Кіріспе

Jesup Солтүстік Тынық мұхит экспедициясы (18971902) - Сибирь, Аляска және Канаданың солтүстік-батыс жағалауына ірі антропологиялық экспедиция. Экспедицияның мақсаты Беринг бұғазының екі жағындағы халықтар арасындағы қарым-қатынасты зерттеу болды. Көп жылдық экспедицияны американдық өнеркәсібі, меценаты Моррис Джесуп (басқа нәрселермен қатар, Американың Табиғи тарих мұражайының президенті) демеушілік етті. Оны америкалық антрополог Франц Боас жоспарлап, режиссерлік етті. Қатысушылар арасында американдық және орыс антропологиясының бірқатар маңызды тұлғалары, сондай-ақ 1884 жылы Солтүстік-Батыс жағалауына қоныс аударған норвег Бернард Филлип Джейкобсен (Йохан Адриан Джейкобсеннің інісі) болды. Ол жергілікті жергілікті халықтың аңыздары мен жәдігерлерін жинады. Джордж Хант (Тлингт) сияқты жергілікті тайпалар аудармашы және жол көрсетуші болды. Экспедиция нәтижесінде 1905 жылдан бастап 1930 жылдарға дейінгі көптеген маңызды этнографиялар, сондай-ақ құнды артефактілер мен фотосуреттер жинақтары жарық көрді.

Ресми басылымдар

Экспедицияның көптеген ғылыми нәтижелері арнайы серияда жарияланды, "Джезуптың Солтүстік Тынық мұхиты экспедициясының басылымдары" (Нью-Йорк: Табиғи тарихтың американдық мұражайы, 1898 1903 [және] Лейден: Е. Дж. Брилл; Нью-Йорк: Г. Бұл басылымдардың атаулары экспедицияның ауқымдылығын жақсы көрсетеді: VolumeTitleAuthor (төмендегі бөлімдерге сілтемелер) Yeararv. 1, тармақ. 1 Британ Колумбиясының солтүстігіндегі үндістердің бет суреттеріФранц Боас1898ж. 1, тармақ. 2Белла-Кула үндістерінің мифологиясыФранц Боас1898ж. 1, тармақ. 3Литон археологиясы, Британдық КолумбияГарлан Ингерсолл Смит1899ж. 1, тармақ. 4Британдық Колумбияның Томпсон индеецтеріЖеймс Александр Тейт; редакторы - Франц Боас 1900 ж. 1, тармақ. 5 Салиш индейлерінің себет үлгілеріЛивингстон Фарранд1900v. 1, тармақ. Томпсон өзені аймағының археологиясы, Британдық Колумбия Харлан Ингерсолл Смит 1900 ж. 2, п. 1 Чилкотин индеецтерінің дәстүрлеріЛивингстон Фарранд1900ж. 2, п. 2 Британдық Колумбия мен Вашингтонның Кэрнс Харлан Ингерсолл Смит пен Жерард Фоук1901ж. 2, п. 3Кинаолт үндістерінің дәстүрлеріЛивингстон Фарранд, оған В. С. Кахнвейлер көмек көрсетті1902v. 2, п. 4Фрейзер өзенінің төменгі жағында орналасқан снарядтар үйіндісі, Британдық КолумбияHarlan Ingersoll Smith1903v. 2, п. 5Лиллуетт үнділері Джеймс Александр Тейт 1906 ж. 2, п. 6Грузия шығанағы мен Пьюгет саундтың археологиясыГарлан Ингерсолл Смит1907ж. 2, п. 7 Шусвап Джеймс Александр Тейт 1909 ж. 3 Квакиутл мәтіндеріФранц Боас және Джордж Хант1905ж. 4Амур тайпаларының сәндік өнеріБертольд Лауфер1902ж. 5, п. 1Хайда этнологиясына қосқан үлесі Джон Р. Свонтон1905ж. 5, п. 2Ванкувер аралының квакиутіліФранц Боас1909ж. 6 "Корякс" Валдемар Жокельсон 1908 ж. 7 Чукчи Вальдемар Богорас 1904-1909 ж. 8, п. 1Чукчи мифологиясыВальдемар Богорас1910ж. 8, п. 2Томпсон индеецтерінің мифологиясыДжеймс Александр Тейт1912ж. 8, п. 3Сибирь эскимосыВальдемар Богорас1913ж. 9Юкагир және юкагирлендіру ТунгусWaldemar Jochelson1926v. 10, п. 1Квакиутл мәтіндері, екінші серияФранц Боас және Джордж Хант1906v. 10, п. 2 Хайда мәтіндері, Масет диалектісі Джон Р. Свонтон 1908ж. 11Түндік Тынық мұхит жағалауының кринологиясыБруно Оттекинг1930[v. 12]Америка мен Азияның Солтүстік Тынық мұхит жағалауының этнографиялық альбомы1900 Экспедицияның басқа нәтижелері бөлек жарияланды. Вальдемар Богорастың чукчий, коряк және ительмен грамматикасы (жалған атаумен тек чукчий) Бірінші дүниежүзілік соғыс пен орыс революциясының басталуымен кешіктірілді. Ақырында ол Американың үнді тілдерінің қолжазбасында (Боас қатты редакциялады) жарияланды.

Моррис Джесуп

Бай өнеркәсібі және Америка табиғи тарих мұражайының директоры Моррис Кетчум Джесуп бастапқыда мұражайға игі ниеттілердің үлесін шақырды, бірақ жобаның барлық шығынын өзі көтерді.

Ресейдегі далалық жұмысшылар

Сибірдегі далалық жұмыс бір жылдан кейін басталды. Олардың үш тобы болды, біреуі оңтүстікте, екеуі солтүстікте. Оңтүстік командада Бертольд Лауфер мен Жерард Фоук болды. Богорас пен Жокельсонның солтүстікте бір командасы болды.

Вальдемар Богорас

Вальдемар Богорас - Ресейдің қуғын-сүргіндегі революционері; Беринг бұғазының батыс жағындағы Чукчи және Сібірдің Юпик халықтарымен этнографиялық және лингвистикалық далалық жұмыс. Оған экспедицияда әйелі София Богораз еріп жүрді, ол фотограф ретінде қызмет етті.

Дина Бродский

Дина Бродская (яғни Джочелсон Бродская) - медицина ғылымы бойынша білім алған ғалым. Ол Коряк және Ительмен қауымдастықтарының этнографиялық және фотографиялық жазбасын жинады (күйеуі Вальдемар Йокельсонмен). Ол экспедицияның 1200 суреттің басым бөлігін түсірді. Оның жұмысы ақысыз жүргізілді. Оның 900 антропологиялық өлшеулері Цюрих университетінде докторлық диссертациясына және солтүстік-шығыс Сібір әйелдері туралы жазбаларына ықпал етті.

Норман Бакстон

Огайо штатының зоологы, Богорас пен Жокельсонның командасында жұмыс істеген.

Жерард Фоук

Жерар Фоук археолог болған.

Бертольд Лауфер

Бертольд Лауфер этнолог болған. 1898-1899 жылдары 16 ай бойы Амур өзенінде және Сахалин аралында жұмыс істеді. Ол нивхи, эвенк және айнуларды зерттеді және экспедиция сериясында "Амур тайпаларының сәндік өнері" атты монография жариялады.

Харлан И. Смит

Смит археологиялық жұмыстарға араласты, 1897 жылы Британдық Колумбияның Томпсон өзенінің ауданында қазба жұмыстарын бастады. Бірінен кейін бірін жалғастырған жылдары ол шығысқа қарай, сонымен қатар Пьюджет саундтың айналасында және Вашингтон штатының батыс жағалауында жұмыс істеді. Бұл аймақтарда ежелгі заманда өмір сүрген адамдар қызығушылық танытты. Ванкувер қаласының шығысындағы бір шағын аймақта аймақтағы басқаларға қарағанда әлдеқайда жоғары технологияға ие адамдардың іздері табылды. Кейбір аймақтарда жағалаудағы тайпалардың, басқалары ішкі тайпалардың қалдықтары бар екені анықталды. Кейде бұл белгілер бірігіп, басқа түрін тудырады. Бір маусымдағы жаңа жаңалықтар бұрынғы зерттеулерде түсінбеген нәрселерді түсіндірді, сондықтан жоғалған буынды жинап, бүкіл аймақты, әсіресе Ванкувердің маңындағы кішкентай бөлімнің тұрғындарын одан әрі түсіндіру үшін жаңа аумақты алып, оны мұқият зерттеу қажет болды. Смит 1903 жылы Вашингтонның солтүстігіндегі Якима өзенінің аңғарына барды. Картада бұл жер Британдық Колумбиядағы Томпсон өзені ауданынан алыс емес көрінеді, бірақ Смит олардың мәдениетін ғана емес, сонымен қатар олардың бас сүйектері де басқаша екенін анықтады. Бұл ежелгі тайпалар өздерінің әр жағалауы мен өзен аңғарында сансыз ғасырлар бойы өмір сүрген сияқты, олар ешқашан тақтың арғы жағында не бар екенін көрмеген, әрқайсысы өз өмірін, мәдениетін және дамуын өзгерткен, жер бетінің қай жерінде отырғанын өзгерткен, мәңгілік болып көрінген. Қаптамалар бірнеше шақырымға созылып, диаметрі алты фут болатын ағаш сабақтары тоғыз фут қабатта тұрды, олардың әр қабаттың қалыңдығы бір-екі сантиметр болды. Бұл қабаттарды моллюспен тамақтанудан қалған қалдықтармен үйіп-төгіп қою үшін көптеген ұрпақ қажет болды. Диаметрі алты футтан асатын Дуглас шыршасының бір сабағы жер бетінен сегіз фут төменгі жердегі адам сүйектері бар снарядтар үйірмесінде тұрды. Ағаштан көрініп тұрғандай, қабырғалар үйіндісінің жоғарғы қабаттары 500 жылдан астам уақыт бұрын пайда болған. Олар ондағы бұйымдармен бірге ойма-қайма түтікшелер, тастан жасалған шұңқырлар, балғалар, сүңгуірлер, найзаға қолданылатын сүйек құралдар, тұтқа ретінде қолданылатын бұғы мүйіздері, басқа жерде кездеспейтін тас шұңқырлар, сүйек инелері, қабықшалар мен тағы басқа бұйымдарды әкелді. Сонымен қатар, тас қабырғалардағы көптеген суреттер мен мүсіндер суретке түсірілді.