Кіріспе

Манхэттен, Нью-Йорктегі бұрынғы аспан қырқасы

Сингер ғимараты (сондай-ақ Сингер мұнарасы деп аталады) ефн Сингер ғимаратының мұнарасы, жалпы алғанда, жер учаскесінің шағын бөлігін қамтыды және Бродвейде 23 метр, Либерти көшесінде 34 метр өлшенді. Бұл бастапқы Сингер және Борн ғимараттары, екі ғимараттың жанындағы қосымша ғимарат және мұнараны қамтиды. Бұл құрылыстардың барлығын Фредерик Борн үшін Эрнест Флаг жобалаған, ол Сингер Өнеркәсіптік Компаниясын басқарды. Құрылыс Бо-Арты стилі мен француздық Екінші Империя стилінің элементтерімен жобаланған. Америкалық сәулетші Джордж В. Конебл жоспарлар мен жұмыс сызбаларын дайындады. Ото Ф. Семш басқарған инженерлік бөлімі бар архитектуралық кеңсе, сондай-ақ механикалық жабдықтар инженері кеңесшілері Чарльз Г. Армстронг және Болер & Ходж металл инженерлері құрылысты бақылады. 1908 жылы мұнараның құрылысы аяқталғанда, оның төбесі 187 метр биіктікте болды. Мұнараның үстіне 18 метрлік флагшток орнатылды, бұл оның жерден шыңына дейінгі биіктігін 204 метрге жеткізді. Сингер ғимараты салынып біткен кезде әлемдегі ең биік ғимарат болды және бұзылған кезде қиратылған әлемдегі ең биік ғимарат еді.

Нысан

Ғимараттың іргетасы бүкіл учаскені алып жатты. Ол 10 қабатты бастапқы құрылымнан (кейін 14 қабатқа дейін кеңейтілді) және «Бурн» ғимараты деп аталатын 14 қабатты қосымшадан тұрды. 1906 жылдан 1907 жылға дейін бастапқы «Сингер» ғимараты солтүстікке қарай, ал «Бурн» ғимараты батысқа қарай кеңейтілді. Бастапқы «Сингер» және «Бурн» ғимараттарының биіктігі шамамен 61 метрді құрады. Іргетастың солтүстік-батыс бұрышынан жоғары көтерілген 41 қабатты мұнараның жоспары шаршы тәрізді, еден өлшемдері болды. «Сингер» мұнарасын тіреуге қажетті бағаналар бастапқы «Сингер» ғимаратының үстіне орналастыру үшін тым ірі болғандықтан, олар учаскенің солтүстік бөлігінде салынды.

Фасад

Алмасуы қызыл кірпіштен, ашық түсті тас пен терракотадан жасалған. Сонымен қатар, Солтүстік өзеннің көк тасы да қолданылды. Бұл материалдарды жеткізушілердің қатарында Джон Б. Роуз компаниясы кірпіш үшін; Мартин П. Лодж көк тас үшін; Дж. Дж. Спюрр және ұлдары әк тасы үшін; ал Нью-Джерси Терра Котта терракота үшін болды. Декоративті элементтер үшін жез табақтар қолданылды. Бүкіл ғимаратта шыны бар, оның шамамен 10 пайызы ішкі шыныдан тұрады. Ғимараттың ішкі және сыртқы жағында, оның ішінде мұнараның сыртында сегіз арка орнатылған, әшекейлеу көп болды.

Негізгі

Бастапқыда Сингер ғимараты тас пен кірпішпен қапталған. Оның құрылысына жоспар бойынша төменгі екі қабатты таспен қаптау керек еді. Үшінші қабаттың екі қасбеті де балконы бар. Келесі төрт қабат кірпішпен қапталған, терезелері таспен қоршалған. Жетінші қабатта тас төселген, ал балконы карниз ретінде екі еселенген, сегізінші қабаттың қасбеті кірпіштен жасалған. Бастапқы жоғарғы қабаттар сәндік мыс және шифер шатырдан тұрады, онда төсек және тас шатырлар бар. Бас кіреберісі Либерти көшесінде орналасқан, оның мүсіндері мен әшекейлері бар. Борн ғимараты төменгі екі қабатта Индиана әктасымен және жоғарыда қызыл кірпішпен қапталған. Бастарында темірден жасалған орнамалар бар. 1906-1907 жылдардағы өзгерістерден кейін негізгі кіреберіс шығыс фасадындағы Бродвейге қарады. Бұл басты кіреберіс үш қабатты жартылай дөңгелек аркамен салынған. Артта "Singer" деген жазуы бар екі қабатты архитрав орналасқан. Оның жоғарғы жағында төрт метр ені мен биіктігі жеті метр болатын қола торы бар, ал төменгі жағында бес тік тұғырлы шамшырақ тұрды. Өзгерістердің нәтижесінде алғашқы үш қабатты Солтүстік өзеннің көк тастарымен қапталды. Модификациямен тік бөліктер төртінші қабаттан 10-шы қабатқа дейінгі тік жолақтармен, ал алтыншы қабаттың терезелерінің үстіндегі фронтондармен бөлінді. Өзгертілген базаның 11-ші және 12-ші қабаттары екі қатар кішкентай терезелерден тұрады, 11-ші қабаттағы терезелер 12-ші қабаттағы темір балконды қолдап тұратын жақшалар арасында орналасады. Жоғарғы екі қабатты мансарданың төбесінен шығатын терезелермен жабдықталған. Мұнараның әр жағында бес қабаттан тұратын ғимарат болды, әрқайсысының ені 4 метрге жетеді. Құрылыс жоспары бойынша әр қабатта 36 терезе болған. Мұнараның бұрыштары қатты таспен қапталған, ал ішкі диагональды болат бекітпелер жасырылған. Мұнараның 17-ші, 18-ші, 23-ші, 24-ші, 29-шы және 30-шы қабаттарының үстінде қоршалған көлденең белдіктер бар, ал 18-ші, 24-ші және 30-шы қабаттарда әр жағында терракоталық балкондар бар. 36-37-қабаттардың бұрыштық терезелерін тас сәулетші қоршап тұрды, ал сәнді тас аркалар 36-38-қабаттардың орталық бөліктерін қоршады. 38-қабаттың әр бұрышында овал тәрізді терезелер бар еді. Бұл деңгейден жоғары бұрыштар мен аркалардың үстінен ауыр тас кәрнез жүрді. Құраның төбесінің ені 3 метр болатын фонарьмен шапталған. Соңғы жылдары күмбездің трапеция тәрізді шырақтары терезелермен ауыстырылды. Шынында да, флагшток 27 метр болатын, бірақ флагштоктың негізі мұнараға кіріктірілген. Бұл жарылыс 32 шақырымға дейін көрінді. Бағаналар әдетте екі қабатты болып салынған. Мансардты төбеге тақталар орнатылған, мұнараны қоспағанда. Milliken Brothers Inc. жобаның конструкциялық болат жеткізушісі болды. Ішінде мұнараның бұрыштарына бойлық арқалықтар арқылы жалғастырылған орталық лифт шахталары үшін тағы бір құрылым бар еді. Төртінші қабаттағы мұнараның бұрыштарындағы бағаналарды арқалық ұстап тұрды, ал жертөледен 36 бағана мұнараға көтерілді. Мұнараның әр бұрышына төрт бағана, ал лифт шахтасына тағы алты бағана орнатылған. Қос бумдық қақпақтарды пайдаланып, суреттің үстінен құрылыс салынды. Олардың бірі 23 метрлік тұғырлы, 20 метрлік тұғыры бар, темір арқалықтарды жер деңгейінен 17 қабатты платформаға дейін көтерді. Екіншісі 17-ші қабатта орнатылған және сыйымдылығы; бұл дуал мұнараның болаттан жасалған бөлігін тұрғызды. Флагтың ойынша, неміс шеберлігі америкалықтардан жақсы болғандықтан, Сингер мұнарасының қаңқасында неміс болат пайдаланылды. Мұнараның жоғарғы құрылымы, егер көршілес аймақтағы ең жоғары тіркелген жел қысымы Сингер ғимаратының құрылысы кезінде төмен болса да, жел қысымына төтеп беруді көздеді. Ішкі құрылыста портланд цемент пен бетоннан жасалған еден қаптамасы пайдаланылды. Жердің құрамы әртүрлі болғандықтан, кейбір жерлерде қатты тақталар жинақталған, ал басқаларында бос болған. Жер асты суының деңгейінен төмен жердің қанықтығы жер астындағы жерді дәстүрлі жолмен қазуды мүмкін емес етті. Әрбір кассиондық айлақтың арқасында желге қарсы конструкция арқасында кейбір айлақтарда жоғары қарай тартылатын күш, олар көтеріп жүрген жүк мөлшерінен асатын. Нәтижесінде 10 қаптамаға әр түрлі ұзындықтағы көзге арналған қаптамалар орнатылды. Ондағы таяқтар 15 метр тереңдікте орналасқан. Флагтың кеңсесі үйде ойлап тапқан жүйе, Сингер мұнарасының көлеміндегі ғимараттың дәстүрлі іргетасы үшін екі есе қымбат болатын. Алғашқы жоспар бойынша, кассиндер 6 метрге дейін батырылуы керек еді, бірақ құрылысшылар қазба жұмыстарының ортасында жоспарды өзгертіп, кассиндер қатты тақтаға дейін батырылды.

Интерьер

Сингер ғимараты өртке төзімді болуы тиіс еді, мұнара бөлігі негізінен бетон едендерді қолданды, ал кейбір есіктерде, терезелерде, қоршауларда және сәндік элементтерде ағаш пайдаланылды. Мұнараға қарағанда негізінде едендерде, терезелерде және есіктерде көбірек ағаш қолданылды. Ғимараттың барлық баспалдақтары құйма темірден жасалған. Сонымен қатар, H.W. Miller Inc. компаниясы орындаған әшекейлі гипстен жасалған элементтер болды. Сингер ғимаратының ішінде сағатына қажетті су мөлшерін қамтамасыз ететін жеті су резервуары болды. Сингер мұнарасының 29-шы, 39-шы және 42-ші қабаттарындағы үш резервуардың жалпы сыйымдылығы 15 000 галлонды құрап, мұнараның бірнеше бөлігіне су жеткізді. Негізді сумен қамтамасыз ету үшін Борн ғимаратында бір резервуар, ал бастапқы Сингер ғимаратында үш резервуардың жалпы сыйымдылығы болды. Бұл мұнарадағы барлық кеңселерге суық, ыстық және мұздай сумен қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Сингер ғимаратында вакуумдық бу жүйесі болды, бірақ бірінші қабаттағы вестибюль мен жертөледегі бөлмелер жанама бу жүйесімен жылытылды. Жылыту әр қабаттағы болат радиаторлардан жүзеге асты; бірінші қабаттағы банк залындағы және Сингер компаниясының 33-ші және 34-ші қабаттарындағы кеңселердегі радиаторлар әшекейлік экрандармен жабылды. Ғимараттың ішіне 1600-ге жуық бу радиаторлары орнатылды. Жылумен қамтамасыз етумен қатар, ғимараттың қазандықтары бүкіл ғимаратқа электр қуатын да берді. Бастапқыда Борн және бастапқы Сингер ғимараттарында жалпы қуаты және қуаттылығы болатын қазандықтар мен генераторлар орнатылған.

Лобби

Бродвейден кіретін вестибюльді «Нью-Йорк Таймс» газетінің архитектура жазушысы Кристофер Грей «ұлы сәулелену» сезімін беретіндей деп сипаттады. Пendentivтер алтын жапырақтармен әшекейленген. Дөңгелектердің қабырғалары бастапқыда болаттан жасалған жақтаулардағы жалпақ, дөңгелек янтарь шыны шамдармен жабдықталған, бірақ кейіннен олар заманауи шыны шамдарға алмастырылды. Оңтүстік қабырғасында бастапқы Сингер ғимаратына апаратын баспалдақтар орналасқан. Вестибюльдегі лифт есіктерінің әрқайсысы төрт қола жапырақтан тұрды. Вестибюль кездесулер үшін танымал орын болды. Нью-Йорк қауіпсіз сақтау компаниясы пайдаланған 10 сейф болды, олардың әрқайсысы бірнеше мың сақтау жәшігін қамтиды, ал сейф қабырғалары бірнеше қабат болаттан құралған. Ең ірі сейфтің есігінің салмағы бірнеше тоннаны құрады. Сейфтер компанияның үш комитет бөлмесіне тікелей іргелес орналасқан.

Басқа қабаттар

2-13 қабаттарда лифтілерге қарама-қарсы бағытталған Т-тәрізді дәліз бойында кеңселер орналасқан. Мұнараның әдеттегі қабатында 16 кеңсе болған. Келушілер ғимараттың жоғарғы жағындағы бақылау алаңын пайдалану үшін 50 цент төлеген. Осы бақылау алаңынан келушілер 48 шақырымға дейін көре алатын. Екі адам палубадан секіріп қайтыс болғаннан кейін, Сингер мұнарасы «Өлім шыңы» деп аталды және оның палубасы 1930 жылдары жабылды. Барлығы 16 лифт болды, оның ішінде бір электр барабанды лифт. Мұнара бөлігінде тоғыз лифт болды, олардың сегізі вестибюльден жұмыс істеді. Лифтерге жүк көтеруге мүмкіндік болды және фойеден ең жоғарғы қабатқа дейін, сол кездегі барлық лифттерден жылдам қозғалатын. Базада жеті лифт болды: төртеуі Борн ғимаратында, ал үшеуі бастапқы Сингер ғимаратында. Базадағы лифттердің екеуі, Борн және бастапқы Сингер ғимараттарындағы бірер лифті, жертөледен шатырға дейін барлық қабаттарға қызмет көрсетті. Қалған бесеуі тек бірінші қабаттан 14-ші қабатқа дейін ғана жүрді. Кабиналарда телефондар да орналасқан, олар арқылы лифт операторлары мен іске қосушылар байланыса алатын.

Тарих

XIX ғасырдың аяғында Нью-Йорк қаласы ертедегі аспан қыртыстарын салуда Чикагодан қалып қойды; 1893 жылы Нью-Йоркте 16 қабаттан асатын төрт ғимарат болса, Чикагода он екі мұндай ғимарат болды. Бұл кешігудің бір себебі Нью-Йорк қаласының билігі болды, олар 1889 жылға дейін металл каркасты құрылыс техникаларын қолдануға рұқсат бермеді. Нью-Йорк қаласындағы аспан қыртыстарын салу 1895 жылы 20 қабаттан тұратын, 303 фут (92 м) биіктіктегі Америка Кепілдік ғимаратының салынуымен өзгерді, ол Чикагоның биіктік рекордын бұзды. Осыдан кейін Нью-Йорк толыққанды түрде каркасты құрылысты қабылдады. XX ғасырдың басында Нью-Йоркте техникалық тұрғыдан жетілдірілген, архитектуралық тұрғыдан сенімді аспан қыртыстары салынды; ғалымдар Сара Ландау мен Карл Кондит бұл кезеңді «аспан қыртыстарын салудың алғашқы ұлы дәуірі» деп атады. Исаак М. Сингер мен Эдвард Кларк 1851 жылы I. M. Singer & Company компаниясын құрды. Тігін машиналарын өндіретін компания 1865 жылы Сингер Өндіріс компаниясына айналды. Сингер Өндіріс компаниясы 19 ғасырдың соңғы жартысында жылжымайтын мүлікпен де айналысты, Кларк 1880 жылдары Генри Джейнвей Харденбергке «Дакота» және басқа да Нью-Йорк қаласындағы тұрғын үйлерді жобалауға тапсырыс берді. Келесі онжылдықта Кларктің ұлы Альфред Корнинг Кларктың тілегімен Сингер компаниясы Эрнест Флаггпен жұмыс істеді, ол сол кезде École des Beaux-Arts бітірушісі еді. 1889 жылы Сингер компаниясының президенті болған Фредерик Борн сол кезде фирманың Еуропа нарықтарына кеңеюін қадағалады.

Бастапқы ғимарат және қосымша

1890 жылы ақпанда Сингер Өндіру Компаниясы 151–153 Бродвейдегі жер учаскесін сатып алды. Келесі айда олар 149 Бродвей және 83 Либерти көшесінің солтүстік-батыс бұрышындағы жерлерді сатып алды. Үш жер учаскесі компанияға 950 000 доллардан астам тұрды, және сол кезде онда төрт-алты қабатты ғимараттар орналасқан еді. Сингер Өндіру Компаниясы жаңа штаб-пәтерін жобалау үшін Эрнест Флагты жалдады. Флаг 1897 жылдың басында 149 Бродвейдегі жаңа Сингер ғимаратының жоспарларын ұсынды. Жоспарда төменгі екі қабатында банк залдары, ортаңғы алты қабатында кеңселерді жалға беруге арналған орын, ал жоғары қабаттарында Сингер Компаниясының кеңселерi болатын 10 қабатты тас және кірпіштен тұратын ғимарат көзделген. Сол жылы құрылыс басталды. 1897 жылдың маусым айында жұмысшылар қазба жұмыстарын жүргізіп жатқанда су құбыры жарылып, учаскені су басты. Осыған қарамастан, жаңа Сингер ғимараты 1898 жылдың басында аяқталды. 1897 жылдың желтоқсанында, жаңа Сингер штаб-пәтері аяқталмас бұрын, Борн компания үшін 85–89 Либерти көшесінде бес қабаттан тұратын үш құрылымды сатып алды, бұл учаскенің көлемі Флаггқа осы жерде 14 қабатты Борн ғимаратын жобалау тапсырылды, және ол 1898 жылы құрылыс жоспарларын ұсынғанда, қосымшаның құны 450 000 долларға бағаланды. Борн 1899 жылдың қыркүйегіне дейін Борн ғимаратының жеріне құқық алған жоқ, ал Борн ғимараты сол жылы аяқталды. және Американың Сенім Компаниясы. Қазанды өндіретін Babcock & Wilcox компаниясы ұзақ мерзімді арендаторлар болды, олар 20 ғасырдың басынан бастап қырық жылдан астам уақыт бойы Сингер ғимаратын пайдаланды.

Кеңейту

ХХ ғасырдың алғашқы онжылдығында одан әрі сатып алулар жасалды. 1900 жылы Борн 155 және 157 Бродвейдегі темір қасбетті ғимаратты сатып алды, оның Бродвейге қараған қасбеті шамамен 39,8 фут (12 метр) болатын. 1903 жылы ол 93 Либерти-стриттегі бес қабатты ғимаратты сатып алып, қасбетіне 27 фут (8 метр) қосты. 1905 жылға қарай Сингер компаниясы Бродвей және Либерти көшесі бойындағы учаскенің көп бөлігін бақылады; алғашқы Сингер ғимараты Бродвей мен Либерти көшесінің солтүстік-батыс бұрышынан батысқа, содан кейін солтүстікке қарай созылған L әрпі тәрізді құрылыс болды.

Манара құрылысы

Жер сатып алумен бірге, Флагг 1902 жылы Сингер ғимаратына екінші қосымшаны жобалауға шақырылды. Келесі жылдың басында ол 35 қабаттан астам биіктіктегі әлемдегі ең биік ғимаратты салуды жоспарлады. 1906 жылғы шілдеде түзетілген жоспарлар ұсынылды, онда желге төзімді құрылым қарастырылған. Компания 31-ші қабаттан жоғарығын өзі пайдалануды көздеді және жоғары қабаттарды ұстау шығындарын өтеу үшін мұнараның төменгі бөлігін жалға беруді жоспарлады. Сингер компаниясы жылдық жалға алудан 250 000 доллар табыс табатынын болжады, инженерлер архитектордың жоспарлары мен техникалық талаптары жарияланғаннан кейін құрылыс жоспарларын жасау үшін жұмысқа алынды. Іргетас салынар алдында құрылысшылар жер астындағы топырақтың құрамын анықтау үшін бірнеше сынақ тесіктерін бұрғылады. Сингер мұнарасының жоспарлары 1906 жылғы 12 қыркүйекте бекітілді және сол айда қазба жұмыстары басталды. Құрылыс кезінде қалалық құрылыс инспекторлары құрылысшылардың қуыс кірпіштердің орнына бетон едендер орнату арқылы қала заңын бұзғанын мәлімдеді. Осының салдарынан құрылысшыларға кейбір талаптарға сай келмейтін аркаларды ауыстыруға бұйрық берілді. 1907 жылдың тамызына қарай болаттан жасалған қаңқа 36 қабатқа жетіп, Вашингтон монументінің биіктігінен асып түсті. Сол айда Швецияның ханзадасы Вильгельм 29-шы қабатқа барып құрылыс процесін көрді. 1907 жылғы 4 қазанда ғимараттың шатырына ту тіреуіш орнатылып, құрылыс аяқталды. Ғимараттың құрылысы толыққаннан кейін, ішкі кеңістіктер жиһазбен жабдықталды және әктелді.

Негізгі базаны кеңейту

1905 жылдың соңында Флагг Борн ғимаратының батыс жаққа қосымшасын және бастапқы Сингер ғимаратының солтүстік жаққа қосымшасын жобалау үшін шақырылды. Борн және Сингер ғимараттары ішкі жағынан біріктірілуі тиіс болды, ал ескі Сингер ғимараты 14 қабатқа дейін кеңейтілуі керек еді. Борн және Сингер ғимараттарына жасалған қосымшалардың жоспарлары 1906 жылдың соңында және 1907 жылдың басында ұсынылды. Ескі Сингер ғимаратының жоғарғы үш қабаты, мансардты шатырымен бірге, 1907 жылдың маусым айында уақытша бөлшектелді, бұл жеті қабаттың үстіне тағы төрт қабат салуға мүмкіндік берді. Осылайша, ескі Сингер ғимаратының бұрынғы сегізінші қабаты жаңа 12-ші қабатқа айналды. Бұл төменгі қабаттардағы арендаторларға кедергі келтірмей, пайдалы кеңістікті арттырды. Ескі ғимараттың алдыңғы және артқы жағындағы бірнеше бағаналар жертөледен 11-ші қабатқа дейін созылып, көтерілген шатырды қолдау үшін орнатылды. Сингер ғимаратының қабаттарындағы қабырғалардың орнына болат бағаналармен ұстап тұру үшін тесіктер жасалды. Бастапқы Сингер ғимаратының басты кіреберісінің орнына кішкентай терезе қойылды. Бір айдан кейін, 23 маусымда, сарайша ашылды. Егер ғимарат учаскесінің 25 пайызынан кем жерді алып жатса, мұндай өзгерістер қажет болмады. Барлық сыншылар Сингер ғимаратын жақсы бағаламады. 1900 жылдары «Нью-Йорк Глобус» газеті Сингер ғимаратын «архитектуралық жираф» деп атап, мұндай биік ғимараттың жоғарғы қабаттардағы адамдарды құтқаруға өрт сөндірушілердің мүмкіндігіне кедергі келтіретінін мәлімдеді.