Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дәрі-дәрмектің жағымсыз әсерлеріне төзімсіздік Дәрі-дәрмектің төзімсіздігі немесе дәрі-дәрмектің сезімталдығы әдетте терапиялық немесе терапиялық дозаларда дәрі-дәрмектің жағымсыз әсерлеріне төзімсіздікті білдіреді. Ал, керісінше, науқас дәрі-дәрмектің кері әсерін қабылдай алатын болса, онда ол дәрі-дәрмекті "сабырлы" деп есептеледі. Дәріге төзімсіздіктің кейбір жағдайлары дәрі-дәрмектің метаболизміне байланысты генетикалық өзгерістерден туындайды.
Inability to tolerate the adverse effects of a drug
Drug intolerance or drug sensitivity refers to an inability to tolerate the adverse effects of a medication, generally at therapeutic or subtherapeutic doses. Conversely, a patient is said to be "tolerating" a drug when they can tolerate its adverse effects. Some instances of drug intolerance are known to result from genetic variations in drug metabolism.
Патофизиология
Жүйелік айналымдағы дәрі-дәрмектердің қандағы белгілі бір концентрациясы бар, ол бүкіл денеге қанша дәрі-дәрмектің жеткізілетінін (денеге қанша дәрі-дәрмектің "көрілетінін") білдіретін суррогат маркер ретінде қызмет етеді. Қандағы препараттың ең төменгі концентрациясы бар, ол күтілетін терапиялық әсерге (ең төменгі тиімді концентрация, МЭК) әкеледі, сондай-ақ препараттың ең төменгі концентрациясы бар, ол күтілмеген жағымсыз дәрілік әсерге (ең төменгі уытты концентрация, МТК) әкеледі. Бұл екі мәннің айырмашылығы терапиялық терезе деп аталады. Әр түрлі дәрілердің әртүрлі терапиялық терезесі бар, әртүрлі адамдарда белгілі бір дәрі үшін әртүрлі MEC және MTC болады. Егер біреудің дәрі-дәрмектің MTC өте төмен болса, онда олар дәрі-дәрмектің жалпы халықта бірдей жағымсыз әсерлер туғызу үшін қажет болатыннан төмен концентрациясында жағымсыз әсерлерге ұшырауы мүмкін; осылайша, жеке адам орташа адам үшін "нормальді" деп саналатын дозада елеулі улануды сезінеді. Бұл адам дәріге "толерантты емес" деп есептеледі. Клиникалық фармакокинетиканың тақырыбы болып табылатын МТК- ні әртүрлі факторлар әсер етуі мүмкін. МТК- ның өзгеруі АДМЕ (қосалу, таралу, метаболизм және секреция) процесінің кез келген нүктесінде болуы мүмкін. Мысалы, пациентте цитохром P450 суперотбасысындағы дәрі-дәрмекті метаболиздендіретін ферментте генетикалық ақау болуы мүмкін. Көптеген адамдарда тиімді метаболизм жүйесі болса, кемшілігі бар адам дәрі-дәрмекті жүйеден тазартуға тырысады. Осылайша, дәрі-дәрмектің қанда жиналуы күтілгеннен жоғары болады, бұл орташа адам үшін қалыпты деп саналатын дозада MTC-ге жетеді. Басқаша айтқанда, дәрі-дәрмектерге төзбеушілік танытатын адамда 10 мг дозасы 100 мг дозасы сияқты " сезінеді ", нәтижесінде дозаның асып кетуі мүмкін. Есірткіге төзімділік танытпаудың тағы бір жағы бар. Әр адам әр түрлі ауыртпалықтарға төзімділік танытатын сияқты, дәрі-дәрмектің кері әсерлеріне төзімділік танытуда да әр түрлі болады. Мысалы, кейбір адамдар опиоидты іш қатуды қабылдай алады, ал басқа адамдар, тіпті ауырсынуды жеңілдететін болса да, іш қатудың ыңғайсыздығына байланысты опиоидты қабылдауды тоқтатуы мүмкін.
Drugs in systemic circulation have a certain concentration in the blood, which serves as a surrogate marker for how much drug will be delivered throughout the body (how much drug the rest of the body will "see"). There exists a minimum concentration of drug within the blood that will give rise to the intended therapeutic effect (minimum effective concentration, MEC), as well as a minimum concentration of drug that will give rise to an unintended adverse drug event (minimum toxic concentration, MTC). The difference between these two values is generally referred to as the therapeutic window. Different drugs have different therapeutic windows, and different people will have different MECs and MTCs for a given drug. If someone has a very low MTC for a drug, they are likely to experience adverse effects at drug concentrations lower than what it would take to produce the same adverse effects in the general populace; thus, the individual will experience significant toxicity at a dose that is otherwise considered "normal" for the average person. This individual will be considered "intolerant" to that drug. There are a variety of factors that can affect the MTC, which is often the subject of clinical pharmacokinetics. Variations in MTC can occur at any point in the ADME (absorption, distribution, metabolism, and excretion) process. For example, a patient could possess a genetic defect in a drug metabolizing enzyme in the cytochrome P450 superfamily. While most individuals will possess the effective metabolizing machinery, a person with a defect will have a difficult time trying to clear the drug from their system. Thus, the drug will accumulate within the blood to higher than expected concentrations, reaching a MTC at a dose that would otherwise be considered normal for the average person. In other words, in a person that is intolerant to a medication, it is possible for a dose of 10 mg to "feel" like a dose of 100 mg, resulting in an overdose—a "normal" dose can be a "toxic" dose in these individuals, leading to clinically significant effects. There is also an aspect of drug intolerance that is subjective. Just as different people have different pain tolerances, so too do people have different tolerances for dealing with the adverse effects from their medications. For example, while opioid induced constipation may be tolerable to some individuals, other people may stop taking an opioid due to the unpleasantness of the constipation even if it brings them significant pain relief.
Аналгетикалық төзімсіздік
Аналгетикаға, әсіресе НСАЖ- ға төзімсіздік салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Арахидон қышқылының метаболизмі өзгергендіктен, оның төзімділігі төмендейді. Симптомдары: мұрын полипі бар созылмалы риносинусит, астма, асқазан- ішек жарасы, ангиоэдема және уртикария.
Intolerance to analgesics, particularly NSAIDs, is relatively common. It is thought that a variation in the metabolism of arachidonic acid is responsible for the intolerance. Symptoms include chronic rhinosinusitis with nasal polyps, asthma, gastrointestinal ulcers, angioedema, and urticaria.