Кіріспе

Камерундық футболшы және менеджер Жоэль Диодонне Мартин Эпалле Ньюака (1978 жылы 20 ақпанда туған) - Камерундық футболшы менеджері және бұрынғы футболшы. Ол негізінен оң жақтағы жартылай қорғаушы ретінде ойнады, бірақ бүкіл мансабында ол екінші шабуылшы ретінде де ойнады, әсіресе Ираклистегі алғашқы кезеңінде. Ол Камерунның Матомб қаласында дүниеге келген. Камерунның Юнион Дуала клубында жастар футболын ойнады. Камерундағы кезеңінен кейін 1998 жылы Грекияға көшіп барды. Ол 9 жарым жыл ішінде Этникос, Панахайки, Арис, Панатинаикос және Ираклис сияқты бірнеше клубтарда футбол ойнады. Кейін 2007 жылдың қаңтарында ол Бундеслига клубы ВфЛ Бохумға ауысты, онда 3 1/2 жыл ойнады. Азербайжандық "Баку" клубында қысқа уақыт болғаннан кейін, 2011 жылдың қаңтарында Грекияға оралып, Ираклисте екінші рет ойнаған. Эпалле 2005/06 маусымда Ираклистің үздік бомбардирі болды. 2012 жылдың наурыз айының соңында ол өзінің алғашқы кездесуін жасап, Камерундық досы Гай Бвельмен бірге Саравак ФА үшін ойнады. Эпаль Камерун құрамасында 31 рет алаңға шықты. Ол Камерун құрамасының мүшесі болды. Эпаль 2002 жылы Африка халықтары кубогын жеңіп алған Камерун құрамасының мүшесі болды.

Ерте мансап

Өзінің мансабын Дуала одағы деп аталатын жергілікті командада бастады.

Этниктер

1997 жылы желтоқсанда Эпалле грек клубы Этникоспен келісімшартқа отырды. Маусымның соңына дейін Эпале Пирей клубы үшін 16 матчта ойнады. Бета Этникиде Эпалле Этникосқа қарсы матчта өзінің алғашқы голын соқты. Ол тағы екі ұпай жинады.

Панахайки

1999-2000 жылғы қысқы трансферлік терезенің барысында Эпалле Паначаики клубына қол қойды. 2000 жылы 26 қаңтарда клубтың өзіне қарыз болғандығына байланысты Этникостан босатылғаннан кейін екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Эпалле 2000 жылы 29 қаңтарда Паначаики клубында Олимпиакос командасына қарсы 0:2 есебімен жеңіске жетті. Патрастағы алғашқы маусымда Эпалле 15 лига матчтарында ойнап, екі гол соқты.

Арис

Эпаль оларды Арис Салоникиге қалдырды.

Панатинаикос

Аристан босатылғаннан кейін Эпалле 2003 жылы шілде айында грек клубы Панатинаикосқа төрт жылдық келісімшартқа қол қойды, бұл жерде оның Панатинаикосқа арналған кубоктарды жеңу ниеті бар екені айтылды. Эпалле Панатинаикостың "Шкода Ксантиге" қарсы 1-0 жеңісіне қатысқанда, 2003/04 жылғы маусымның бірінші раундында "Панатинаикосқа" дебют жасады. 2003-04 жылғы маусымның он бесінші раундында Паниониосқа қарсы 6-3 есебімен үйінде жеңіске жеткенде, ол Панатинаикосқа алғашқы голын соқты. Маусымның соңына дейін Эпаль 15 лига матчтарында бір гол соқты. Ол сондай-ақ Еуропалық жарыста өзінің алғашқы матчын ойнады, ол "Манчестер Юнайтедке" қарсы 5-0 есебімен жеңілді. Келесі маусымда Эпаль лигада ешқандай мүмкіндікке ие болмады және ол тек екі Чемпиондар лигасының матчтарында ғана көрінді. 2005 жылдың 7 қаңтарында Эпалле шетелдік ойыншының орнын бос қылу үшін Панатинаикостан босатылды, сондықтан клуб бразилиялық қорғаныс жартылай қорғаушы Андерсон де Лима Фрейтаспен келісімшартқа қол қоя алды.

Ираклис

Бостандыққа шыққаннан кейін Ираклис онымен келісімшартқа отыруға шешім қабылдады.

VfL Bochum әуежайы

2007 жылдың қаңтар айында Эпаль ВфЛ Бохуммен 3 1/2 жылдық келісімшартқа қол қойды. Ауыстыру төлемі 600 000 € болды. Эпаль ВфЛ Бохумның "Майнцке" қарсы ойында дебют жасады. Ол барлық кездесуде ойнады, бірақ Майнц жақын кездесуде 0:0 есебімен жеңіске жетті. Келесі кездесуде Эпаль тағы да старт алды және ол ВфЛ Бохумға неміс гиганттары ФК Бавариядан 0:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті. Епалдің командаға алғашқы үлкен үлесі Арминия Билефельдке қарсы матчта болды. Ол алаңның ортасында дриблинг жасап, кейін топты Гекасқа жіберіп, командасының екінші голын соқты. Бұл матчта Эпаль ВфЛ Бохум үшін алғашқы голын соқты. Командадасы Мисимович бұрышты соққыға ұшырады. "Алеманния Аахен" қорғаушысы допты нашар тазалады, ал Эпальль бос допты пайдаланып, командасының екінші голын соқты. Эпаль гол салу қабілетін көрсетуді жалғастырды, ол өз командасының шабуыл кезінде Hannover 96 желісіне топты жіберіп, 20 есебіне жетті, бұл матчтың соңғы есебі болды. Ол "Айнтрахт" клубына қарсы ойында екі рет гол соққан. Оның алғашқы голы 58-ші минутта алаңнан тыс жерден, ал екіншісі 69-шы минутта Геккастың ассистентігінен түсті. VfL Bochum-да алғашқы маусымда Эпаль 2006-07 клубтың екінші раундында (барлығы дебют ретінде) VfL-дің Бундеслигадағы 17 матчтың бәрінде ойнады, төрт гол соқты және үш рет өз әріптестеріне ассист берді. 2008-09 маусымның алғашқы кезеңдерінде Епаль аяқ жарақаттануына байланысты бірнеше матчты өткізіп жіберуге мәжбүр болды. Ол 42-ші минутта жарақат алған Кристиан Фуксты алмастырғаннан кейін, Вердер Бременге қарсы 0:0 есебімен тең ойнаған үйінде қайта оралды. 2010 жылғы 11 маусымда Бохум компаниясы Epalle келісімшартының мерзімі 2010 жылғы 30 маусымда аяқталатындығын мәлімдеді. Бохумда болған кезінде ол өзінің команда мүшелері мен клубтың жанкүйерлерінің арасында қатты сүйікті болды. Эпалле сол матчтан шеттетілді, өйткені ол төрт жыл бұрын Висла Краковқа қарсы Ираклистің матчынан шығарылды. Осыған байланысты Будучност 3 - 0 жеңіске жетті, өйткені олар бастапқыда 2 - 1 есебімен жеңіске жетті. Епалге тағы екі матчқа тыйым салынды. Ол ойынның 83-ші минутында Ибрагим Каргбоның орнына ауыстырылды. Келесі кездесуі 12 қыркүйекте Гянджаға қарсы 11 есебімен тең түсті. Бұл реакцияның басты себептері - Әзірбайжан премьер-лигасының аз қатысуы және ол жаттығудан басқа ештеңе істей алмайтындай және қонақ үйдегі бөлмесінде тұра алмайтындай. Келесі кездесуде МОИК Баку қарсы ол 84-ші минутта ауысты, ал 88-ші минутта гол соқты. Бұл оның бірінші және жалғыз голы болды. Баку ФК-де қысқа мерзімде болған Епалле он матчта ойнап, бір гол соқты.

Ираклис

2011 жылдың 18 қаңтарында Epalle Iraklis компаниясымен екі жарым жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол клубта екінші рет 0:0 есебімен тең ойнаған Керкира командасына қарсы ойынға алғаш рет қатысқан.

Саравак FA

2012 жылдың 2 сәуірінде Эпалле Саравак ФА-мен ресми түрде келісімшартқа отырды. 2012 жылдың 24 наурызында ол Саравак ФА құрамасында алғаш рет Малайзия ұлттық футбол құрамасына қарсы Кучингтегі мемлекеттік стадионда өткен жолдастық кездесуде өнер көрсетті. Ойын 1:1 есебімен тең аяқталды. Эпалль соққыны теңестірді. Оның ресми лигалық дебюті 2012 жылдың 7 сәуірінде Келантан ФА-ға қарсы ойында болды. Епаль фаул жасады және 18-ші минутта Гай Бвельдің 11 теңесуінде гол соғатын бостандық соққы алды. Саравак үшін алғашқы голын 2012 жылдың 4 мамырында Куала-Лумпурға қарсы қолын соқты.

Халықаралық мансап

Эпаль Камерун құрамасына қатысып, 2000 жылғы Олимпиада ойындарына және 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысты. Осы уақытқа дейін Камерун құрамасында 31 рет алаңға шығып, екі гол соқты. Камерун құрамасына алғаш рет 1995 жылы 26 қарашада Либревиллде Габонға қарсы матчта қатысты. Ол 17 жасында дебют жасады, бұл оны Камерун үшін толық алаңға шыққан ең жас ойындарының оныншысына айналдырды (қазіргі уақытта 16-шы).

2000 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының футбол турнирі

Эпаль Камерунның алғашқы матчында Серж Бранконың 78-мүнтігінде орынбасар ретінде ойнады. Ол келесі кездесуде АҚШ-қа қарсы ойнады, бірақ 65-ші минутта АҚШ құрамасы гол соққаннан кейін оны Даниэль Коме алмастырды. Ол Чехияға қарсы 1 - 1 есебімен тең түсіп, келесі екі матчта орынбасарлық орынға отырды. Бразилияға қарсы ойында да жағдай өзгермеді, Камерун қосымша уақыттан кейін 2:1 есебімен жеңіске жетті. Ол жартылай финалда тағы да өнер көрсетті, Чилиге 1:2 есебімен жеңіске жетті, ол 65-ші минутта Модесте Мбамидің орнына келді. Финалда Испанияға қарсы 91-ші минутта Серж Бранконың орнына қосымша уақытқа ауысты. Қосымша уақыттан кейін ойын 2 - 2 есебімен аяқталды, Камерун ақыры пенальти соққысынан 5 - 3 есебімен жеңіске жетіп, Олимпиаданың алтын жүлдегері атанды.

2008 жылғы Африка халықтары кубогы

Эпаль турнирдің алғашқы матчында "Жеңілмейтін арыстандар" құрамасының құрамында ойнаған. Ол Камерунның Замбияға қарсы 5-1 есебімен жеңіске жеткенінде пайдаланылмаған орынбасар болды, бірақ ол топтық кезеңнің соңғы матчында Суданға қарсы 3-0 есебімен жеңіске жетті. Туниске қарсы ойында 62-ші минутта алмастырушы ретінде келіп, командасының жеңіске жетуіне көмектесті. Жарым финалда Эпаль екінші таймның басында Идрисудың орнына келіп, командасына финалға шығуға көмектесті. Финалда Эпаль бастапқы он бірде болды, бірақ оны 65-ші минутта М'бами алмастырды. Бұл матчта Мысыр алтыншы рет Африка халықтары кубогының чемпионы атанды.

Жаттықтырушылық мансап

2014-15 маусым алдында Эпаль француздық "Валь д'Европа" клубының бапкері болып тағайындалды. 2018 жылдың қыркүйегінде Эпальдің Валь-д'Европа ФК-дегі менеджерлік лауазымынан басқа, жаңадан тағайындалған менеджер Кларенс Сейдорфтың басшылығымен Камерун ұлттық футбол құрамасының көмекшісі болып тағайындалғаны расталды.

Жеке өмір

Эпаль Маримен тұрмысқа шыққан, олардың екі қызы Мэрилин және Зонти бар, екеуі де Грецияда, ал бір ұлы Парижде туған. Ол сонымен қатар Камерунның халықаралық футболшысы Тимоти Атубаның ағасы.