Клиффорд Робертсон: Американдық актер өмірі мен мансабы

Кіріспе

Америкалық актер (1923–2011)

Клиффорд Паркер Робертсон III (9 қыркүйек 1923 – 10 қыркүйек 2011) – американдық актер, оның кино және теледидардағы мансабы алты онжылдықтан асты. Робертсон 1963 жылғы «PT 109» фильмінде жас Джон Ф. Кеннеди рөлін сомдады және 1968 жылы «Шарли» фильміндегі рөлі үшін «Үздік актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Телевизияда Робертсон 1976 жылғы Альдриннің «Жерге оралу» автобиографиялық кітабының телефильмінде зейнеткер астронавт Базз Олдрин рөлін ойнады, 1977 жылғы «Вашингтон: Жабық есіктердің артында» атты мини-сериалында Орталық барлау қызметінің директоры Ричард Хелмске негізделген ойдан шығарылған кейіпкерді бейнеледі және Генри Форд рөлін сомдады («Форд: Адам және машина», 1987). Оның соңғы танымал фильмдерінің бірі – 2002–2007 жылдардағы «Өрмекші адам» фильмдер трилогиясындағы Бен аға рөлі. Робертсон – тәжірибелі ұшқыш, ол 1990 жылдардың басында Эксперименталды ұшақтар қауымдастығының (EAA) «Жас бүркіттер» бағдарламасын құруға бастама көтерді. Бұл бағдарлама тарихындағы ең сәтті авиациялық жастарды қолдау жобасы болды.

Ерте өмір және білім

Робертсон Калифорния штатының Ла-Холла қаласында Клиффорд Паркер Робертсонның (1902–1968) және оның бірінші әйелі Одри Ольга Робертсонның (қыз есімі Уиллингэм; 1903–1925) ұлы болып дүниеге келді. Кейбір некрологтар Робертсонды ата-анасы асырап алғанын мәлімдейді. Дегенмен, 1905–1995 жылдарға арналған Калифорния туылғандар тізілімінде Клиффорд П. Робертсон 1923 жылдың 9 қыркүйегінде Лос-Анджелес округінде, Виллингхем деген қыз есімі бар анадан туғаны көрсетілген. Анасының қазасынан кейін оны анасының анасы асырап алған. Техас штатында туған әкесі "мал өсіруден түскен мол ақшаның бекерге жұмсалатын мұрагері" деп сипатталған. Робертсон бірде: "[Әкем] өте романтикалық тұлға еді – сұлу, бойы биік. Ол төрт-бес рет үйленді, ал үйленулер арасында маған соғып тұратын. Ол керемет әңгімешіл еді, және оның төңірегінде әрқашан оған төлем жасауға дайын жандар толып жүретін. Ұлы депрессия кезінде ол трасттан 500 000 доллар алды, ал алты айдан кейін тағы да көбірек сұрады" деген. Робертсонның ата-анасы оның бір жас кезінде ажырасып, анасы бір жылдан кейін Техас штатының Эль-Пасо қаласында 21 жасында перитониттен қайтыс болды. Ол Калифорнияда анасының анасы Мэри Элеонор "Элеонора" Уиллингхеммен (қыз есімі Сойер, 1875–1957) тәрбиеленді және әкесін сирек көретін. 1941 жылы Ла-Холла орта мектебін бітірді, онда ол "Жолаушы Феникс" деп танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Сауда теңіз флотында үшінші борт серігі болып қызмет етті, содан кейін Огайо штатының Йеллоу-Спрингс қаласындағы Антиохия колледжіне түсіп, журналист ретінде қысқа уақыт жұмыс істеу үшін оқуын тастады.

Мансап

Робертсон актерлер студиясында оқыды және өмірлік мүшесі атанды. 1950 жылдардың басында ол теледидарда үздіксіз жұмыс істеді, соның ішінде "Рокет рейнджерлері" (1953–1954) сериалындағы Род Браун рөлін ойнады. Ол Бродвей сахнасында "Late Love" (1953–1954) және "The Wisteria Trees" (1955) қойылымдарында өнер көрсетті, соңғысы Джошуа Логанның авториясы болды.

Колумбия

Робертсон өзінің кинодебютын Логан режиссерлік еткен «Пикник» (1955) фильмінде жасады. Робертсон Уильям Холденнің ең жақсы досы рөлін ойнады – бұл рөлді сахнада Пол Ньюман сомдаған. Ньюман фильм түсіріліп жатқан кезде Warner Bros. компаниясымен келісімшарт жасасқан еді, сондықтан сахнадағы рөлін қайта ойнауға тым үлкен жұлдыз деп есептелді. Логанның әйелі Робертсонды «Вистерия ағаштары» қойылымындағы ойынынан кейін ұсынды, ал режиссер оны Чикагодағы «Мистер Робертс» қойылымынан есіне алды. Сөйтіп Робертсон таңдалып алынды. Фильм кассада сәтті болды және Робертсон Джоан Кроуфордтың «Күзгі жапырақтар» (1956) фильміндегі серіктесі болды, бұл фильм де Columbia Pictures студиясында түсірілді. Ол ақыл-ойы тұрақсыз жас жігіттің рөлін ойнады. Бұл оның Бродвейдегі «Сыңғырлаған мысық» спектаклінде Бен Газзараның орнын алмастыру мүмкіндігінен бас тартуына себеп болды. Бірақ ол Бродвейге оралып, Теннесси Уильямстың «Орфей төмен түседі» пьесасында ойнады, алайда қойылым ұзаққа солмады. Робертсон RKO студиясына екі фильм түсіру үшін барды: «Жылаңаш және өлгендер» (1958) – белгілі романның бейімделуі, Олдо Рейдің қатысуымен; және «Ең көп мүмкіндігі бар қыз» (1958) – музыкалық фильм, RKO студиясы түсірген соңғы фильм. Робертсон «Шarap пен гүлдер күні» телехикаясындағы ойыны үшін Пайпер Лоримен бірге жоғары бағалы пікірлер алды. Ол Columbia Pictures студиясының «Гиджет» (1959) фильмінде Сандра Диемен бірге «Үлкен Кахуна» рөлінде ойнады. Фильм танымал болды және екі жалғасы шықты, бірақ екеуінде де Робертсон қатыспады. Columbia студиясында түсірілген «Коралл теңізінің шайқасы» (1959) соғыс фильмі үлкен жетістікке жете алмады. Телевизияда Робертсон «Шеттен жүз метр» және «Құыршақ» эпизодтарында «Твилайт аймағы» сериалында, сондай-ақ «The Outer Limits» сериалының алғашқы эпизодында «Галактикалық болмыс» рөлінде пайда болды. Ол Paramount студиясының «Түннің жұмысы» (1961) фильмінде үшінші рөлді ойнады және Сэмюэл Фуллердің «Underworld U.S.A.» (1961) фильмінде түсті, бұл фильм де Columbia студиясында түсірілді. Ол сондай-ақ «Бэтмен» (1966) фильмінде «Шынық» жауын сомдады. Робертсон Эстер Уильямсқа «Үлкен шоу» (1961) фильмінде көмектесті. Ол «Underworld U.S.A.» (1961) фильмінде де ойнады. «Гиджеттен» бері ол Columbia Pictures студиясының «Интернаттар» (1962) фильмімен алғашқы табысына қол жеткізді. Дебби Рейнольдсты «Менің алты махаббатымда» (1963) қолдағаннан кейін Робертсонды президент Джон Ф. Кеннеди 1963 жылғы «PT 109» фильмінде оның рөлін ойнауға жеке таңдады. Алайда фильм кассада сәтті болмады. «Нью-Йорктегі жексенбі» (1963) фильмі, онда Робертсон Род Тейлор мен Джейн Фондаға көмектесті, және «Үздік адам» фильмі, онда ол президенттікке қатыгез үміткер болды, көбірек танылды. Робертсон танымал соғыс фильмі «633 эскадрилья» (1964) фильмінде ойнады, содан кейін Лана Тернермен бірге «Сүйіспеншіліктің көп қыры» (1965) мелодрамасында түсті. 1965 жылы ол Columbia студиясымен жылына бір фильм түсіру туралы келісімшарт жасағанын мәлімдеді.

Robertson made his film debut in Picnic (1955), directed by Logan. Robertson played the role of William Holden's best friend – a part originated on stage by Paul Newman. Newman was under contract to Warner Bros when the film was being made and was then considered too big a star to reprise his stage performance. Logan's wife recommended Robertson after seeing him in a revival of The Wisteria Trees and the director remembered him from a Chicago production of Mister Roberts and so Robertson was cast. The film was a box office success and Robertson was promoted to Joan Crawford's co star in Autumn Leaves (1956), also at Columbia Pictures, playing her mentally unstable younger lover. This meant he had to pass up the chance to replace Ben Gazzara on Broadway in Cat on a Hot Tin Roof. However he did return to Broadway to appear in Orpheus Descending by Tennessee Williams, which only had a short run. Robertson went to RKO to make two films: The Naked and the Dead (1958), an adaptation of the famous novel, co starring Aldo Ray; and The Girl Most Likely (1958), a musical – the last film made by RKO Studios. Robertson received superb reviews for Days of Wine and Roses on TV with Piper Laurie. He was in Columbia's Gidget (1959) appearing opposite Sandra Dee as the Big Kahuna. It was popular and led to two sequels, neither of which Robertson appeared in. Less successful was a war film at Columbia, Battle of the Coral Sea (1959). On TV, Robertson appeared in "A Hundred Yards Over the Rim" and "The Dummy" for The Twilight Zone, as well as the first episode of The Outer Limits, "The Galaxy Being". He was the third lead in Paramount's All in a Night's Work (1961) and starred in Samuel Fuller's Underworld U. S. A. (1961) at Columbia. He also portrayed the villain Shame in Batman (1966). Robertson supported Esther Williams in The Big Show (1961). He also starred in Underworld U. S. A. (1961). He had his first film hit since Gidget with Columbia's The Interns (1962). After supporting Debbie Reynolds in My Six Loves (1963), Robertson was President John F. Kennedy's personal choice to play him in 1963's PT 109. The film was not a success at the box office. More popular was Sunday in New York (1963), where Robertson supported Rod Taylor and Jane Fonda, and The Best Man where he was a ruthless presidential candidate. Robertson appeared in a popular war film 633 Squadron (1964) then supported Lana Turner in a melodrama, Love Has Many Faces (1965). In 1965 he said his contract with Columbia was for one film a year.

Шарли

1961 жылы Робертсон Дэниел Кейстің «Альгернонға арналған гүлдер» романы негізінде «Чарли Гордонның екі әлемі» атты «United States Steel Hour» телеспектаклінде басты рөлді ойнады. Мансабының даму қарқынына көңілі толмаған Робертсон телеспектакль құқықтарын сатып алып, сценарий жазу үшін Уильям Голдманды шақырды. Голдман жұмысын аяқтамас бұрын Робертсон Голдманды «Маскарад» (1965) фильмінің диалогтарын америкалық стильге бейімдеу үшін тартты, бұл фильмде ол Рекс Харрисонның орнына түсті. Содан кейін Робертсон «Fox» студиясы үшін «Жағадан жоғары» (Up from the Beach, 1965) соғыс фильмін түсірді және сол студияның «Бэтмен» (1966) телешоуында эпизодтық рөлде ойнады. Ол Джозеф Л. Манкевичтің «The Honey Pot» (1967) фильмінде Харрисонмен бірге ойнады, сосын Уильям Холденмен «The Devil's Brigade» (1968) тағы бір соғыс фильмінде түсті. Робертсон Голдманның «Альгернон» сценарийін ұнатпады және «Чарли» (1968) болып айналған фильм үшін жазушыны Стерлинг Силлифантқа ауыстырды. Фильм тағы да кассалық табысқа жетті және Робертсон 1968 жылғы «Оскар» сыйлығын «Үздік актер» номинациясында, зиякерлік қабілеттері шектеулі адамды сомдағаны үшін жеңіп алды.

Жұлдыздық атақ

Чарлиді ABC Pictures түсірді, ол Роберт Олдрихтың Робертсонды «Too Late the Hero» (1970) фильмінде пайдаланғанын қатысты түрде талап етті, бұл Майкл Кейнмен бірге түсірілген, кассада сәтсіз болған соғыс фильмі еді. Робертсон «Андерсон таспалары», «Құдайдың иті» (Пеккинпа қатысқанға дейін) және «Жылаң Гарри» фильмдеріндегі рөлдерден бас тартты. 1969 жылы «Чарли» үшін «Оскар» сыйлығын жеңгеннен кейін, өмір бойы авиацияға құмар болған Робертсон Линн Гаррисонның ирландтық авиациялық базасын пайдаланып, Бірінші дүниежүзілік соғыстағы әуе шайқастары туралы «Мен қызыл баронды атып түсірдім, менің ойымша» атты авиациялық фильмді өндіріп, режиссерлік етуге тырысты. Комедиялық сюжетте Қызыл барон гомосексуал ретінде бейнеленген. Ұшақтар әдемі емес, жарқыраған түстермен боялған. Фильм аяқталмай, экранға шықпады. Робертсон «The Great Northfield Minnesota Raid» (1972) фильмінде Коул Янгерді, ал «Ace Eli and Rodger of the Skies» (1973) фильмінде ұшқыштың рөлін ойнады. Ол 1974 жылғы триллер «Күсіктегі адам» және 1975 жылғы британдық драма «Маусымнан тыс» фильмдерінде де ойнады.

Кейінгі мансап

Робертсон "Кондордың үш күні" (1975) фильмінде эпизодтық рөлге оралды, ол үлкен сәтті болды. Ол Брайан Де Палма мен Пол Шредердің танымал триллері "Обсессия" (1976) және канадалық драма "Шут" (1976) фильмдерінде басты рөлді ойнады. Сонымен қатар, ол "Midway" (1976) фильмінің бірнеше жұлдызының бірі болды. Робертсон "Вашингтон: Жабық есіктердің артында" (1977) телесериалына жүгінді, содан кейін "Доминик" (1978) триллерінде басты рөлді ойнады. Ол "The Pilot" (1980) фильмін режиссерлік етіп қайта оралды, сонымен қатар алкогольге тәуелді ұшқыштың рөлін өзі ойнады. Робертсон "Жұлдыз 80" (1980) фильмінде Хью Хефнер рөлінде ойнады. 1980 жылы ол "Шарли II" фильмін жасауға тырысты, бірақ ол жоба жүзеге аспады. 1980 және 1990 жылдардан бастап Робертсон негізінен кейіпкерлік актер ретінде жұмыс істеді. Ол "Класс" (1983) және "Brainstorm" (1983) фильмдерінде жаман рөлдерді ойнады. Жаңа Зеландияда "Shaker Run" (1985) және телеарнада "Алтын армандар: Мел Фишердің оқиғасы" (1986) фильмдерінде басты рөлді ойнады. Бұған қоса, ол 1983 жылдан 1992 жылға дейін AT&T компаниясының өкілі болды және олардың қашықтықтан байланыс қызметтері мен тұтыну телефондарының жарнамаларында пайда болды. Ол "Malone" (1987) фильмінде жамандықтың рөлін ойнады, теледидарда "Dead Reckoning" (1990) фильмінде ойнады және "Wild Hearts Can't Be Broken" (1991), "Wind" (1991), "Renaissance Man" (1994) және Джон Карпентердің "Escape from L.A." (1996) фильмдерінде эпизодтық рөлдерде ойнады. Өмірінің соңында Робертсонның мансабы қайта жанданды. Ол Сэм Раймидің "Spider-Man" (2002) фильмінде Бен Паркер аға рөлін ойнады, сондай-ақ "Spider-Man 2" (2004) және "Spider-Man 3" (2007; оның соңғы актерлік жұмысы) фильмдерінде де ойнады. Ол өзінің веб-сайтында былай деп мәлімдеді: "Spider-Man 1 және 2-ден кейін, менде жаңа буын жанкүйерлері пайда болған сияқты. Бұл өзінің нәтижесі ретінде жақсы жағдай". Ол сондай-ақ "13th Child" (2002) фильмінде ойнап, сценарийін жазды және "Riding the Bullet" (2004) фильмінде де пайда болды, екеуі де қорқыныш жанрындағы фильмдер. 1989 жылы ол 39-шы Берлин халықаралық кинофестивалінің қазылар алқасының мүшесі болды.

Жас бүркіттер

Ол Эксперименталды ұшақ қауымдастығының (EAA) ұзақ жылғы мүшесі болды, қатар бойымен өсіп, белгілі бір деңгейге жетіп, ақырында EAA президенті Том Поберезныймен бірге Young Eagles бағдарламасын бірлесіп құрды. Робертсон 1992 жылы бағдарлама құрылған сәттен бастап 1994 жылға дейін оған төрағалық етті (оның орнын бұрынғы сынақ ұшқышы, генерал Чак Йегер басты). Жастарды авиация туралы біліммен қамтамасыз етумен қатар, Young Eagles бағдарламасының бастапқы мақсаты 2003 жылдың 17 желтоқсанында Ұшудың 100 жылдығы тойланатын күнді қарсы алуға дейін бір миллион балаға (олардың көпшілігі бұрын ешқашан ұшпаған) ұшу мүмкіндігін сыйлау еді. Бұл мақсат 2003 жылдың 13 қарашасында орындалды. 2016 жылдың 28 шілдесінде актер Харрисон Форд екі миллионшы Young Eagles жолаушысын ұшырды.

Өлім

2011 жылдың 10 қыркүйегінде, 88 жасқа толып, бір күннен кейін Робертсон Нью-Йорк штатының Стони Брук қаласында табиғи себептерден қайтыс болды. Оның денесі кремацияланды, және жекеге жабық азалау рәсімі Нью-Йорк штатының Ист-Хэмптон қаласындағы Сент-Люка епископ шіркеуінде өтіп, Седар-Лон зиратына жерленді.

Марапаттар

Робертсон 2006 жылы Ұлттық авиация абыройлыларының залына енгізілді. 2007 жылы Антиохия колледжінің Ребекка Райс түлектерінің сыйлығын алды. Оскар, Эмми және түрлі кинофестивальдерден алған өмірлік жетістіктері үшін бірнеше сыйлықтан өзге, Робертсонның Голливудтағы Атақ-даңқ аллеясында, 6801 Голливуд бульварында жұлдызы бар. Сондай-ақ, ол 2008 жылы Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Ұлттық көлік қауіпсіздігі жөніндегі кеңес (NTSB) адвокаттар қауымдастығынан "Жақсы ниетті авиация елшісі" сыйлығымен марапатталды, ол жалпы авиацияны дамытудағы және басшылықтағы еңбегі үшін берілді. 2009 жылы Робертсон Сан-Диего әуе және ғарыш мұражайының Халықаралық әуе және ғарыш абыройлыларының залына енгізілді және авиацияның тірі аңыздарының қатарына кірді.