Кіріспе

Ирандық саясатшы Мұхаммед Мехди Захеди (1953 жылы Керман қаласында туған) - ирандық саясатшы және Махмуд Ахмадинежадтың ғылым және технология министрі болды. Иран парламенті Захедиді қолдауға ең аз дауыспен қол қойды (оның жақтастары қарсыластарынан бір дауыс артық). 2012 жылы парламентке депутат болып сайланды. 2016 жылы қайта сайланды. 2017 жылдың 1 қаңтарында ол 2017 жылғы президенттік сайлауда президенттікке үміткер болатынын мәлімдеді. Оның кандидатурасын Қорғаушылар кеңесі қабылдамады.

Академия

Захеди математика ғылымы бойынша докторлық дәрежесін Керман университетінен алды, ол қазір "толық профессор" болып табылады. Ол Иранда математика ғылымы бойынша докторлық дәрежеге ие болған алғашқы адам. Захедидің ISI-де өте аз сілтемесі бар (олардың көпшілігі өз-өзіне сілтеме жасайтын) 15 ғылыми мақаласы бар. Ол өзін "осы заманның ең ұлы математиктерінің бірі" деп атаған. Осындай кішігірім ғылыми жетістіктерімен ол 1999 жылы профессорлық қызметке көтерілді (ол кезде ол тек 11 мақала жариялаған болатын). Захедидің профилі бойынша ол Нью-Йорк ғылым академиясының мүшесі. 2009 жылдың шілдесінде BBC Persian-тің жүргізген зерттеуі бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Оның профилі сондай-ақ оны ғасырдың ең көрнекті математиктері қатарына жатқызғанын мәлімдейді. Бұл туралы American Mathematical Society сайтында ешқандай дәлел жоқ.

Университет ғалымдарын шығару

2006 жылы Ахмадинежад үкіметі көптеген ирандық ғалымдар мен университет профессорларын жүйелі түрде отставкаға немесе зейнеткерлікке шығуға мәжбүр етті. Оны екінші мәдени революция деп атайды. Бұл саясатта қазіргі профессорлардың орнын жас профессорлар алады. Көптеген университет профессорлары күткеннен бұрын зейнетке кететінін білдіретін хаттар алды. Алайда, көптеген адамдар үкіметтің басты мақсаты - ирандық ғалымдарды фундаменталистермен алмастыру және ақыр соңында университеттерді Хаузаға (дәстүрлі діни мектептерге) айналдыру деп санайды. Ирандық студенттердің үлкен демонстрациялары мен наразылықтарына қарамастан, Захеди бірнеше университеттердің (ең көрнекті мысалы Тегеран университетінің) канцлері ретінде академиялық дәрежесі жоқ бірнеше муллаларды тағайындады.

Саяси белсенді студенттерді мектептен шығару

Захеди жаңа оқу жылына (2006 жылдың күзінде) қабылдаудан бас тартып, ондаған саяси белсенді студенттерді және университеттің ішкі газетінде жұмыс істейтіндерді оқудан шығарып салды. Ол бұған дейін мұндай студенттердің бар екенін жоққа шығарған болатын, бірақ жақында олардың ұрлық, жыныстық қатынаспен айналысу сияқты қылмыстық істерге іліккенін айтты. Бұл студенттерді қатты ашуландырып, олар депутаттардан оның импичментін талап етті.

Тағайындаулардағы ғылыми құндылықтарды елемеу

Захедидің ғылым, зерттеу және технология министрлігінде тағайындалуы мен босатылуы лайықтылыққа негізделген емес. Бұрын университет ректорлары университет профессорларымен кеңескеннен кейін тағайындалатын. Алайда, Захеди Иранның ғылым министрі болғаннан кейін жағдай өзгерді және меритократиялық критерий елеусіз қалды. Захеди академиялық дәрежесі жоқ дін қызметкері Аббасали Амид Занжаниді Тегеран университетінің канцлері етіп тағайындады.