Кіріспе
Ежелгі Аркадиядағы қала Герая немесе Герая (ραία) - Төменгі Альфейдегі ежелгі Аркадияның ең маңызды қаласы. Бұл қала Элис қаласының шекарасына жақын жерде, Аркадиядан Олимпияға дейінгі үлкен жолда орналасқан. Оның аумағы Гераиат немесе Гераиат (ραιτις) деп аталды. Грек мифологиясына сәйкес, оны Ликаонның ұлы Герай құрған және бастапқыда Сологорг деп аталған. Ерте кезеңде Гераялықтар 100 жылға өзара қорғау мен қолдау үшін Элеялықтармен келісім жасады; Келісімнің түпнұсқасы ежелгі Пелопоннес диалектісінде қола тақташаға ойылып жазылған, Олимпиядан әкелінген және қазір Британ мұражайында. Бұл келісім 50-ші Олимпиадаға немесе б.з.д. 580 жылға қатысты, өйткені ол Элейлер Пизатис пен Трифилияның тәуелді аудандарына даусыз үстемдік жүргізген уақытқа жатады; және осыған байланысты Гераиндар олардың қолдауынан пайда алуға құштар болды. Герая сол кезде Альфейдің жағалауында және оның қоныстары Ладон мен Эримантуста орналасқан тағы сегіз ауылдың ішіндегі басты ауыл болды. Бірақ бұл бөлек ауылдардың тұрғындары Гераяға көшірілді, ал Спарта патшасы Клеомброт I немесе Клеоним қала құрды. Спартамен тығыз байланысы нәтижесінде, Гераялықтар басқа Аркадиялықтардың жаушылығына ұшырады, олар өз аумақтарын б.з.д. Кейінгі уақытта Герая Ахай лигасының мүшесі болды; және Элис Аэтолия лигасының басты орындарының бірі болғандықтан, ол осы екі держава арасындағы айтыстарда жиі аталады. Кейіннен ол Македонияның Филипп V қолында болды, бірақ ол ахаиктерге қайтарылды. Гераяны Страбон Аркадияның бос қалаларының бірі ретінде атаған; бірақ Паузанияс оны аралаған кезде, ол әлі де маңызды орын болды. Соңғы жазушы Альфейдің жағалауындағы ғибадатханалар, моншалар, мюрт және басқа да ағаштар плантацияларын сипаттап береді: оның ғибадатханалары арасында Дионис, Пан және Гераға арналған екі қасиетті орынды атаған, соңғысының тек кейбір қираған жерлері ғана қалды. Гераяның орналасқан жері оның Ладонның сағасынан қашықтығы бойынша анықталады, Паузанияс 15 стадияны айтады. Сол жазушының айтуынша, қаланың басым бөлігі бір төбеде, ал қалған бөлігі Альфей өзенінің жағасында орналасқан. Гераяның қалдықтары Агиос Иоаннис ауылының батысындағы төбеде (Санкт-Джон) көрінеді, екі жағынан бұлақпен шектелген және өзенге қарай төмендеп жатыр. Бұл қираған жерлер төбе басына және өзенге қарай еңіс бойымен созылады, бірақ олар елеусіз, және жердің құнарлылығы салдарынан көбінесе тазартылған. Гераяның шараптары ежелгі дәуірде аталып, әйелдерді құнарлы етеді деп саналған. Гераяның орналасқан жері бірнеше жағынан қолайлы еді. Бұл қала Олимпиядан Аркадияға апаратын жолдың бойында орналасқан. Аркадияның солтүстігінен Хераеяға жақын Альфей аңғарына апаратын жол және Хераеатиске апаратын екі жол, біреуі Мегалополис, екіншісі Мессена мен Фигалиядан, олар бұрынғы қалаға жақын орналасқан. Алфей өзенінің үстінен Гераяға жақын жерде көпүре болған, оны Филипп б.з.д. 219 жылы қалпына келтірді. Гераеаты Пизатиден Еримант өзенімен, ал Мегалополис аумағынан Буфаг өзенімен бөлінген. Танымал Путингерия тақтасы Гераяны ежелгі Олимпия, Меланея және Мегалополиспен байланыстыратын жол жүйесін көрсетеді. Ол Грекияның батыс Пелопоннесіндегі Гортиния муниципалитеті орналасқан қазіргі Лутра Ираиас ауылының оңтүстік-батысына қарай бірнеше шақырым жерде Агиос Иоаннис маңындағы Альфей өзенінде орналасқан. Қазіргі кездегі Ираия муниципалды бірлігі осы қаладан шыққан.
Heraea or Heraia (Ἡραία) was the most important town of ancient Arcadia on the Lower Alpheius. It was situated near the frontiers of Elis, and on the high road from Arcadia to Olympia. Its territory was called the Heraeatis or Heraiatis (Ἡραιᾶτις). According to Greek mythology it was said to have been founded by Heraeus, a son of Lycaon, and to have been called originally Sologorgus. At an early period the Heraeans concluded a treaty with the Eleians for mutual protection and support for one hundred years; the original of which treaty, engraved on a bronze tablet in the old Peloponnesian dialect, was brought from Olympia, and is now in the British Museum. This treaty is placed about the 50th Olympiad, or 580 BCE, since it belongs to a time when the Eleians exercised an undisputed supremacy over the dependent districts of Pisatis and Triphylia; and the Heraeans consequently were anxious to avail themselves of their support. Heraea was, at that time, the chief village among eight others which lay scattered upon the banks of the Alpheius and its tributaries the Ladon and Erymanthus; but the inhabitants of these separate villages were transferred to Heraea, and a city there was founded by the Spartan king Cleombrotus I or Cleonymus. In consequence of their close connection with Sparta, the Heraeans incurred the hostility of the other Arcadians, who laid waste their territory in 370 BCE. At a later time Heraea was a member of the Achaean League; and, as Elis was one of the chief places of the Aetolian League, it is frequently mentioned in the contests between these two powers. It was afterwards in the hands of Philip V of Macedon, but it was restored to the Achaeans. Heraea is mentioned by Strabo as one of the deserted cities of Arcadia; but when it was visited by Pausanias, it was still a place of some importance. The latter writer describes its temples, baths, plantations of myrtles and other trees along the banks of the Alpheius: among its temples he mentions two sacred to Dionysus, one to Pan, and another to Hera, of the latter of which only some ruins were left. The site of Heraea is fixed by its distance from the mouth of the Ladon, which, according to Pausanias, was 15 stadia. The same writer says that the greater part of the city lay upon a gently sloping hill, and the remainder upon the banks of the Alpheius. The remains of Heraea are visible on a hill west of the village of Agios Ioannis (St. John), bounded on either side by a ravine, and sloping down towards the river. These ruins extend along the summit of the hill and the slope towards the river; but they are inconsiderable, and have for the most part been cleared away in consequence of the fertility of the land. The wine of Heraea was celebrated in antiquity, and was said to make women fruitful. Heraea was favourably situated in several respects. Its territory was fertile, and it was situated on the high road from Olympia into the interior of Arcadia. From the north of Arcadia a road led into the valley of the Alpheius, near Heraea; and two roads led into the Heraeatis, one from Megalopolis, and the other from Messene and Phigalia, which joined the former close to the town. There was a bridge over the Alpheius close to Heraea, which Philip restored in 219 BCE. The Heraeatis was separated from Pisatis by the river Erymanthus, and from the territory of Megalopolis by the river Buphagus. The famous Tabula Peutingeriana shows a road system connecting Heraia with ancient Olympia, Melaneae and Megalopolis. It is located on the Alpheios river near Agios Ioannis, a few miles south west of the modern village of Loutra Iraias, in the municipality of Gortynia in the western Peloponnese, Greece. The modern municipal unit of Iraia is named after it.
Адамдар
Гераяның әйгілі Олимпиада чемпиондары Демаретос (б.з.д. 520 ж.), оның ұлы Теопомп (516 ж.), немересі Теопомп және басқалар.
Дін
Гераядағы Пан құрметі орталық Аркадиядағы ұқсас құрметтерден ерекшеленді. Аполлонның бетімен танымал Пана мүсіні, оны Поликлеитос жасаған, Гераяда орналасқан және оны біздің заманымызға дейінгі 4 ғасырдан басталған алтын монеталарда көруге болады. Сол дәуірдегі күміс монеталарда қаланың қамқоршысы Гера бейнеленген.
Қазба жұмыстары
Гераяның жерін 1931 жылы археолог Александр Филадельфей қазбамен қазып шығарған. Бүгінде бұл жер көпшілікке ашық емес.