Кіріспе

Манхэттендегі тұрғын үй-көкселдір үй, Нью-Йорк Бересфорд - Нью-Йорк қаласындағы Манхэттеннің жоғарғы батыс жағында, 211-ші Орталық парк батысында, 81-ші және 82-ші көшелер арасында орналасқан кооперативтік пәтер ғимараты. Ол 1929 жылы салынған және сәулетші Эмири Рот жобалаған. Бересфордтың биіктігі 22 қабатты, оның солтүстік-шығыс, оңтүстік-батыс және оңтүстік-шығыс бұрыштарында сегіз бұрышты мұнаралар орналасқан. Ғимарат Central Park West тарихи ауданына, тарихи орындардың ұлттық тізіліміне тізімделген ауданға және Нью-Йорк қаласының белгіленген көрнекі жеріне ықпал етеді. Ғимараттың батысында ішкі аула орналасқан. Фасадтың екі негізгі биіктігі бар, шығысқа қарай Орталық паркке және оңтүстікке қарай Америка табиғи тарих мұражайына қарай. Әр биіктікте көптеген кедергілер бар, олар терраса ретінде екі есеге көбейеді. Алғашқы үш қабатты қазылмалы тас блоктармен қаптаған, жер бетінде үш негізгі кіреберіс бар. Қалған бөлігі жеңіл кірпіштен, терракоталық орнаментті. Қалқалардың әрқайсысы аркалармен және финиалдармен безендірілген және бір пәтерлі пәтер бар. Ғимараттың үш террацо және мәрмәрден жасалған, шымылған гипс төбелері бар вестибюльдері бар. Жоғары қабатта көптеген пәтерлер екі деңгейге бөлінген және үлкен бөлмелер бар. Бастапқыда 178 пәтер болды, әрқайсысында төрт-он алты бөлме бар, бірақ бірнеше пәтер жылдар бойы бөлінді немесе біріктірілді. Бересфорд 1889 және 1892 жылдары салынған 11 қабатты, сол аты бар пәтер ғимаратының орнын ауыстырды. Қазіргі пәтер кешені 1920 жылдары сайтты қайта дамытудың бұрынғы әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін салынған. Ғимарат 1929 жылдың қыркүйегінде ашылды, бірақ көп ұзамай ипотеканы ұстаған Америка Құрама Штаттарының банкі құлағаннан кейін банкротқа ұшырады. Бересфордты 1940 жылы инвестициялық синдикат сатып алды, ол келесі екі онжылдықта ғимаратқа ие болды. 1962 жылы ғимарат тұрғын үй кооперативінің ғимараты болып қайта құрылды. Жылдар бойы оның тұрғындары арасында режиссерлер, актерлер, журналистер және басшылар болды.

Сайт

Ғимарат оңтүстікке қарай 81-ші көше мен солтүстікке қарай 82-ші көше арасында орналасқан. Диана Росс ойын алаңы мен Ұлы газон және Черепақ тоғаны тікелей шығыста, Орталық парк ішінде орналасқан. Бересфорд - Орталық парк батысындағы бірнеше пәтерлік ғимараттардың бірі, олар негізінен ресми атаумен анықталады. Бұл көпқабатты үйлерді анықтау үшін көше мекенжайы жеткілікті болғанмен, бұл үрдіс британдықтардың мекенжайсыз үйлерге атау беру үрдісіне сай болды. Ал, Орталық паркінің шығыс жағында орналасқан Бесінші даңғылдағы ғимараттар, негізінен, мекенжайлары бойынша белгілі. Батыстағы негізгі дамулар Тоғызыншы даңғылдың жоғарылатылған желісі 1879 жылы ашылғаннан кейін, төменгі Манхэттенге тікелей қол жеткізуді қамтамасыз еткеннен кейін тұрғызылды. Бұл аймақтағы алғашқы үлкен пәтер ғимараты 1884 жылы ашылған "Дакота" болды. Қала 19-шы ғасырдың соңында Орталық парк батысына электр желілерін орнатты, осылайша лифті бар көп қабатты пәтерлік қонақ үйлер салуға мүмкіндік берді. Алғашқы пәтерлі қонақ үйлердің арасында 81-ші көше мен Сегізінші даңғылдағы алғашқы Бересфорд қонақ үйі болды. Құрылысты Альва Уокер екі кезеңде салды. Теодор Э. Томсон 1889 жылы 34 пәтерлі алты қабатты ғимараттың алғашқы бөлігін жобалаған. Бастапқы құрылыста жоғарғы қабатта асхана, әр пәтерге кең дәліздер және лифттер бар еді. Бұл ғимаратта 64 пәтер бар еді.

Сәулет

Қазіргі Бересфордты Эмери Рот жобалаған. "Бересфорд" кемесі HRH Construction компаниясы арқылы салынған. Central Park West-тегі басқа ірі ғимараттардан айырмашылығы, олар әдетте бір ғана құрылыс салушыға тиесілі болған, ешкім Бересфордты арнайы дамыту үшін несие алған жоқ. Бересфордты жасаған синдикат Бересфорд аяқталғаннан кейін көп ұзамай оңтүстікке қарай жеті блокқа Сан-Ремоны тұрғызды. Батыста ішкі ауланы қоршап, U пішінді жоспар жасайды. 1916 жылғы аймақтарға бөлу туралы қаулыға сәйкес енгізілген 14-ші, 16-шы, 18-ші және 20-шы қабаттарда кедергілер бар. Бұл бөліктерді темір қоршаулар мен тас балюстрадалар қоршап, әр тұрғынға жеке террасалар жасалады. 20-шы қабаттан жоғарыда сегізбұрышты кішкентай мұнаралар орналасқан. Сонымен, батыс бөлігінде тоғызыншы қабаттан басталатын кедергілер бар. Фасадтың ең төменгі үш қабаттары әктас тастан жасалған, ал ғимараттың қалған бөлігі бежелі кірпішпен қапталған. Фасадтың негізгі биіктіктері оңтүстікке қарай 81-ші көшеге және шығысқа қарай Орталық парк батысына қарай бағытталған. Әр биіктіктің бұрыштарын тік тас таспен тіктелген кірпішпен орнатылған. Шығыс биіктікте оңтүстіктен солтүстікке қарай 29 бухта бар, олар 3 3 5 3 3 5 3 4 үлгісінде орналастырылған. 16 және 2329-шы қабаттар 16-шы қабатты "павильондар" болып табылады, ал орталық қабаттар 14-ші, 18-ші және 20-шы қабаттарға артқа қарай орналасқан.

Кіру орындары

Базаның төрт кіреберісі бар: екеуі 81-ші көшеде, ал біреуі Орталық парк батысында және 82-ші көшеде. Есіктің әрқайсысы екі жағында пилястрлармен әктас тастан жасалған, оның ішінде акантус жапырақтары бейнеленген панельдер бар. 81 және 82-ші көшелердің батыс шетінде қалың блоктардан тұратын қысқа, жеке қабырға бар, оның үстінде қанатты керубтің басы бар кілт тасы бар дөңгелек арка бар. Әр арканың астында металл қақпа бар. 81-ші көше қақпасында "Қызмет" деген сөз бар панель бар, ал қақпаның үстіндегі панель гуттамен безендірілген. Төртінші қабаттың үстінде шығыс биіктікте төрт, оңтүстік биіктікте төрт, солтүстік биіктікте екі картуш бар. 17-ші қабаттан жоғары, солтүстік, оңтүстік және шығыс биіктіктерінің ортасында шымшықтар бар. оның ішінде бес тұрғын үй лифтілері. Кейде бір қабаттағы бір пәтерде ғана лифт жұмыс істегендіктен, лифт есіктері тікелей сол тұрғынның фойесіне ашылатын. Бір басылымның лоббилерді "ең қиық арманыңыздың мәрмәр залдары" деп сипаттауына себепші болды. Әрбір вестибюльдің едендері сұр және бежелі терраццо плиткалардан тұрады. Терраццо плиткалары шеврон үлгісінде салынған көп түсті мозаикалық плиткалар жолағымен, сондай-ақ қара мәрмәрден жасалған жиекпен қоршалған. Қалта қабырғаларының төменгі бөлігінде бұқаның қаны мен жасыл мәрмәрден жасалған тақталар бар; тақталар жоғары жағынан қалыптанған. Қалған бөліктері бежегі қабырғалар және мармар піллестер. Әр бағананың бас жағы әртүрлі мотивтермен безендірілген, соның ішінде классикалық volutes араласқан гүл шоқтары, сондай-ақ керубтердің басы бар. Қабырғаларда аулаға қарайтын "өнер шыны" терезелер бар. Қабырғаларда әртүрлі бөлмелерге апаратын есіктер бар. Осы есіктердің перделерінде алтынға боялған гипс карточкалары бар, олар келу мен кету әрекеттерін бейнелейді. Әр пәтердің ерекшеліктері жеке жалға алушыларға арналған, бірақ әр қабатта әдетте он пәтер бар. Бөлмелер төрт бөлмеден он алтыға дейін, бірақ көпшілігі сегіз-он бөлмелі болды. Бұл үйлер қатарлы үйлер сияқты үлкен және дәстүрлі қатарлы үйлерге ұқсас орналастырылған. Дуплекстерде қонақ бөлмесі мен ас үй сияқты "қоғамдық" бөлмелер төменгі қабатта, ал "жеке" бөлмелер жоғарғы қабатта орналасқан. 1959 жылы ғимарат сатылып кеткен кезде Бересфордтың әрқайсысында үш жарымнан он екі бөлмеге дейінгі 182 пәтер бар екені айтылды. Әр пәтерде лифтпен кіретін фойелер орталық галереяға әкеледі. Дуплекс бөлмелерде жоғары қабаттағы жатын бөлмелеріне апаратын иілген темір және мыс баспалдақтар бар. Бір қабатты үйлерде галерея тікелей қонақ бөлмелері мен асханаларға шығады. Үй қызметшілері мен қызметші қыздардың бөлмелері де әр ас үйден шығады. Кейбір бөлмелерде тамақтану бөлмелерінен бөлек арнайы "тағам бөлмелері" бар. Әр үйдің артында "күн бөлмелері" бар, олар террасаларға шығады. Әр пәтерде бірнеше үлкен шкафтар, сондай-ақ самырсын панельдерімен шкафтарда үлкен жүріс бар еді. Үш мұнараның да бақылау бөлмелері бар. Автор Стивен Раттенбаум оңтүстік-шығыс бұрышындағы пәтерді "Бересфордтағы ең арзан пәтерлердің бірі" деп сипаттады, тіпті басқа екі мұнарадан да артық. Қонақ бөлмелерінде отынмен жағылатын от шатырлары бар;

Тарих

1920 жылдардың аяғында Орталық парк батысында 1932 жылы ашылған Нью-Йорк метросының Сегізінші даңғыл желісінің аяқталуын күтіп, биік пәтерлі ғимараттар салынды. Central Park West бір мезгілде кеңейтілді 1929 жылғы бірнеше тұрғын үй туралы заң бойынша, осы заң бойынша, пәтер ғимараттарының "көше қабырғалары" олар артқа шегінуден бұрын көрші көше енінен бір жарым есе жоғарылай алады. Көше қабырғалары 3 метрден асатын жерлерге жақын көшелердің енінен 3 есе жоғары көтерілуі мүмкін. Көпқабатты үйлер 19 қабатқа дейін көтерілуі мүмкін еді; үлкен учаскелерде қосымша қабаттарға рұқсат етілді, бірақ бұл қабаттардың еден аумағы жер учаскесінің 20 пайызымен шектелген. Бұл жоғарғы қабаттар кем дегенде 21 метрге артқа тартылуы керек еді. Бұл ХХ ғасырдың бірнеше қабатты қос мұнараларымен, Бересфорд аяқталғаннан кейін бір-екі жыл бұрын салынған Маджестик, Сан-Ремо және Эль-Дорадомен қарама-қарсы болды. Sugarman және Berger келесі жылы қонақ үйдің орнына биік пәтер үйінің жоспарларын тапсырды. Бұл жоспарлар жүзеге аспады, ал Гордон 1927 жылы қонақ үйді Макс Вершлейзерге қайтадан сатып жіберді. 1928 жылы наурыз айында банкир және саясаткер Генри Поллок бастаған "Active Properties Inc". синдикаты бұл жерді сатып алды. Эмери Рот тамыз айында 15 қабатты ғимараттың жоспарларын ұсынды Орталық парк батысында, 81-ші және 82-ші көшелер арасында, сайттың иесі атынан Манхэттен сквері Бересфорд компаниясы. Құрылысқа 3 миллион доллар жұмсалмақ еді. Сол айда ескі Бересфордты бұзу басталды. 1928 жылдың қарашасына қарай ғимараттың лизингтік агенті Л. Дж. Филлипс & Co. пәтерлерді бөлме үшін орташа есеппен 1000 доллар бағасымен жалға берді. 1929 жылдың мамырына дейін пәтерлердің 70 пайызы жалға берілді. Жаңа Бересфордтың құрылысы басқа құрылысшыны қатарлы үйлердің іргелес тобын сатып алуға және онда пәтер үйін дамытуға итермеледі. Beresford иелері сол шілдеде ғимарат үшін 5 миллион долларлық бірінші ипотекалық несие алды. HRH Construction компаниясына Бересфордтың бас мердігері ретінде 150 000 доллар төленді. Сонымен қатар, Корольдік Бересфордты (оның ішінде Сан-Ремоны да салған) басқаруға келісті.

Жалға берілетін үй

Ғимарат ресми түрде 1929 жылы 13 қыркүйекте, 1929 жылғы Уолл-стрит апатынан бір айдан аз уақыт бұрын ашылды. Бұл оптимистік болжам 13 бөлмелі пәтер жылына 15000 долларға жалға алынған, ал бес бөлмелі бірнеше пәтер жылына 7500 долларға жалға алынған. 1931 жылы ақпанда "Нью-Йорк Таймс" газетінде "Бересфордтың" нақты иесі АҚШ банкі екенін жазған болатын. Банктің Бересфордпен қарым-қатынасы банк қызметкерінің Бересфордтың өрт сөндіру орнында банк құжаттарын өртеп жіберу туралы бұйрық алғанын куәлік еткеннен кейін көпшілікке белгілі болды. Bank of United States құлағаннан кейін Нью-Йорк штатының банктік бөлімі банк холдингін басып алды. Сол кезде Манхэттендегі сәнді тұрғын үй нарығы едәуір төмендеді. Келесі жылға дейін Бересфорд әлі сатылмаған, бұл бөлімді ғимараттың ипотекалық қарызыны оның сатылуын жеңілдету үшін түзетуге итермеледі. Банк бөлімі 1930 жылдардың ортасында кейбір үлкен пәтерлерді бөлшектеп салуды жоспарлаған болатын, бірақ сәндік нарық жақсара бастағаннан кейін бұл жоспарлар тоқтатылды. Журналист Питер Оснос Бересфорд және басқа да Орталық парк батысындағы пәтерлі үйлерде 1930 және 1940 жылдары көптеген еврей тұрғындары болған, өйткені бұл ғимараттар Шығыс жағындағы басқалардан айырмашылығы "шетелді" емес еді. 1940 жылдың шілдесінде анонимді инвесторлар тобы Сан-Ремо мен Бересфордты сатып алды, бұл екі құрылымға 7,4 миллион доллар ипотека төледі. Ғимараттардың өздері тек $25000-ға тұрды, бірақ олардың құрылысы $10 миллионға шықты. Инвестициялық топ Sanbere Corporation деп аталды, бұл екі ғимараттың есімдерінің бірі. "Нью-Йорк Таймс" газетінде Макс Н. және Норберт Натансонның ғимаратқа 20 жыл бойы иелік еткендігі туралы жазылған. 1961 жылы Корейлер Бересфордтың жалға алған жерін Уолтер Дж. Қамырланған. Ол кезде оның 193 пәтері бар еді және ол әлі де сәнді пәтер үйі ретінде сипатталған.

Кооперативті қайта құру

1962 жылдың сәуірінде Бересфордтың иесі Riker & Co. ғимаратты тұрғын үй кооперативіне айналдыруды жоспарлап отырды. Квартиралар 16500 доллардан 55650 долларға дейін сатылатын, ал жыл сайынғы жөндеу ақысы 3200 доллардан 10600 долларға дейін. Бересфорд 1962 жылы маусым айында бұрынғы жалға алушылар мен жаңа келушілер пәтерлердің жартысына кооперативтің үлесін сатып алғаннан кейін ресми түрде кооперативке айналды. Содан кейін Riker & Co. 4 миллион доллар ипотека алды. Бересфорд 1950 жылдардың аяғы мен 1960 жылдардың басында Орталық парк батысындағы он екі пәтерлі ғимараттың бірі болып, тұрғын үй кооперативтеріне айналдырылды. 1964 жылы "Пеиз & Эллиман" (кейін Дуглас Эллиман) "Бересфорд" клубының басқарушы агенті болып тағайындалды. Town & Country журналы 1970 жылдары Бересфордты әр кіреберісінде екі есікші және әр лифтте бір оператор бар деп сипаттады. Бастапқыда кооперативтің кеңесі Бересфордтың ресми қалалық ескерткіш мәртебесін іздеген жоқ, өйткені бұл оның техникалық қызмет көрсету шығындарын арттырмақ еді. Дегенмен, басқарма мүшелері бастапқы дизайнды мүмкіндігінше көп сақтауға тырысты. "Бересфорд" кооперативінің басқармасы мезгіл-мезгіл жалға алушылардың жеке лифт фойелерін және басқа ортақ ішкі кеңістіктерді жаңартты. Бересфорд 1987 жылы ресми қала белгісі ретінде қорғалды. 1990 жылдары Crain's New York журналы Majestic, Beresford және El Dorado "белгілі тұлғалардың көшіп келуіне байланысты күшейіп келе жатқан бренд атаулары" ретінде сипаттады. Бересфордтың бастығы тіпті "Бересфордтың атақ-даңқ қабырғасын" сонда тұрған атақты адамдардың суреттерімен жасады. Керісінше, танымал тұрғындар көп болғандықтан, олардың болуы басқа көрші-қолақтардағыдай, танымал тұрғындармен салыстырмалы түрде мүлiктiң құнына әсер етпеді. Бұл ереже комедияшы Джерри Сайнфелдтің екі жылдан астам уақыт бойы пәтерін жөндеуден өткізгеннен кейін қабылданды, бұл көршілерінің шағымдарын туғызды. Солтүстік мұнара 2005 жылы қалпына келтірілді.

Әсері

The New York Times газетінің авторы Пол Голдбергер 1976 жылы Бересфорд "сүрікті ғимарат, оның үш мұнарасы мен керемет орналасуы оны ұзақ уақыт бойы сүйікті Батыс жақтағы көрнекі орынға айналдырды" деп жазды. Голдбергер Бересфордты Нью-Йорк қаласының ең жақсы он пәтерлі ғимаратының бірі деп санамаса да, оны Голдбергердің ондығы арасында тұрған Сан-Ремоның "қарындасы" деп атады. 1996 жылы Interior Design журналының бір жазушысы Бересфордты "Үстіргі Вест-Сайдтың ең жақсы жәшік кооперативтерінің бірі, ғимараттар ішіндегі пәтерлерді ойлағанда немесе армандағанда құмарлық пен қызғаныш сезімдерін оятады" деді. Картер Б. Хорсли, Times газетінің бұрынғы жазушысы, 1998 жылы Бересфордты "Центральді парктің ең жақсы 10 көрінісінің" бірі деп атады. Бересфордтың сын пікірлері ХХІ ғасырда да жалғасты. 2000-шы жылдары The New York Times газетінде "Бэресфорд" сияқты "Централ Парк Вест" "архитектуралық асыл тастары" бар екендігі, Орталық Парктің шығыс жағында, Бесінші даңғыл бойында тұрғын үй бағасының өсуіне ықпал еткенін айтты. 2005 жылы "Таймс" газетінің маманы Джон Фриман Гилл Бересфордтың "жасыл тастың ыңғайлы ескі беріктігін" көрсеткен Орталық парк батысындағы бірнеше ғимараттардың бірі екенін жазды. "Уолл-стрит" журналында Бересфорд, Дакота және Сан-Ремо қалалары "Уэст-Сайдтың үш ұлы әйелдері" деп аталды. Ғимарат 1982 жылы 9 қарашада өзінің номинациясы қабылданған кезде АҚШ-тың тарихи орындардың ұлттық тізілімімен танылған Орталық парк батыс тарихи ауданына үлес қосатын мүлік болып табылады. Манхэттен қауымдастығының 7 кеңесі барлық бес атауды қолдады, бірақ Бересфордтың кооператив кеңесі ескерткіш атау ғимаратты күтіп ұстауға кедергі келтірмейтіндігіне алаңдады. LPC 1987 жылы 19 қыркүйекте Бересфордты қаланың көрнекті жері ретінде белгіледі.