Кіріспе

1982 жылы "The Comic Strip Five Go Mad in Dorset" сериясы "The Comic Strip Presents" теледидар комедиялық фильмдерінің ұзақ уақыт бойына жалғасып келе жатқан сериясының алғашқы үш "Five Go Mad" арнайы сериясы болды. Ол алғаш рет Channel 4 телеарнасының 1982 жылы 2 қарашада шыққан тұсаукесерінде көрсетілді. Оның сценарийін Питер Ричардсон мен Пит Риченс жазды, режиссері Боб Спирс. Ол толығымен Дорсетте емес, Девон қаласында түсірілді.

Сюжет

Фильм Энид Блайтонның "Бес танымал" кітабының пародиясы. Бұл фильмде Джулиан (Ричардсон), Дик (Эдриан Эдмондсон) және Энн (Дженнифер Сондерс) ағайындылары, олардың ағайындысы Джордж (Даун Френч) және оның иті Тимми қатысады. Төрт бала Куентин аға (Рональд Аллен) мен Фанни әпкесі үйіне демалыс үшін келеді. Квентин ағаның ұрланғанын білгеннен кейін Бес адам Дорсетте бірнеше күн велосипедпен демалуға шешім қабылдайды. Пикникке шығып, жергілікті полицияға кейбір қылмыскерлерді хабарлағаннан кейін олар дүкен иесінен (Робби Колтрейн) бәліш сатып алып, тойлайды. Дүкенеде олар әдепсіз, бірақ бай Тоби (Дэниел Пикок) есімді жігітке кездеседі, оны балалар бастапқыда өзінің жағымсыз мінез-құлқы мен олардың табиғатына байланысты өздерінің тобына қабылдаудан бас тартады. Кейін Тобиді лагерьге барып жүрген кезде ұрлап алады. Кейінірек Колтрейн қайтадан пайда болады, бұл жолы азғындық циган ретінде. Бес адам тастап кеткен қамалға кіретін құпия жолды тауып алады, онда олар Тобиді табады. Олар сондай-ақ Куентин ағаны табады, ол өзінің ұрлануы гомосексуализмінің салдарынан Фанни әпкеден бөлінуін жасыру үшін қалжың болғандығын айтады. Балалар полицияға хабарласып, Куентин ағамыз қамауға алынады.

Сатирикалық тақырыптар

Блайтнның шығармашылығының ерекше аспектілерін мазақтайды және сатира жасайды, әсіресе, атақты бес кітабының сексизмі, расизмі және сыныптық снобство (бес адам теміржол вокзалында портёр туралы нәсілшіл пікірлер айтады, оларды Фанни әпкесі жинап алады, Энн туралы "қасиетті кішкентай үй шаруасындағы әйел" деп қайта-қайта пікірлер айтады) және жас авантюрист жанрының формуласы (әсіресе, қылмыскерлердің жоспарларын талқылайтын балалар тыңдап, олар "бла-бла-бла" және негізгі сюжет элементтері ретінде суреттеледі). Сондай-ақ, кітаптарда Бестің пикникке шығып, тамақтанып жатқан түрлі тойларына жиі айтылған. Фильмдегі "жибек сырасының сыпырылуы" деген сөз айқасы өте танымал болды, ол қазір Блайтонның өзіне қатысты, бірақ ол ешқашан танымал бес кітаптың ешқайсысында кездеспейді. Фильмде Джорджтың жануарлармен жыныстық қатынасы туралы ашық айтылады (бұл оның және Тиммидің арасындағы иттермен жыныстық қатынасты білдіреді) және 1968 жылға дейінгі Ұлыбританиядағы гомосексуализмді қылмыстық деп тану туралы ашық айтылады.

Сыни қабылдау

Фильмді 3,4 миллион көрермен көрді және Блайтонның мүлкіне рұқсат алған телеарнаға қарамастан, оның жыныстық қатынасқа қатысты сілтемелері мен Блайтонның жұмысын мазақтағаны үшін бірнеше шағымдар түсті. Financial Times үшін Channel 4 телеарнасының тұсаукесерін қарап, Крис Данкли бұл "Энид Блайтонның есі толы қайталанатын оқиғаларының дәмді дәл пародиясы" деп жазды, бірақ оны Ripping Yarns-пен салыстырды.

Өндіріс және түсірілім орындары

Дженнифер Сондерс 2013 жылғы өмірбаянында "бір бөлігі үшін қорқынышты тонзиллит" болғанына қарамастан, өндірісті жақсы еске алады. Питер Ричардсон Оңтүстік Девон қаласында өскен, сондықтан жағалаумен таныс болды және әр түрлі түсіру орындарын таңдады. Сондерс екіпаждың көп бөлігі Ричардсонның отбасы мүшелері болғанын жазды. Ол түсірілімді "ең бақытты уақыт" деп сипаттады, себебі актерлер күнделікті шығындарды пабта жұмсай алады. "Балалардың" келуі Девон штатындағы Ставертон теміржол вокзалында түсірілді. Қамал Берри Померой қамалы, ал дүкені бар ауыл Броадэмбери болды.

Бес адам мескалинге маза болып кетті

1983 жылы екінші Comic Strip Presents сериясы үшін "Мескалинге бес рет ашу" атты жалғасы шығарылды. Сюжеттегі бай америкалық пен оның баласын қамқорлаған оқиға Энид Блайтонның "Финнистон фермасындағы бес" (1960) романының негізінде жасалған. Бұл бес елдің нацистік Германияға жанашырлық танытқан болуы мүмкін дегенді білдіреді, өйткені нацистер американдықтар сияқты "вольгарлы" емес еді.

Бес адам емдеуге жіберілді

Серияның үшінші бөлімі, Five Go to Rehab, 2012 жылы шығарылды және 7 қарашада Gold телеарнасында көрсетілді. Ол нашар сынға ие болды. Бастапқы актерлер өз рөлдерін қайталады, қазір орта жасқа толды. Диктің туған күніне қайтадан жиналған төрт адам Тобимен бірге олардың өмірі күтпеген жолға түсіп, Дик оларды он төрт жыл бойы мұқият жоспарлаған тағы бір велосипед саяхатқа сүйреп барады. Бір жағынан, Джордж бай ерлерге үйленген, басқаларымен бірге, оның бірін қамқорлаған (оның соңғы Тиммимен жануарлармен қарым-қатынас жасауының жалғасуы да бар); ал Энн қатты көзқарасты веган қарияға айналды және Дик оны "дик" деп күдіктенеді. Джордж пен Джулиан алкоголиктер санаторийіне жіберілді, соңғысы африкалық бандиттерге үлкен қарыздар, ал Энн жақында өзінің бала күтушісін өртеп жібергені үшін түрме жазасын өтеп шықты. Топ ақырында өздерінің көлігі саботажданғанын біледі және кінәлі Джордж пен Джулиан тұратын санаторийге дейін іздейді. Оларды Тоби (Дэниел Пикок) ұрлап алады, ол балалық шақтағы азаптаушыларын музейдегі түрмеде ұстау жоспарын ашады. Ол сонымен қатар өзінің балаларын әлем алғашқы топты ұмытып кеткендей етіп, "Бес танымалдың" орнын толтыруға дайындап жатқанын айтады. Алайда Тобидің балалары Бесті бірден таниды және әкесіне қарсы шығады, ол түрмеге қамалады. Five Go to Rehab-те уақыт сызығы пайдаланды; бастапқы фильмнің оқиғалары отыз жыл бұрын және "соғыстан кейін бес жыл өткенде" орын алған десе де, қайта қосылу фильмі оның түсіріліміне шамамен бір уақытта орнатылған сияқты. Бұл Эдмондсонның 2014 жылы маусымда қайтыс болғанға дейін өзінің комедиялық серіктесі Рик Майаллмен соңғы рет жұмыс істегенін білдірді.

Музыка

Екі бағдарламадағы музыканы да BBC радио бағдарламаларының тақырыбы ретінде қолданған. Атаулары: Джек Стречидің "In Party Mood" (үй шаруасындағы әйелдердің таңдауы) тақырыбы, Эдвард Уайттың "Пуффин Билли" (Балалардың сүйіктілері мен CBS-тің Капитан Кенгуру тақырыбы) және Эрик Коутстың "Барлық жұмысшыларды шақыру" (Сіз жұмыс істегенде музыка тақырыбы).