келеді, басты кейіпкер Хагивара Шинзабуроны ағасының жесірімен қаламаған некеден қашып, отбасынан алыста тыныш өмір сүретін мұғалім ретінде көрсетеді. Оцуймен әдеттегі кездесу жалғасады, бірақ оның салдары бақытты аяқтау ретінде қарастырылады, немесе ең жаманы, қайғылы, өйткені олар қабірден тыс жерде, егер өмірде болмаса, біріктірілген. 1972 жылы режиссер Чусей Соне Никкацуның "Roman Porno" сериясы үшін "Адамдық махаббат" (性談丹燈籠) атты қызғылт түсті фильм түсірді. "Ақ жол" және "Кабуки" нұсқаларынан кейін "Асқыр махаббат" романы басты кейіпкер мен Оцуй арасындағы қарым-қатынастың жыныстық сипатына баса назар аударады. Оцуюны осындай қарапайым самураймен үйлесуді мақұлдамайтын әкесі өлтіреді, бірақ ол сүйіктісімен қайта қосылуға уәде береді. 1996 жылы Масару Цусиманың "Құшақ шамы" романынан оқиғаның үлкен өзгеруі орын алады. Бұл нұсқада Синдзабуро өткен өмір туралы армандайды, онда ол Оцуюмен қос өзін-өзі өлтіруге уәде берді, бірақ ол қайтыс болғаннан кейін өзін-өзі өлтіре алмады. Қазіргі өмірінде ол өзінің бұрынғы сүйіктісінің реинкарнациясы болған Цуя есімді қызды кездестіреді, бірақ Шинзабуроның әкесі оған Цуяның әпкесі Сузумен неке құрды. Сынзабуроның досы Цуяны зорлауға тырысады, сондықтан ол кіші әпкесіне қызғанышпен қарамайды. Қиындыққа ұшыраған екі әйел бауырлас өз-өзіне қол жұмсайды. Әдеттегідей, фильмнің соңында Синдзабуро мен Оцую бірге қайта өмірге келіп, болашақта бақытты өмір сүреді.