Кіріспе

Оңтүстік Африканың апталық газеті The Sunday Times - Оңтүстік Африканың ең ірі жексенбілік газеті. 1906 жылы құрылған бұл спорттық түр Оңтүстік Африканың барлық аймақтарында және Лесото, Ботсвана және Эсватини сияқты көршілес елдерде таралған.

Тарих

The Sunday Times алғаш рет 1906 жылы 4 ақпанда Rand Daily Mail апталық баспасы ретінде жарық көрді, ол сол кезде өзінің бәсекелесi Трансваал көшбасшысына қарсы "жалғыз тұрды". Басты редактор Джордж Герберт Кингсвелл "Халық үшін газет" деген ұранымен таныстырды. 11 600 дана басылып, көп ұзамай сатылып кетті, бұл газетті қосымша 5000 дана басып шығаруға мәжбүр етті. 1909 жылдың қарашасына қарай газеттің сатылымы 35 000-ға дейін көтерілді. 1992 жылы бұрынғы колумнист Джени Аллан британдық телеарна Channel 4 телеарнасын өзін және Юджин Терре'Бланшпен байланысты болған қарым-қатынас туралы жалаға жала жабу үшін сотқа берді. Аллан "Санди Таймс" газетіне AWB жетекшісін сұхбаттан өткізді. Аллан осыған ұқсас айыптаулар бойынша Лондонның Evening Standard және Options журналдарымен соттан тыс келісімге келді. Ол кездегі газет редакторы марқұм Марлин Бергер мен газет астрологы Линда Шоу Алланға қарсы куәлік берді. Алланның өзі де осы істі бас тартқан болатын. Аллан сондай-ақ газетке Терре'Бланш қалдырған телефонға жазылған хабарламаларды және оның Терре'Бланшқа қарсы заңдық іс-қимыл жасау туралы қауіп-қатерлерін жариялауға рұқсат берді. Аллан сотқа қатыспады, өйткені судья оның абыройына шек келтірілмегенін, бірақ оның неке адалдығын бұзғаны туралы шешім қабылдамады. Бұл іс зорлық-зомбылық пен кіршікпен танымал болды. Financial Mail және Allan сияқты басылымдар Де Клерк үкіметі Оңтүстік Африкадағы оңшылдарды тұрақсыздастыру үшін қорғау куәгерлеріне ақы төлегенін болжады. Шоу өзінің редакторы Кен Оуэннің оқиғаға деген реакциясын былай деп баяндады: "Мен Лондоннан оралғанда. Оуэн редакция бөлмесінің ортасында тұрып: "Сіз елдегі барлық журналистердің беделін бірден жойдыңыз, біз күлкіге айналдық", - деді. 2005 жылы 13 қарашада "Санди Таймс" Африка ұлттық конгресінің (АҰК) жетекшісі Джейкоб Зуманы зорлау туралы айыптау бойынша тергеу жүргізіліп жатқаны туралы хабарды жариялады. Зумма бұл жарияланымға қарсы заңдық іс-қимыл жасауды қарастырғаны хабарланды, бірақ кейіннен тергеу жүргізіліп жатқаны белгілі болды. 2005 жылы 6 желтоқсанда Зумаға қатысты зорлау туралы ресми айыптар жазылды. Кейіннен ол зорлаудан ақталды. 2007 жылдың 5 қарашасында кейбір жоғары лауазымды мемлекеттік тұлғаларды қамтитын консорциумның "Sunday Times" газетіне иелік ететін Avusa (бұрынғы Johncom) компаниясының 100% сатып алу туралы ұсыныс жасағаны туралы хабарланды. 2007 жылдың наурыз айында Зума газетті танымал колоннист Дэвид Буллардтың екі бағанасы үшін 6 миллион теңгеге сотқа берді. 2006 жылы 16 сәуірде жарияланған "Ақымақтық - Зума үшін жеңілдететін жағдай" және "Зуманың веб-сайтына кіріп, оның не айтқысы келгенін көріңіз" (2006 жылы 7 мамыр) деген екі мақаланы Зума жамандау және "оның қадір-қасиетіне нұқсан келтіру" деп атады. Девид Буллардтың The Sunday Times-тың этикалық шекарасында жұмыс істегені анықталса да, кейіннен ол редактор Мондли Маханияның ықыласынан айырылды. 2008 жылдың 10 сәуірінде Булард "Санди Таймс" газетінен 2008 жылдың 6 сәуірінде (Басқарусыз Африка оның жоғалғанын білмейді) деген колонкасын жариялағаннан кейін бірнеше саяси партиялардың қатаң наразылығын қабылдады. Редактор "Буллардты жариялау арқылы біз оның тас дәуірі философиясын таратуда кінәліміз" деп, бағана үшін кешірім сұрады. 2008 жылдың қыркүйегінде "Санди Таймс" газеті қайтадан өте даулы мақала жариялағаны үшін қатты шабуылға ұшырады, бұл жолы сыншылардан танымал карикатурашы Джонатон Шапироның (Запиро) карикатурасы түрінде. Картинада Джейкоб Зуманың әртүрлі саяси партиялар мен фракциялардың басшыларының көмегімен сот жүйесін бұзуға дайын екені бейнеленген. Запиро Джейкоб Зуманың мультфильмдегі зорлаушы ретінде бейнеленгені мен оның бұрынғы зорлау туралы ісі арасындағы кез келген екіжақтылықты жоққа шығарды. "Санди Таймс" газеті мен оның редакторына түрлі АНК өкілдері айып тағылды. ANC, Оңтүстік Африка Коммунистік партиясы және ANC Жастар лигасының бірлескен баспасөз хабарламасында Sunday Times редакторына қарсылық білдіріліп, ол диктатор деп сипатталды және оның орнын алмастыруды талап етті: "Біз газеттің шындықты бұрмалаудан қуаныш табатын диктатордан басқа қолайлы басшылық табатынына үміт арта аламыз". 2015 жылы ардагер журналист Джон Матисон өзінің "Құдай, тыңшылар және өтірік: Оңтүстік Африканың болашағын оның өткені арқылы табу" атты кітабында газеттің бұрынғы редакторы Тертиус Майбург апартеид дәуіріндегі тыңшы болған деп мәлімдеді. Сол жылы Джени Аллан Daily Maverick газетінде жарияланған пікірде өзінің бұрынғы редакторына қ�...