Кіріспе

Америка футболшысының wide receiver Роберт Уотсон Клейборн Jr. (1919-1990) - американдық жазушы, халық әншісі және еңбек ұйымы.

Шолу

Роберт Клейборн, Джон Герберт Клейборнның немересі, 1940-1950 жылдары халық әншісі және одақ ұйымдастырушысы болды. Ол сапарға шығып, Пит Сигер, Вуди Гатри және Лид Белли сияқты фольклорлық музыканттармен бірге өнер көрсетті. Бірінші әйелі Адриен Клейборнмен бірге ол "Listen Mr. Bilbo" әнін және тағы басқаларын жазды және бір уақыт бойы халықтық радио бағдарламасын өткізді. Клейборндар отбасын құрған кезде, екеуі де оны қамтамасыз ету үшін жазуға бет бұрды. Роберт Scientific American журналының редакторы болды, бірақ 1960 жылы ФБР келіп, аға қызметкерлерге бұрынғы коммунист ретінде Америка Құрама Штаттарының белсенділігі жөніндегі комитет тыңдауында шақырылғандығын және куәлік беруден бас тартқанын көрсеткеннен кейін жұмысынан айырылды. Олар оның Вьетнам соғысына қарсы агитация жасап жатқанын атап өтті, бұл 1960 жылдардың басында жиі қарастырылатын нәрсе. 1968 жылы ол "Жазушылар мен редакторлар соғыс салықтарына қарсы" уәдесіне қол қойып, Вьетнам соғысына қарсылық ретінде салық төлеуден бас тартуға уәде берді. Жұмысынан айырылғаннан кейін Клейборн белгілі бір ғылыми кітаптар сериясын жазу және редакциялаумен айналысады. Оның негізгі үлесі болған кітаптардың арасында "Тұңғыш американдықтар", "Жазудың тууы" және "Уақыт" бар. Ол сонымен қатар Hospital Practice журналына көп жылдар бойы колонка жазды. Ол "Жануарлар жасушасының мембранасы" сияқты жоғары техникалық оқулықтардың бөлімдерін жазды немесе редакциялады. Алпысыншы жылдардың ортасында ол ажырасып, қысқа әңгімелер жазушысы, романист және саяси белсенді Сибил Клейборнға қайтадан үйленді.

Ғылым және тіл білімі

1970 жылдары бастап Клейборн тағы да бейтаныс адамдар үшін ғылымға бағытталған бірқатар тәуелсіз кітап жобаларына кірісті. Алғашқылардың бірі: Климат, адам және тарих, көптеген тілдерге аударылды және климаттық антропология канонында негізгі еңбекке айналды. "Құдай немесе аң" атты тағы бір романы да жақсы қабылданды. Осы екеуі 1970 және 1980 жылдары көптеген "популярлы ғылым" авторларының жұмысының матрицасының бір бөлігін құраған, ол кем дегенде жартылай басқа авторлардың кейінгі популярлы ғылым блокбастерлерінің пайда болуына жауапты болды, мысалы жақында Джаред Даймондтың "Пушки, микробы и сталь". Осы кезеңде Клейборн сонымен қатар әуесқой астрономия (Жазғы жұлдызшы) және теңіз биологиясы, теңіз экожүйесіне адамзаттың әсері және оның адам дамуына әсері (Теңіздің әр жағында) туралы кітаптар жазды. Өмірінің соңына таман Клейборн өмір бойы қызығушылық танытқан тағы бір салаға: жалпы лингвистикаға, әсіресе ағылшын тіліне бет бұрды. Оның "Біздің керемет ана тіліміз" (ағылшын тілінің өмірі мен дәуірі) - ағылшын тілінің шығу тегі мен дамуы туралы, индоевропалықтар, саксондар, король Джеймс Киелі кітап, пиджин ағылшын және африкалық америкалық ағылшын тілі (бұрынғы "эбоника") сияқты әртүрлі тақырыптарды қамтитын белгілі кітап. Осы соңғы кезеңде ол "Сіздің не айтқыңыз келетінін айту" атты жазушыларға арналған практикалық нұсқаулықты шығарды, оны қызы Аманда Клейборн зерттеді; аз қабылдады ағылшын тілінің тамырлары, оның ішінде "қайта құрастырылған" гипотетикалық үнді-еуропалық сөздік; және "Жылы пушкалар мен қызыл шерендер: жоғалған метафоралар кітабы, олардың мағынасының көзі жасырынғанша, жалпы қолданыста біріктірілген метафоралар туралы.

Өлім

1990 жылдың басында ол кенеттен жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның екі баласы бар: Аманда Клейборн және Сэмюэл Клейборн.