Кіріспе
Құбаның түрлері Батыс көлдік құба (Actinemys marmorata), сондай-ақ, әдетте, Тынық мұхит көлдік құба деп аталады, бұл Emydidae туысына жататын шағын және орта көлемді құбалар түрі. Бұл түр АҚШ-тың батыс жағалауында және Мексикада, батыс Вашингтон штатынан солтүстік Баха-Калифорнияға дейін таралған. Бұрын ол Канадада (Британ Колумбиясында) кездесті, бірақ 2002 жылдың мамыр айында Канаданың қауіп төндіретін түрлер туралы заңда Тынық мұхитіндегі көлдік торнайы жойылған деп саналды.
The western pond turtle (Actinemys marmorata), also known commonly as the Pacific pond turtle is a species of small to medium sized turtle in the family Emydidae. The species is endemic to the western coast of the United States and Mexico, ranging from western Washington state to northern Baja California. It was formerly found in Canada (in British Columbia), but in May 2002, the Canadian Species at Risk Act listed the Pacific pond turtle as being extirpated.
Таксономия және жүйелеу
Оның тұқымдастық жіктелуі аралас. Emys және Actinemys 2010 жылы жарияланған көздердің арасында пайдаланылды. Ол жергілікті тілдерде бірнеше атаулармен белгілі болды, соның ішінде khá:wanaka: (Солтүстік-шығыс Помо), kha:wana (Оңтүстік Помо) және ʔaləšək (Lushootseed).
Сипаттама
А. marmorata-ның арқалық түсі әдетте қара қоңыр немесе көмескі зәйтүн түсті, қараңғы ретикуляциялармен немесе жолақтарсыз. Пластрон сарғыш, кейде қалқаншалардың ортасында қараңғы дақтар болады. Қаптаманың ұзындығы: Қаптама төмен және кең, әдетте ортадан кейін кең, ал ересектерде тегіс, кілсіз немесе тісті. Ересектер жыныстық диморфиялық, еркектерінің мойыны ашық немесе ашық сары.
Тарату
Батыстағы көлдікте өсетін бұзаулар бастапқыда Мексиканың Баха-Калифорния штатының солтүстігінде, солтүстікте Британдық Колумбияның оңтүстік аймақтарына дейін таралған. Бұрын ол Калифорниядағы Туларе көліндегі ірі балық шаруашылығының үлкен бөлігі болды, Сан-Францисконы жергілікті сүйікті, қиялы шұбатпен, сондай-ақ Туларе көліндегі Хог аралының жағалауында суға секіруге үйренген шошқалар үшін азықпен қамтамасыз етті. 2007 жылдан бастап ол Вашингтонның Пьюгет саунд аймағында сирек кездеседі немесе жоқ. Солтүстік-батыс аймақтарында таралуы бөлек, ал кейбір оқшауланған популяциялар оңтүстік Вашингтонда бар. Батыс көлдік торналар қазір Уиламет аңғарында, Орегон штатының Юджин қаласының солтүстігінде сирек кездеседі, бірақ температурасы жоғары сол қаланың оңтүстігінде олардың саны көбейеді. Ол оңтүстік Орегонның кейбір өзендерінде, өзендерінде және тоғандарында кең таралған болуы мүмкін. Каскад тауларынан шығысқа қарай бірнеше жазбалар тіркелген, бірақ олар танымал адамдарға негізделген болуы мүмкін. Бұл Вашингтонға дейін, Орегонға дейін жетеді. Сонымен қатар, Uvas Canyon аймағында, Санта-Крус тауларында, Калифорнияда және Солтүстік шығанақта және Фонтингроув көлі сияқты көлдерде кездеседі. Көптеген таксономиялық органдар қазір бір түрі деп саналған торғайды екі түрге бөледі. Оңтүстік түріне Actinemys pallida немесе оңтүстік-батыс көлдік торнайы деген атау берілген. Оның таралу аймағы - Оңтүстік Калифорния мен Мексика. Солтүстік түрлері Actinemys marmorata болып қала береді, солтүстік Калифорнияның солтүстікке қарай. Кейін оны солтүстік-батыс көлдік торна деп атайды.
Экология және мінез-құлық
Батыс көлдік торналар тұрақты және аралық суларда, соның ішінде батпақтарда, өзендерде, өзендерде, тоғандарда және көлдерде кездеседі. Ол көптеген бүршіктер немесе тас тас бастар орналасқан мекендерді жақсы көреді, онда адамдар жиналып, күн көтереді. Олар су өсімдіктерінің үстінде де күн көреді. Сондықтан да бұл түрді аңшылықта жиі елемеуге болады. Алайда, бауырымен жай қозғалып, бұталар мен ағаштардың артына жасырынып, онда тұратын қиялды байқауға болады. A. marmorata түрін күрделі тіршілік ету орталарында оңай анықтауға мүмкіндік беретін жасанды басу субстраттарын немесе салдарды пайдалануға шақыруға болады. Сулы мекендеуден басқа, батыс көлдікте өмір сүретін қиялы үшін құрлықтағы мекендеу өте маңызды. Көптеген аралық тоғандар жаз және күз айларында батыс жағалауда, әсіресе құрғақшылық кезінде кеуіп қалуы мүмкін, сондықтан батыс тоғандағы қалпақ 200 күннен астам уақыт судан тыс өткізе алады. Көптеген тасбақалар қыста судан тыс жерде болады, бұл уақытта олар жыл бойы ұялар жасайды. Қыстауға арналған жерлер кейде негізгі су айдынынан 500 метр қашықтықта болуы мүмкін
Диета
Батыс көлдік торнайы - барлық нәрсені жейтін жануар, оның жануарлар рационының көп бөлігі жәндіктер, раковиналар және басқа да су омыртқасыз жануарлар. Балық, балапандар мен бақалар кейде желеді, ал олжа болған кезде желеді. Өсімдіктер азығына талшықты балдырлар, лилия жапырақтары, туле және каттайл тамырлары жатады. Жас балапандар негізінен етқоректі, жәндіктер мен өліктерді жейді. Үш жасқа келгенде олар өсімдіктерді жей бастайды.
Жабайы аңдар мен қауіп
Бұл торнадоның, оның жұмыртқалары мен балапандарының өмірін қауіпке ұшырататын табиғи қауіп - ендіктер - ендіктер, сазқұстар, оспрейлер мен койоттар. Қасқырлар мен ірі балықтар да жыртқыш болып табылады. Жерге жат жыртқыш жануарларға бұқа бақалар, рактер мен опоссумдар жатады. Бұрынғы уақытта бұқаны жергілікті халықтар да, Америкаға қоныс аударғандар да тамақ ретінде пайдаланатын. Сонымен қатар, бұл түрге адам баласы әлі күнге дейін қауіп төндіріп отыр. Тұрғылықты ортаны жою мен өзгертуден кейін бұл түр қазіргі уақытта IUCN Қызыл тізімінде және NatureServe-те қауіпті деп саналады. Сонымен қатар, ол инвазивті түрлердің, әсіресе қызыл құлақты құлақшаның, үлкен бәсекелесіне тап болады. Құдықтарды алып тастау, жұмыртқа салу үшін қажетті құмды жағалауларды өзгерту, ылғалды жерлерді сумен тазарту арқылы бұл түр қазір зардап шекті. Бұл торнағаяқты өз мекеніне қайта әкелу үшін жасалған күш-жігердің нәтижесі шектеулі.
Көбею
Батыс көлдік торнаның жыныстық жағынан жетілген аналықтары бір үйірмеге 513 жұмыртқа береді. Олар жылына бір-екі рет жұмыртқа салады. Олар жұмыртқа салу үшін судан біршама қашықтықта жүзіп, ең жақын су көзінен 0,8 км (1/2 миль) қашықтықта және одан жоғары көтерілуі мүмкін, бірақ ұялардың көпшілігі су астында болады. Әйелдер әдетте кешке судан шығып, ұя орнын таңдамас бұрын, көбінесе оңтүстікке қарай жатқан құм немесе қатты тақтада ұзақ жүріп кетуі мүмкін. Ұясы шашақ пішінді, қақпағы шамамен 6 м. Аналық аңдар ұяны топырақпен және жақын маңдағы төменгі өсімдіктермен жабу үшін көп уақыт жұмсайды, сондықтан ол жыртқышқа тосқауыл болмай тұрса, оны табу қиын.
Жас балапандар
Батыстағы көлдікте өсетін торғайлардың басым көпшілігі қыста ұяда болады. Бұл құбылыс кең таралған көрінеді, әсіресе солтүстік аймақтарда. Бұл зерттеушілердің күз айларында жас балапандарды табуда кездесетін қиындықтарды түсіндіруі мүмкін. Қысқы жаңбырлар кейбір ұялар орналасқан қатты топырақты босату үшін қажет болуы мүмкін. Жас құсбалықтар үшін ұя - ыстық ауа райының қайта келуін күтіп, баспана табудың ең қауіпсіз жері. Қыста құс тұяғынан шыққан балапандар да, жұмыртқалар да алғашқы рет жұмыртқа салғаннан кейінгі жылы көктемде пайда болады. Табиғи жағдайда олар баяу өседі, ал олардың алғашқы көбеюі солтүстік бөлігінде 10-12 жаста болуы мүмкін. Батыс көлдік торналар 50 жылдан астам уақыт өмір сүре алады.