Кіріспе

Әскери-инженерлік көлік (ӘІК) - әскери техниканың кіші түрі ретінде қарастырылатын, әскерилерге танктарды және басқа да бронетранспортты саңылау түріндегі кедергілер, мысалы өзендер арқылы тез орналастыруға көмектесу үшін жасалған жауынгерлік қолдау көлігі. AVLB әдетте танк шассиінен қарудың орнына бүгілетін металл көпір алып жүруге арналған рельсті көлік. AVLB-нің міндеті - броньды немесе жаяу әскерлік бөлімшелерге кратерлер, танкіге қарсы арықтар, жарылған көпірлер, теміржол қиылыстары, каналдар, өзендер мен шатқалдарды кесіп өтуге мүмкіндік беру, егер көліктер өте терең өзенге жетіп, көпір ыңғайлы орналаспаса немесе жеткілікті берік болмаса, 60 тонналық танктерді жылжытқанда маңызды мәселе. Көпір қабаты ашылып, жүгін шығарады, бұл бірнеше минут ішінде кедергіден өтетін дайын көпірді қамтамасыз етеді. Айналасын орнына қойғаннан кейін, AVLB көлігі көпірден бөлінеді және көлік қозғалысына жол беру үшін бір жағына жылжиды. Барлық көліктер өтіп кеткен соң, ол көпірдің өзінен өтіп, екінші жағындағы көпірге қосылады. Содан кейін ол қайтадан қозғалуға дайын болып, қашықтықты қайтадан тартады. Шағын алшақтықтар мен басқа да кедергілерден өту үшін осыған ұқсас әдісті қолдануға болады. AVLB-тер ұзындығы 19 метр немесе одан да үлкен көпірлерді алып жүреді. Танк шассиін пайдалану арқылы көпір қабаты негізгі ұрыс танктарымен бірдей жерді алып өте алады. Қару-жарақпен қамтамасыз ету оларға тіпті жаудың атысына қарамастан жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Алайда, бұл әмбебап атрибут емес: кейбір ерекше берік 6 × 6 немесе 8 × 8 жүк машинасының шассилері көпір қабаттарының қосымшаларына өздерін ұсынды.

Шығу тегі

Қазіргі заманғы АВЛБ-ның тамырын Бірінші дүниежүзілік соғыстан, танк соғысының таңғы уақытынан табуға болады. Танктарды дамытқаннан кейін Ұлыбритания мен Франция майданға үстемдік еткен окоптарға қарсы танктарды алға жылжыту мәселесімен кездесті. Камбрейдегі сияқты ертедегі ұрыстар танктің пайдалылығын көрсетті, сонымен қатар оның ұрыс өрісінің географиясына бейімділігін көрсетті. Көптеген ертедегі танктер өздерін қорқынышты түрде траншеяларда тұрып қалды, оларды кесіп өтуге жеткіліксіз жолдар жоқ (оң жақтағыдай). Бұл кемшілікке қарсы тұру үшін танктер, әсіресе британдық ауыр танктер, кейде ауыр таяқтарды көтеріп алып, соғыс жүргізуге кірісті. Оларды орларға тастау арқылы олар танк айдай алатын сынық жасай алды. Кейіннен кейбір танктерде палубаларына рельстер орнатылды - бұл алғашқы AVLB-лер. 1919 жылы британдық армияның Крайстчерчтегі оқу орталығында көпір тасуға және орнатуға немесе миналарды тазалау мен бұзуға қабілетті Mark V** танкісі болды.

Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі қолданылу

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде броньды көпір қабаттарының, сондай-ақ жауынгерлік машина жасау және броньды қалпына келтіру машиналарының маңызы толықтай айқындалды. Жарыстың пайда болуымен бүкіл дивизиялар танктермен бірге алға жылжуға мәжбүр болды, олар кенеттен жаяу әскерлердің жылдамдығынан алыстады. Өздігінен жүретін артиллерия / шабуылдау тапаншалары, ұшаққа қарсы ұшақтардың және бронетранспортерлердің / автомобильдердің пайда болуына әкеліп соқтыра отырып, көлік жөндеу, минаны тазарту және т.б. сияқты функцияларды танктермен бірге ілгерілейтін бронетранспортерлер орындауы керек екендігі анық болды. Бұл күштер жылдамдықты жоғалтпай, барлық жерлерді кесіп өтуге және белгілі бір көпірлерге күшін шоғырландырмауға қабілетті болуы керек. Қарулы көліктердің салмағының артуы көпшілік көпірлердің санының азаюына әкелді. Барлық механикаландырылған қарулы күштердің мобильділігі тудырған дилеммаға арналған жалғыз мүмкін шешім - өзен мен кедергіден өтуді қысқа мерзімде және қолайсыз жерлерде жасақтауға мүмкіндік беретін арнайы платформа. Тректі және броньды, ол жауынгерлік бөлімшелермен қатар әрекет ете алатын, қиыр жерлерді кесіп өтетін және жеңіл атысқа қарсы алға қарай жүретін. Жалпы бөлшектерді барынша пайдалану және техникалық қызмет көрсету қиындықтарын жеңілдету үшін олар әдетте қолданыстағы танк шассиіне негізделген. Ең алғашқы сериялы үлгілердің бірі - 1940 жылы Вермахтада қызмет еткен Panzer IV негізінде жасалған неміс AVLB-і Brückenleger IV. 20 танк жасалды, бірақ салмағы тым көп болғандықтан, олардың тиімділігі шектелді, ақырында барлығы 20 танкқа қайтадан айналдырылды. Ұлыбритания соғысқа жауап ретінде 24 тонна жүк көтеріп, 9 метрден асатын жаңа қайшы көпір дизайнын шығарды. Бұл танк Covenanter үшін жасалды. Оның сыйымдылығы 30 тоннаға дейін жеткен, оны мұнарасыз "Валентин" танкісі тасымалдайтын. Ол Италияда, Солтүстік-Батыс Еуропада және Бирмада қолданылған. Достастар ұқсас жабдықтарды әзірледі, көбінесе, ағылшын және америкалық армиялардың Шағын қораптық балдақты және Шерман орта танкісі бар кең таралған Черчилль жаяу әскер танкісіне негізделген. Кейбір ерте жобаларда көпір қабаттары көпірлерді алмастыра алады, бірақ оларды кері тартпайды. Басқа көліктер көпірдің өзінде, мысалы Черчилль Кемісі сияқты, өзеннің ортасына дейін немесе кедергіге қарсы жүгіріп, екі бағытта да қарапайым пандустармен жалғастырылды. Келесі көліктер көпірдің үстінен өте бастайды.