Кіріспе
β Глюкозидазалар класы (; жүйелі атауы β D глюкозид глюкогидролазы) - келесі реакцияны катализдейтін фермент:
β Glucosidase (; systematic name β D glucoside glucohydrolase) is an enzyme that catalyses the following reaction:
Hydrolysis of terminal, non reducing β D glucosyl residues with release of β D glucose
Құрылымы
β Глюкозидаза екі полипептидтік тізбектен тұрады. Әрбір тізбек 438 амин қышқылынан тұрады және ферменттің кіші бірлігін құрайды. Осы кіші бірліктердің әрқайсысында белсенді сайт бар. Белсенді сайт үш әлеуетті компонентке ие: қалта, жарық және туннель. Мешітті құрылым глюкоза сияқты моносахаридтерді тану үшін пайдалы. Бұл жарық қанттармен байланысып, полисахаридтер түзеді. Туннель ферменттің полисахаридке қосылуына және одан кейін өнімнің қантқа қосылған күйінде босатылуына мүмкіндік береді. β глюкозидазаның активті орнында глюкозидтердің екі карбоксилат қалдықтары: целлобиоз, целлотриоз, целлотераоза бар. Реакцияның мақсаты - биомассаны гидролиз кезінде глюкоза өндіру үшін дисахарид целлобиозаның қалдықтарын жою. Ензимнің әсеріне байланысты, соңғы өнім бір немесе екі глюкоза молекуласы болады.
Адамдар
Адамдар өсімдік жасушаларының целлюлозасын қорыта алмайды. Бұл фермент адамның асқазанында жоқ, өйткені оптималды pH 5, 6, ал адамның асқазанының pH қышқыл (1, 5 - 3, 5 аралығында). Алайда, адамдарда β глюкозидаза, лизосомалды β глюкозидаза қажет, өйткені ол гликосфинголипидтердің ыдырауында маңызды рөл атқарады. Фермент глюкозилцерамидті керамид пен глюкозаға бөледі. Егер жинақталса, бұл Гаучер ауруына әкеледі. Майлы заттардың жиналуы сүйектердің әлсіреуіне, бауырдың зақымдануына, көкбауырдың ұлғаюына және оның жұмысын бұзады.
Бағаналы акула
Бондақбалық акулалар тропикалық және субтропикалық суларда кездеседі, олар саз немесе құмды түбі бар, теңіз шөптері мол сағаларда өмір сүреді. Бұрын оларды тек ет жейтін жануарлар деп санаған. Бот бас балықтардың теңіз шөптерін жейтіні белгілі болды, бірақ бұл кездейсоқ болып саналды және акулаға пайдасы тимейтінін жоққа шығарды. Алайда акуланың артқы ішегінде жүргізілген зерттеулер оның β глюкозидазаның белсенділігі жоғары екенін анықтады. Бонатты акуланың ас қорыту процесінде қышқыл асқазан теңіз шөптерінің жасушалық қабырғаларын әлсіретеді және β глюкозидазаның жасушаға кіруіне және целлюлозаны қорытуына мүмкіндік береді. Оның белсенділігі маймыл бетіндегі бақамен тең. Маймыл бетті бақа - өсімдікқоректі, яғни бақаның ас қорыту қызметі өсімдікқоректіге ұқсас. Сондықтан, қазір бұлақ балық акуласы барлық нәрсені жейтін жануарлар қатарына жатқызылады.