Кіріспе
Қалқалы аяқты жабайы жабайының басқа түрлері сияқты, олардың аты артқы аяқтарындағы қашап тұрған қашап тәрізді ерекшеліктерге байланысты, бұл оларға құмды топырақты қазуға мүмкіндік береді. Spea multiplicata - бұл қазық пішінді қазықпен анықталады.
The New Mexico spadefoot toad (Spea multiplicata) is a species of American spadefoot toad found in the southwestern United States and Mexico. Like other species of spadefoot toad, they get their name from a distinctive spade like projections on their hind legs, which enable them to dig in sandy soils. Spea multiplicata can be identified by its wedge shaped spade. Some sources also refer to the species as the Mexican spadefoot toad, desert spadefoot toad or southern spadefoot toad.
Сипаттама
Олар көк, сұр, қоңыр түсті, әдетте туған мекенінің топырақ түсімен, көбінесе арқасында қара және қызғылт сары түсті ұяшықтармен, ал төменгі жағы ақ. Олардың көздері үлкен, тік шошықтары бар.
Мінез-құлық
Барлық шұбар аяқты жабайы жабайылар сияқты, Нью-Мексико шұбар аяқты жабайысы да түнгі және құпиялы. Егер бұл бақаларды ұстаса, олар арақ-шаруа секілді иіс шығарады, ал егер олар бетпен тығыз байланыста болса, көз жасын шығарып, мұрыннан ағып кетуі мүмкін. Ол көбінесе жер астында қалады, бірақ жазда жаңбыр жауған кезде сыртқа шығып, жәндіктермен қоректеніп, көбейеді. Жаңбырдың салдарынан пайда болған уақытша сулы тоғандарда көбейеді. Жұмыртқалар көп мөлшерде қойылады, көбінесе 48 сағаттан кейін ғана шығады. Аналық тұқым аналық тұқымнан гөрі тез дамып, гибридті тұқым шығарады. Судың кеуіп қалуынан бұрын, түйеқұйрықтар тез арада метаморфозаға ұшырайды. Бұл процесс ұрықтанғаннан кейін 8 күн ішінде жүзеге асады.
Фенотиптік пластика
S. multiplicata тұмсықтары фенотиптік пластикалық қасиетке ие. Көп жағдайда, бұл құрттар барлық нәрсені жейді, олар қалдықтар мен планктонмен қоректенеді. Жұлдызды креветке жем болған құрттар жаңа етші фенотипті білдіруі мүмкін. Бұл етші фенотиптің ерекшеліктері - ауыздың кеңейтілген бұлшық еттері мен ауыз бөлігі, ол олжаны ұстап алуға және жеуге көмектеседі. Жаңа Мексиканың кішірек және баяу жейтін түрлерінің қарлығаштарының етші түрлерінің жемтігі болу ықтималдығы жоғары. Ғалымдар жақында Нью-Мексикодағы қоян аяқты жабық жабайының геном жобасын жасады. Олар оның геномы басқа ануранның көпшілігімен салыстырғанда кішірек болса да, негізгі даму генінің бірнеше қайталануы болды, бұл шпапафуттардың тез дамып, фенотиптік пластикалықты көрсете алуының бір себебі болуы мүмкін.
Таксономия
Бұл түр бір кездері батыс шпапапашпашқаның Spea hammondii түрінің бір түрі ретінде жіктелетін, бірақ ерекше морфологиялық сипаттамалары зерттеушілерді оны өз түріне қайта жіктеуге итермеледі. Нью-Мексиконың пипапақ аяқты жабыны, сондай-ақ, жазықтардың пипапақ аяқты жабыны, Spea bombifrons-мен олардың аумақтары бір-біріне жабысатын жерлерде будандасады, бұл түрлерді бір-бірінен ажыратуды қиындатады.
Қорғау қауіптері
Нью-Мексикодағы қоңыр аяқты жабайы жабайы жабайы климаттың (әсіресе жауын-шашын мен температураның өзгеруі) көбеюіне және дамуына әсер етуі мүмкін зерттеулердің тақырыбы болды. Судың жоғалуының әсері әртүрлі шақта зертханада екі экспериментпен зерттелді. Екі экспериментте де судың жоғалуы түйеқұйрықтың дамуына, кортикостерон деңгейіне, көкбауырдың көлемі мен жасушалық қасиеттеріне және жалпы дене көлеміне қалай әсер еткенін зерттеді. Жалпы алғанда, су жоғалтпаған бақылау топырақтарына қарағанда, су жоғалтқан топырақтар тобына метаморфоз жылдамдығы жылдам болды, бірақ кортикостерон деңгейінде, көкбауырдың мөлшері мен жасушалық немесе жалпы дене өлшемі бойынша тұрақты айырмашылықтар жоқ. Бұл зерттеу судың жоғалуы қазбас тұяқты балапанда даму жылдамдығының артуына әкелетін болса да, бұл ересектегі қазбас балапанда дене өлшеміне өзгерістер әкелмейді деген қорытындыға келді. Климаттың өзгеруінің тағы бір әсері - бұл еркектермен жыныстық қатынасқа түсу үшін қолданылатын, температураға тәуелді, қаққұяқ аяқты жабайының шақыру мінез-құлқы. Зерттеушілер 22 жыл бойы температура мен жауын-шашынның климаттық деректерін жинап, қақпан аяз бақалардың дауысы мен температура арасындағы байланысты зерттеді. Бір қызығы, уақыт өте келе, көкпарлылардың мекендейтін жерінде ауа температурасы көтерілгенмен, олардың көбейетін тоғандарының су температурасы төмендеді, бұл жауын-шашын температурасының ауытқуымен түсіндірілуі мүмкін. Жалпы, еркектердің жылдам және жоғары дауыстауы ұрықтануда үлкен жетістікке жетеді. Зерттеушілер қоңырау шалу жиілігін температураға қарай түзеткенде, қоңырау шалу ұзақтығы азайды, ал пульс пен қоңырау шалу жиілігі уақыт өте келе өседі. Бұл зерттеулер климаттың өзгеруі температураға тәуелді қасиеттерге әрқашан тікелей әсер етпейтінін көрсетеді. Керісінше, ол жануарлардың қасиеттеріне үлкен әсер ететін түрлердің микроорталықтарында өзгерістерді тудыруы мүмкін.
Қызықты деректер
Нью-Мексиконың пипафут жабайысы 2003 жылы Нью-Мексиконың ресми мемлекеттік амфибиясы болып тағайындалды.