Кіріспе

1909 жылғы кинематограф туралы заң - Ұлыбритания Парламентінің актісі (9 Edw. 7. c. 30). Бұл Ұлыбританиядағы кино индустриясын арнайы реттейтін алғашқы негізгі заң болды. Ол бейқамсыз түрде киноцензураның заңды негізін жасады, бұл 1912 жылы Британдық киноцензуралар кеңесін құруға әкелді.

Шығу тегі

1890 және 1900 жылдары фильмдердің көпшілігі жәрмеңкелер, музыка залдары және шашылып қайта құрылған дүкендер (осылай аталған "пенни гаффтар") сияқты уақытша орындарда көрсетілді. Ол кездегі пленка өте тез тұтанатын целлюлоза нитратынан жасалған. Бұл жарықпен бірге қауіпсіздікке үлкен қауіп төндіріп, бірнеше өлімге әкелген өртке әкелді. 1909 жылғы заңда құрылыс туралы қатаң ережелер белгіленген, олар, басқа нәрселермен қатар, проектордың отқа төзімді корпуста болуы керектігін талап етті. Барлық коммерциялық кинотеатрлар (бұл - кинотеатрларға ақы төлеу үшін кино көруге рұқсат беретін барлық бизнес) осы ережелерді орындауға міндетті болды. Осыны іске асыру үшін әрбір кинотеатр жергілікті билік органдарымен тексеріліп, лицензия алынуы керек еді. Заңға 1929 жылғы Глен кинотеатры апатынан кейін жергілікті билік органдарына авариялық шығыстар санын реттеу және басқа қауіпсіздік шараларын талап ету үшін көбірек өкілеттіктер беру үшін өзгерістер енгізілді.

Цензураның құқықтық негізі

Келесі жылы Оңтүстік Лондондағы Лондон Бридж сурет сарайы мен кинематограф театрының иесі жергілікті билік органы, Лондон округтік кеңесі берген лицензияның шартын бұзғаннан кейін, жексенбіде (27 ақпан 1910 ж.) ашылғаннан кейін, Заңның 2-бөлімі бойынша сотталды. Апелляциялық сот отырысында кинотеатр иелері 1909 жылғы заңның мақсаты тек қана денсаулық пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету екенін және билік өкілдерінің кинотеатрлардың лицензиясына байланысты емес шарттарды қоюға заңды күші жоқ екенін айтты. LCC апелляциялық шағымда жеңіске жетті, бұл кинотеатр лицензиясына шектеулер мақсатын өртке қарсы шектеумен шектеуге болмайды деген прецедентті құрады. Осы жағдайдан кейін бүкіл елдегі жергілікті билік 1909 жылғы заңға сәйкес лицензиялық өкілеттіктерін пайдалана отырып, фильмдердің мазмұнын цензуралай бастады. Бұл кино индустриясын алаңдатады, ол тұрақсыз цензура саясаты оны әлсіретеді деп уайымдады: бұл арнайы жүйеде кино түсірушінің өзінің әлеуетті нарығының көлемін білудің жолы жоқ (яғни қанша билік оның фильмін рұқсат ететіні немесе тыйым салатыны) және қатаң цензура саясаты бар аудандардағы кинотеатр иелері көбірек либералды қалалардағылармен салыстырғанда қаржылық жағынан зардап шегеді. Нәтижесінде 1912 жылы Британдық киноцензуралар кеңесі құрылды, бұл жеке компания фильмдерді ұлттық келісілген критерийлерге сәйкес тексеріп, сертификаттады. Бұл жоба кино түсірушілер өз фильмдерін тексеру үшін BBFC-ге төлеген ақыдан қаржыландырылды. Кеңестер кинотеатрларға лицензия беруді бастады, бұл ретте олар фильмдерді цензуралаудың орнына тек BBFC бекіткен фильмдерді ғана көрсете алады. Кейіннен заңның өзі жойылғанмен, оның ережелері Ұлыбританияда кинотеатрлардағы фильмдердің мазмұнын реттейтін құқықтық негіз болып қала береді. Кейде жергілікті билік органдары өздерінің құзыреті шегінде BBFC шешімін жоққа шығарып, сертификатты көтеру немесе фильмдерді мүлдем тыйым салу немесе фильмдерді көрсетілуге рұқсат беру туралы шешім қабылдамайды. BBFC-ге заңдық өкілеттіктер алғаш рет 1985 жылы берілді, ол 1984 жылғы Видео жазбалар туралы заңға сәйкес, Ұлыбританияда сатылатын немесе жалға алынған коммерциялық бейне жазбалардың көпшілігіне қатысты сыныптау органы ретінде тағайындалды. Бірақ бұл өкілеттіктер театрлық көрініске әсер етпейді, оның құқықтық реттеуі жергілікті билік органдарында қалады. Ирландия еркін мемлекетінде 1923 жылғы фильмдерді цензуралау туралы заң фильмдерді ресми цензуралауды құрды және жергілікті билік органдарының кинотеатр лицензиясына цензура шарттарын қосу құқығын жойды.

Жою

1909 жылғы акт Ұлыбританияда 1985 жылғы Кино туралы заңмен, ал Ирландия Республикасында 1981 жылғы Өрт сөндіру қызметі туралы заңмен жойылған.