Кіріспе
жылқының түстері туралы негізгі мәліметтер Жылқының түстері әр түрлі, оның ерекше белгілері де бар. Оларды сипаттау үшін арнайы сөздік пайда болды. Жылқылардың көбісі өмір бойы бір түсті болса, кейбіреулері бірнеше жылдан кейін туған терісінің түсіне ауысып кетеді. Ақ таңбалардың көбісі туғаннан-ақ пайда болады, ал дені сау жылқының терісінің түсі өзгермейді. Жылқының кейбір түстері, мысалы, фризиялық тұқым сияқты жылқы тұқымына байланысты. Жылқының түстерінің генетикасының негізгі сызбасы негізінен шешілген, ал кейбір түстер үшін белгілі бір түстің ұрпағы болу ықтималдығын анықтау үшін ДНК-тесті жасалды. Кейбір егжей-тегжейлер, әсіресе, нүктелі үлгілер, "тұн" немесе "флакс" сияқты түсті суб-тіндер және таңбалар туралы талқылау, зерттеу және тіпті дау-дамайлар жалғасуда.
Horses exhibit a diverse array of coat colors and distinctive markings. A specialized vocabulary has evolved to describe them. While most horses remain the same color throughout life, a few, over the course of several years, will develop a different coat color from that with which they were born. Most white markings are present at birth, and the underlying skin color of a healthy horse does not change. Some Equine coat colors are also related to the breed of horse, like the Friesian breed for instance. The basic outline of equine coat color genetics has largely been resolved, and DNA tests to determine the likelihood that a horse will have offspring of a given color have been developed for some colors. Discussion, research, and even controversy continues about some of the details, particularly those surrounding spotting patterns, color sub shades such as "sooty" or "flaxen", and markings.
Сұйытылған бояулар
Бірнеше әр түрлі генетикалық аллельдік отбасылар суландыру гендерінің әсерінен пайда болған негізгі түстердің жеңіл нұсқаларын шығарады.
Кремдік отбасы
Кремдік сұйыту - бұл толық емес доминантты ген, аллельдің бір көшірмесі болған кезде, екі көшірмесі бар толық сұйытылған (немесе "қос сұйытылған") және ашық немесе "жартылай сұйытылған" түске ие болады. Қос кремді сұйылтылған фенотиптер негізгі қаптамасының түсіне қарамастан бір-бірімен жабысып тұрады және көбінесе визуалды түрде ажыратуға болмайды. Кейде креме аллелі басқа бір отбасыдан шыққан, байланысты емес сұйыту гендерімен бірігіп, кремело тәрізді жамылғыны жасайды. Мұндай бояу "псевдо қос сұйытылған" деп аталады. Бұл айырмашылықтар әдетте қандай аллельдердің бар екенін тексеру үшін ДНК-тестілеуді қажет етеді. Кремлло: Қаштан түстес түстес жүнді, екі крем генді, олар жылқының түстерін шашып, көмескі крем немесе ашық қоңыр түске айналдырады. Көп жағдайда "ақ" деп аталатын бұл аттар шын мәнінде ақ емес, сондай-ақ олар ақ (W) генін таси алмайды. Кремлдің әдетте көк көзі болады. Қой терісі: Қой терісі - сары, сары немесе алтын түске боялған, бірақ қара нүктелері (күл, құйрық, аяқ) сақталған, сары түске боялған немесе сарқылып кеткен, сары түске боялған жылқы. Паломино: қышқыл түсті жылқының бір кремді сұйыту гендері бар, ол жылқыны алтын, сары немесе қоңыр түске айналдырады, ал қайың немесе ақ түстес жүн мен құйрық. Паломиноның түсі "жиырма екі карат алтыннан" тұрады, оның түстері өте ашық, қалың, шоколадты, бірақ әрқашан ақ немесе зығыр жүнді жүн мен құйрықты болады. Перлино: кремеллоға ұқсас, бірақ генетикалық жағынан екі сұйылтылған гендері бар лактаралық базалық жамылғы. Көбінесе көздері көк. Майысы, құйрығы мен ұштары қара емес, бірақ кейде дене қабығынан қараңғырақ болуы мүмкін, әдетте қызғылт немесе тот түстес, бірақ қызыл түстесмен шатастырылмауы керек. Smoky black: Көзге қара қара көрінетін, бірақ қара түстегі негізгі жамылғысы бар және қаймақ генінің бір көшірмесі бар жылқы. Smoky Cream: ДНҚ тестілеусіз кремэлло немесе перлинодан ажыратуға болмайтын, қара түстегі жүнді және крем генінің екі көшірмесін иеленген жылқы.
Қаңқа
Дун - бұл сары немесе қоңыр түстес жамылғы, кейбірде "дун факторлары" деп аталатын бастапқы таңбалар бар: қараңғы түсті шаш және құйрық, артқы жағында арқа жолағы және кейде жоғарғы аяқтағы көгершінге ұқсас көлденең жолақтар және құйрық арқылы көлденең жолақ болуы мүмкін. Грулла немесе көк шұңқыр: Қара түстегі және шұңқыр генін иеленетін жылқы. Қалпақ - қара немесе қара сұр примитивті таңбалары бар қатты "түйе түстес" сұр немесе күміс (сонымен қатар, күлгін сұр болуы мүмкін). Қызыл қаз: Қазыл түстес түстес түстес түстермен қазылған. Түйе әдетте сарғыш немесе қоңыр түсті, қасқыр (қызыл) бастапқы таңбалары бар. "Бей Дун" немесе "Зебра Дун" - бұл кейде сары немесе қоңыр түсті классикалық дунды сипаттау үшін қолданылатын терминдер, оны қызыл дуннан немесе грильдерден ажырату үшін қажет болған кезде қолданылады. "Buckskin dun" немесе "Dunskin" - бұл кремдік генді сұйытуды алып жүретін және қара майы, құйрығы, аяқтары және примитивті таңбалары бар ашық алтын түстес жамылғысы бар байданды сипаттайды. Длюция гендерінің қоспалары "дуналино" сияқты түстерді шығарады қызыл түстегі, сонымен қатар бір кремдік генді алып жүреді, сондықтан ол ақ алтын түстегі, ақ майыс пен құйрықты және өте әлсіз примитивті таңбаларды алады.
Grulla, or Blue Dun: A horse with a black base color and the dun gene. Coat is a solid "mouse colored" gray or silver (can also be almost brownish gray) with black or dark gray primitive markings. Red Dun: A chestnut base coat with dun factors. Coat is usually pale yellow or tan with chestnut (red) primitive markings. "Bay Dun" or "Zebra dun" are terms sometimes used to describe the classic dun color of yellow or tan with black primitive markings, used when necessary to distinguish it from red duns or grullos. "Buckskin dun" or "Dunskin" describes a bay dun that also carries the cream gene dilution and has a coat of pale gold with a black mane, tail, legs and primitive markings. Mixtures of dliution genes produce colors such as "dunalino" — a red dun that also carries a single cream gene and thus has a pale gold coat, white mane and tail, and very faint primitive markings.
Басқа сұйытылған гендер
Шампан: Шампанның қаймақ генінен басқа сұйыту генінің көмегімен өндіріледі. Ол тері мен шашты ағартады, бірақ металл алтын түске боялған, терісі мен ашық түсті көздері бар. Шампань атты көбінесе паломино, кремелло, дун немесе еркек терісімен шатастырады. Саңырауқұлақ қызыл түсті аттарды ақшыл қоңыр түске дейін сұйытады, осы уақытқа дейін тек Шетланд понилерінде немесе Шетланд әсері бар понилерде кездеседі. Жемшөп: "барлинк факторы" деп те аталады, ол суландыру гендері гомозиготалық кезде қызыл түстерді біркелкі әбзел түсіне дейін жеңілдетеді, бұл көбінесе көк көзді аттарды тудырады. Кремді сұйытумен біріктіргенде, ол кремелло немесе перлино тәрізді жылқыларды шығарады. Күміс немесе күміс түк: Қара түске әсер ететін сұйыту генінің әсерінен пайда болады, ол қара дене түсін шоколадтық қоңыр түске, ал көбінесе қылқалам мен құйрықты күміс түске түсіреді. Бұл ген болуы мүмкін, бірақ қызыл түстегі жүнді аттарда көрінбейді. Күміс аттарды шоколад, флаксен немесе таффи деп атаған.
Ақ түсті дақтар
Бұл үлгілердің барлығы ақ түкті және жиі қызғылт түсті теріге ие, олар толық ақ атты, пинто үлгілері мен кішігірім ақ таңбалар арқылы тек қана бүкіл жамылғыға таралған бірнеше ақ түкті қосатын роанға дейін өзгереді. Бұл үлгілер кез келген басқа түстің үстінде пайда болуы мүмкін. Түсті түстердің түсіне негіз түсі әсер етеді, ал ақ түстердің үлгісі ақ түстердің қай жерде және қаншалықты көп екенін анықтайды. Биологиялық тұрғыдан алғанда, ақ түсті бояу клеткаларының жетіспеуінен пайда болады. Бұл үлгілерді құрайтын көптеген генетикалық аллельдер бар.
Леопард кешені
Бұл - барс гендер кешенінің әсерінен пайда болған жамылғы үлгілерінің тобы. Барша жылқының терісі бар не бар, не жоқ дегенге ұқсайды. Алайда, тіпті мықты жануарларда да тік жолақты тырнақтар, көз, ерін және жыныс мүшелерінің айналасындағы тері, сонымен қатар көздің ақ склерасы сияқты қосалқы белгілер болады. Жылқының бірнеше тұқымдарында барбардың (барлық үлгілер үшін ұжымдық түрде қолданылатын термин) адамдары бар, соның ішінде Кнабструпер, Норикер және Аппалуза. Бірнеше түрлі бар барлан үлгілері бар: жамылғы: бетке дейін ақ, құйрықтан мойынның түбіне дейін созылуы мүмкін. Жамылғының ішіндегі (егер бар болса) дақтар жылқының негізгі жамылғысының түсімен бірдей. Roan лагы: бүкіл денеге созылатын дене мен ақ түкті қоспасы. Генетикалық роанмен ешқандай байланысы жоқ. қар түйіршігі: қара денедегі ақ дақтар. Әдетте, ақ дақтар жылқының жасы ұлғаюымен саны мен көлемі артады. барс: ақ денедегі әртүрлі өлшемді қара дақтар. бірнеше нүктелі бар барс: туылғаннан бастап ақ түске жуық жылқы, оның түстері аяқ-қолдарынан, тізелерінен, "қамшықтарынан", шашы мен құйрығынан, жел түтігінен және бетінен жоғары сақталады. қалың: лакқа ұқсас, бірақ ақ түктік арқа, бел және мойынмен шектеледі.
blanket: white over the hip that may extend from the tail to the base of the neck. The spots inside the blanket (if present) are the same color as the horse's base coat. varnish roan: a mix of body and white hairs that extends over the entire body—no relation to genetic roan. snowflake: white spots on a dark body. Typically the white spots increase in number and size as the horse ages. leopard: dark spots of varying sizes over a white body. few spot leopard: a nearly white horse from birth that retains color just above the hooves, the knees, "armpits", mane and tail, wind pipe, and face. frost: similar to varnish but the white hairs are limited to the back, loins, and neck.
Ұйқылау
Жылқының түстері басқа түстерге ақ түстер қосылады, ал сұрдан айырмашылығы - жылқының өмір бойы түсі бірте-бірте ашық бола бермейді, бірақ жыл сайын, әсіресе жазғы және қысқы жамылғыларда, түстердің аздап өзгеруі мүмкін. Классикалық роан: ақ түкті түстердің жылқының дене түсіне біркелкі араласуына себеп болатын түстер үлгісі. Құсқарлар сұрлардан ерекшеленеді, өйткені олар өмір бойы түстерін өзгертпейді, ал сұр жылқының жасы ұлғаюымен біртіндеп ашық болады. Сонымен қатар, құсқарлардың бастары тұтас түсті немесе дене түстерінен әлдеқайда қараңғы және олар ашық емес. Роанның түрлеріне мыналар жатады: Қызыл Роан: Кестені түстес, қоңыр түсті, денеге ұқсайтын қызыл түстес. Қызыл роанды кейде жеміс-жидек роан деп атайды, ал Қызыл роан термині кейде Бей роанды сипаттау үшін қолданылады. Bay Roan: Баяу үлгісі бар Bay базалық пальтосы (Bay Roan-тың майысы мен құйрығы қара болады). Кейде бұлаққа қызыл бұлақ деп те атайды. Ат әлемінде "альбино" деген жоқ. Албинос - ақ түстес, қызғылт түсті терісі мен қызғылт көздері бар жануарлар. Кейбір жағдайларда гомозиготалық доминантты ақ (W) эмбрионалды өлімге әкеледі деп есептеледі, бірақ бұл барлық W аллельдерімен кездеспейді.
Red Roan: A chestnut base coat with a roaning pattern with the mane and tail being the same red as the body. Red roan is sometimes called Strawberry Roan, and the term Red Roan is occasionally used to describe a Bay Roan. Bay Roan: A Bay base coat with a roaning pattern (the mane and tail of the Bay Roan will be Black). Bay roans are sometimes also called Red Roans. There are no "albinos" in the horse world. Albinos, defined as animals with a white coat with pink skin and reddish eyes, are created by genetic mechanisms that do not exist in horses. In some cases, homozygous dominant white (W) is thought to be an embryonic lethal, though this does not occur with all W alleles.
Ақ таңбалар
Ақ таңбалар әрбір жылқының ерекшелігі болып табылады, сондықтан оларды жеке жануарларды анықтау үшін қолдануға болады. Белгілердің астында әдетте қызғылт түсті тері болады, бірақ кейбір әлсіз белгілер болмауы мүмкін, ал ақ түктердің астында қызғылт түсті теріден тыс жерлер болуы мүмкін. Қара теріге жабысқан таңбалар өзгерген сияқты көрінсе де, оның астындағы тері түсі мен қызғылт түске боялған теріден өсетін шаштар өзгермейді. Беті мен аяғында немесе денедегі кішкентай дақтарда ақ түсті белгілер пайда болған кезде, әдетте, бұл белгілер тізілімдер белгілеген тұқым стандарттарымен анықталады. Ақ таңбалар, әдетте, доминантты ақ (W) аллельдік тізбектегі белгілі бір гендердің минималды экспрессиялары деп болжанады.
Басқа бояулар мен модификаторлар
Бриндл: Жылқылардың ең сирек кездесетін түстерінің бірі, ерекшеліктері "зебра тәрізді" жолақтары бар кез-келген түстің түсі, бірақ ең көп тараған - жұмсақ сары түсті белгілері бар қоңыр жылқы. Әдетте химеризммен байланысты, бірақ америкалық квартал жылқыларының бір отбасындағы пальтоның текстурасы мен түсіне әсер ететін тұқым қуалайтын бриндль үлгісі Бриндл1 деп аталды. Саусақ - бұл әлі картаға түсірілмеген, қара түкті түктердің шаштың ішінде таралуына себеп болатын, жасына қарай бүкіл шаштың қараңғылауына себеп болатын генетикалық модификатор. Пангаре - бұл саңның қарама-қарсысы модификатор, ол жеке түкті жеңілдетеді, бұл жылқының тұмсығының, бүйірінің және ішінің жарық аймақтарына әкеледі. "Флаксен" тек қана кестенің ашық шашы мен құйрығын сипаттау үшін қолданылады және генетикалық модификатор ретінде ұсынылды, әсіресе белгілі бір тұқымдардың ерекшелігі болып көрінген кезде. Алайда бұл процестің генетикалық механизмі әлі анықталмаған. Прожевальскийдің және монғол жылқыларының "бидерлік белгілері" деп аталатын бастапқы таңбалау нұсқалары байқалды.
Көз және тырнақ түсі
Жылқылардың көбісінің көздері қоңыр, бірақ көлеңкелері әртүрлі. Көк көздер аппақ түсті аллельмен байланысты, ал кремді сұйыту көкшіл жасыл көз түсіне әкелуі мүмкін. Шампан және маржан гендері көк немесе жасыл түстердегі көздің ашық түстерін де шығарады. Ал леопард кешені қара көздің айналасында ақ склера пайда етеді. Сары немесе қызғылт түсті жолбарыстың көзі генінің тек Пуэрто-Рикодағы Пасо-Финода ғана кездесетінін және екі нұсқасы бар, жолбарыстың көзі 1 (TE1) және жолбарыстың көзі 2 (TE2), екеуі де рецессивті. Көздің көлеңкесі мен түстің арасында айқын байланыс жоқ, бұл жылқыда бірінші рет зерттелген ген болып табылады, ол көздің түсіне әсер етеді, бірақ түстің түсіне әсер етпейді. Сыртқы тырнақ қабырғасының түсі әдетте жамылғысының түсімен байланысты. Көптеген жылқылардың аяқтары ақ түсті белгілермен таңбаланбаса, олардың аяқтары күңгірт сұр түсті болады. Ал көптеген қоңыр аттардың қоңыр түсті, әдеттегі қара сұрдан сәл ашық қоңыр түстегі қоңыр түстегі қоңыр түстері болады.
Түсті тұқымдар
Тіркеулер ашылды, олар кез-келген тұқым немесе түрдегі жылқыларды (ал кейде понилер мен қашырларды) қабылдайды, ал түсі тіркеудің жалғыз талабы немесе негізгі критерийі болып табылады. Бұл "түсті тұқымдар" деп аталады. "Нағыз" жылқы тұқымдарынан айырмашылығы, ерекше физикалық сипаттамалары қажет болса, аз, ал тұқымдық кітап тек белгілі бір тұқымдарға немесе бұрын тіркелген жылқылардың ұрпақтарына ғана шектелмейді. Жалпы ереже бойынша, көрсетілген түсі жоқ ұрпақ, әдетте, түсті тұқым тізілімінде тіркеуге жарамсыз, бірақ ерекшеліктер бар. Түсті тұқымдардың ең танымал тіркелімдері - бұл қаз терісі, паломино және пинто. Кейбір жылқы тұқымдарының тәндік ерекшеліктері мен шектеулі тұқымдық кітабынан басқа, тұқымдық стандарттың бір бөлігі ретінде әдетте өсетін қасиеті бар қалың түсті болуы мүмкін. Олар түсті тұқымдар емес, және Фризия аты (негізгі тіркеу үшін біркелкі қара болуы керек), Аппалуза (леопардтық күрделі үлгілері бар) және американдық бояулы жылқы. Бұл тұқымдардың кейбіреулерінде, бірақ барлығы емес, осы тұқымдық кітаптарға тіркелген жануарлардың ұрпақтары, тіпті олар қалаған түсіне ие болмаса да, кейде шектеулермен тіркелуі мүмкін.