Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ең танымал плеорама - 19-ғасырдағы қозғалмалы панорама ойын-сауық, онда көрермендер шайқалатын қайықта отырды, ал суреттелген кенептің панорамалық көрінісі айналып өтті. Бұл сөз кейде басқа ойын-сауық немесе жаңалықтар үшін қолданылады. Архитектор Карл Фердинанд Ланганс 1831 жылы Бреслауда плеораманы енгізді, онда сулы тоғанға жүзетін ағаш қайықта отырған 24 "саяхатшы" Неаполь шығанағының екі жағында орналасқан. Бұл иллюзияны жарық пен дыбыс эффекттері күшейтті: қайықшы ән шырқады, Везувий атылып шығады. Бір сағаттық шоуды жазушы-суретші Август Копиш ойлап шығарды. Берлинде диорама көрмесі болған Карл Вильгельм Гропиус 1832 жылы осы плеораманың басқаруын өз мойнына алды, сонымен қатар Рейн өзені бойындағы саяхаттың плеорамасы болды. Швейцариялық жазушы Бернар Коммент Ланганстың плеорамасы мен 1900 жылғы Париж көрмесіндегі амбициялық мареорама арасындағы ұқсастықтарға назар аударды. 1834 жылы Лондон үшін де осыған ұқсас идея қолданылды. Көрермендер теміржол вагондарында отырып, Ливерпуль мен Манчестер темір жолынан көрінетін көріністердің қозғалмалы панорамасын тамашалады. 1850 жылдары Финляндияда pleorama атауы тарихи көріністер мен панорамалық көріністерді шыны арқылы көрсететін шоуларға берілді, бірақ олардың плакаттарында Лангханстың қайық тұжырымдамасына ұқсас ештеңе айтылмаған.
The best known pleorama was a 19th century moving panorama entertainment where the viewers sat in a rocking boat while panoramic views on painted canvas rolled past. The word has sometimes been used for other entertainments or innovations. Architect Carl Ferdinand Langhans introduced a pleorama in Breslau in 1831 with scenes of the Bay of Naples on both sides of 24 "voyagers" sitting in a wooden boat floating in a pool of water. The illusion was enhanced by light and sound effects: the boatman singing, Vesuvius erupting. Writer/artist August Kopisch was involved in designing the hour long show. Carl Wilhelm Gropius, who had a diorama exhibit in Berlin, took over management of this pleorama in 1832, and there was also a pleorama of a journey along the river Rhine. The Swiss writer Bernard Comment, among others, has pointed out the similarities between Langhans' pleorama and the ambitious mareorama at the 1900 Paris Exhibition. A similar idea was used for a London in 1834. Spectators were seated in railway carriages to watch a moving panorama of scenes visible from the Liverpool and Manchester Railway. In 1850s Finland the name pleorama was given to shows which presented historic scenes and panoramic views using glass, but posters for these do not mention anything resembling Langhans' boat concept.
Этимология
Плеорама атауы грек элементтерінен алынған. 19-ғасырдың басқа жаңалықтары сияқты, орама диорама және циклорамамен аяқталады, мысалы, сөздің екінші жартысы "көрген нәрсе" деген мағынаны білдіреді. Бұл жердегі өтініш бөлігі грек сөзінен "қозғалу" деген мағынаны білдіреді, бұл Ланганстың судағы қайығына қатысты. Плеорама - бұл 21-ғасырдағы инновациялық "қозғалатын үйдің" атауы.
The name pleorama was coined from Greek elements. Like other 19th century novelties ending in orama diorama and cyclorama, for instance the second half of the word has the sense of 'something seen'. The pleo part here is understood to come from a Greek word meaning 'float' which applies to Langhans' boat in water idea. Pleorama is also the 21st century name of an innovative "floating house".