Кіріспе

Дәрі-дәрмектің жағымсыз әсерлеріне төзімсіздік Дәрі-дәрмектің төзімсіздігі немесе дәрі-дәрмектің сезімталдығы әдетте терапиялық немесе терапиялық дозаларда дәрі-дәрмектің жағымсыз әсерлеріне төзімсіздікті білдіреді. Ал, керісінше, науқас дәрі-дәрмектің кері әсерін қабылдай алатын болса, онда ол дәрі-дәрмекті "сабырлы" деп есептеледі. Дәріге төзімсіздіктің кейбір жағдайлары дәрі-дәрмектің метаболизміне байланысты генетикалық өзгерістерден туындайды.

Патофизиология

Жүйелік айналымдағы дәрі-дәрмектердің қандағы белгілі бір концентрациясы бар, ол бүкіл денеге қанша дәрі-дәрмектің жеткізілетінін (денеге қанша дәрі-дәрмектің "көрілетінін") білдіретін суррогат маркер ретінде қызмет етеді. Қандағы препараттың ең төменгі концентрациясы бар, ол күтілетін терапиялық әсерге (ең төменгі тиімді концентрация, МЭК) әкеледі, сондай-ақ препараттың ең төменгі концентрациясы бар, ол күтілмеген жағымсыз дәрілік әсерге (ең төменгі уытты концентрация, МТК) әкеледі. Бұл екі мәннің айырмашылығы терапиялық терезе деп аталады. Әр түрлі дәрілердің әртүрлі терапиялық терезесі бар, әртүрлі адамдарда белгілі бір дәрі үшін әртүрлі MEC және MTC болады. Егер біреудің дәрі-дәрмектің MTC өте төмен болса, онда олар дәрі-дәрмектің жалпы халықта бірдей жағымсыз әсерлер туғызу үшін қажет болатыннан төмен концентрациясында жағымсыз әсерлерге ұшырауы мүмкін; осылайша, жеке адам орташа адам үшін "нормальді" деп саналатын дозада елеулі улануды сезінеді. Бұл адам дәріге "толерантты емес" деп есептеледі. Клиникалық фармакокинетиканың тақырыбы болып табылатын МТК- ні әртүрлі факторлар әсер етуі мүмкін. МТК- ның өзгеруі АДМЕ (қосалу, таралу, метаболизм және секреция) процесінің кез келген нүктесінде болуы мүмкін. Мысалы, пациентте цитохром P450 суперотбасысындағы дәрі-дәрмекті метаболиздендіретін ферментте генетикалық ақау болуы мүмкін. Көптеген адамдарда тиімді метаболизм жүйесі болса, кемшілігі бар адам дәрі-дәрмекті жүйеден тазартуға тырысады. Осылайша, дәрі-дәрмектің қанда жиналуы күтілгеннен жоғары болады, бұл орташа адам үшін қалыпты деп саналатын дозада MTC-ге жетеді. Басқаша айтқанда, дәрі-дәрмектерге төзбеушілік танытатын адамда 10 мг дозасы 100 мг дозасы сияқты " сезінеді ", нәтижесінде дозаның асып кетуі мүмкін. Есірткіге төзімділік танытпаудың тағы бір жағы бар. Әр адам әр түрлі ауыртпалықтарға төзімділік танытатын сияқты, дәрі-дәрмектің кері әсерлеріне төзімділік танытуда да әр түрлі болады. Мысалы, кейбір адамдар опиоидты іш қатуды қабылдай алады, ал басқа адамдар, тіпті ауырсынуды жеңілдететін болса да, іш қатудың ыңғайсыздығына байланысты опиоидты қабылдауды тоқтатуы мүмкін.

Аналгетикалық төзімсіздік

Аналгетикаға, әсіресе НСАЖ- ға төзімсіздік салыстырмалы түрде жиі кездеседі. Арахидон қышқылының метаболизмі өзгергендіктен, оның төзімділігі төмендейді. Симптомдары: мұрын полипі бар созылмалы риносинусит, астма, асқазан- ішек жарасы, ангиоэдема және уртикария.