Кіріспе
Юра дәуірінің креда дәуіріндегі кратондық кезеңі Зуньи кезеңі - Абсарока кезеңінен кейінгі соңғы юра дәуірінде басталған, соңына дейін креда дәуірінде жеткен және келесі палеоценнің басында аяқталған ірі кратондық кезеңі. Бұл соңғы ірі бұзылу болмаса да, Солтүстік Америка кратонды қамтитын соңғы толық тізбек болды; келесі Техас тізбектері әлдеқайда аз болды.
The Zuñi sequence was the major cratonic sequence after the Absaroka sequence that began in the latest Jurassic, peaked in the late Cretaceous, and ended by the start of the following Paleocene. Though it was not the final major transgression, it was the last complete sequence to cover the North American craton; the following Tejas sequence was much less extensive.
Себептері мен дамуы
Басқа тізбектер сияқты, Зуньи, мүмкін, мантиялық шұңқырдан, атап айтқанда, Ортаңғы кредалық супершұңқыр оқиғасынан туындаған. Әдеттегідей ыстық тау жыныстары төменгі мантиядан литосфераның түбіне көтеріліп, теңіз түбінің таралу жылдамдығының күрт өсуіне себепші болды; бұл мұхиттың ортасындағы ыстық қырқалардың көлемін ұлғайтуға себепші болды, осылайша мұхиттарды құрлықтарға ығыстырды. Теңіз деңгейі ертедегі креда дәуірінен бастап, кеноман дәуірінде бүгінгіден шамамен 250 метрге (800+ фут) жоғары болғанға дейін көтерілді. Бұл үлкен Батыс ішкі теңіз жолының және басқа жерлерде карбонаттар мен шиферлердің кең таралған континенттік жинақталуының уақыты болды. Сондай-ақ, континенттерде қара шикізат мол жиналған аралықтар болды, бұл тұрақтанған су бағанасын көрсетеді; полярлық мұхиттардағы су, бүгінгідей, терең теңізге батып, оттегімен қамтамасыз етуге тым ыстық болған. Бұл қара шиыршықтардың көбі қазір мұнай көздерімен бай. Зуньи тізбегінің сулары кредалық кезеңнің соңында суырлай бастады, ал Кенозойдың басында Солтүстік Америкада жаңа кратондық кеңістіктегі сәйкессіздік палеогеннің соңғы кезеңіндегі Техас тізбегінен бұрын толық регрессияны көрсетеді.