Кіріспе

Батыс жағалаудағы Израиль қонысы:Итамар - Батыс жағалаудағы Самария тауларында, Палестинаның Наблус қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай бес шақырым жерде орналасқан Израиль қонысы. Елді мекен Шомрон аймақтық кеңесінің муниципалды құзырына кіретін Ауртаның палестиндік ауылдарынан тәркіленген жерге салынған. 1993 жылғы Израиль мен Палестинаны азат ету ұйымы арасындағы Осло келісімінің шарттары бойынша, Итамар "С" аймағы Палестинаға қайтарылатын өтпелі кезеңнен бұрын уақытша Израильдің азаматтық және қауіпсіздік бақылауындағы "С" аймағы деп белгіленді. Халықаралық қауымдастық Батыс жағалаудағы Израиль қоныстарын халықаралық құқық бойынша заңсыз деп санайды, бірақ Израиль үкіметі бұл туралы дау айтады. Елді мекенде бірнеше аванпост бар және жалпы ауданы шамамен 7000 дунам жерді құрайды. HRW Итамар мен оның маңындағы елді мекендердегі қоныстанушылардың жергілікті палестиналықтарға қарсы зорлық-зомбылық әрекеттерін көптеп жариялады.

Экономика

Itamar 2009 жылдың желтоқсанында "ұлттық басымдықты аймақ" деп аталған елді мекендердің бірі болды және ол тұрақты қоныстану субсидиясынан басқа, жылына бір адамға орташа 1000 шекелей субсидия алуға құқылы. Елді мекенде бірнеше бизнес бар, ал көптеген тұрғындар органикалық дақылдар өсіреді және қой мен ешкі өсіреді; үлкен фермалар ірімшік пен зәйтүн майы сияқты қосымша өнімдерді өндіреді. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, Израильдің ішкі нарығында сатылатын органикалық жұмыртқаның 80% -ы Итамардың тауық фермасында өндіріледі. Басқа кәсіпорындардың ішінде йогурт пен ірімшік шығаратын зауыт, кішкентай хош иісті заттар шығаратын зауыт, боялған шынылар жасау цехы және көкөністерді өсіретін жылыжай бар. Сонымен қатар, Итамарда оқу қабілеті нашар және дене бітімі бұзылғандар үшін де бағдарламалар бар.

Білім

Итамардың білім беру жүйесі балабақша, ұлдар мен қыздар үшін бастауыш мектеп, және Израиль студенттерін басқа аймақтық елді мекендерден, мысалы, Ицхардан тартатын бірнеше орта білім беру және жоғары білім беру мекемелерін қамтиды. Олардың арасында ер балалар үшін Талмуд Тора, қыздар үшін Беер Мириам Талмуд Тора, Рабби Моше Голдсмитпен бірлесіп құрылған Хитзим ешивасы және 2006 жылдан 2010 жылға дейін Израиль қорғанысының бас раввини, бригадир генерал Авихай Ронский құрған Итамар Хесдер ешивасы бар. 2012 жылдың наурыз айында Францияның Тулуза қаласындағы Отар Хатора мектебінде атыс салдарынан үш бала мен мұғалім қаза тапты. Үш айдан кейін Фогель отбасының қырғыннан аман қалған Тамар Фогель мен Бней Акива жастар тобы Францияға "жергілікті еврей қауымдарын нығайтуға көмектесу үшін" барды.

Израиль-Палестина қақтығысы

Итамар мен оның тұрғындары бірнеше рет палестиндік террористердің нысанасына айналды, 2002 жылдың мамыр мен шілдесі аралығында үш рет, төртінші рет 2004 жылдың тамызында және тағы бір рет 2011 жылы орын алған оқиғалар оннан астам адамның өліміне әкелді, ал БҰҰ гуманитарлық істерді үйлестіру жөніндегі кеңсесі (UNOCHA), адам құқықтары жөніндегі ұйымдар мен БАҚ Итамар отаршылдарының жергілікті палестиналықтарға қарсы зорлық-зомбылық әрекеттерінің көп екенін хабарлайды. Б'Целемдің айтуынша, "осы қоныстардан қоныс аударушылар жергілікті палестиналықтарға қарсы зорлық-зомбылық жасады; Израиль билігі заң бұзушыларға қатысты заңды орындауға қатысты абайсыздық танытты". Итамардың негізін қалаушылардың бірі, бригадир генерал Авихай Ронски, Фогель қырғыннан кейін, палестиналық ауылдардың тұрғындары еврейді өлтіргені үшін жауапты деп табылған кезде, олардың ұжымдық жазасын қолдады: "Фогель отбасы мен Шебо отбасының өлтірушілері шыққан Аварта сияқты ауыл ауыл ретінде азап шегуі керек. Еврейлерге зиян келтіруге жол бермейтін жағдай жасалуы керек. Иә, бұл - ұжымдық жаза. Оларға түнде ұйықтауға, жұмысқа баруға, көлік жүргізуге рұқсат етілмеуі керек. Көптеген жолдары бар".

Палестиналық құрбандар

2000 жылы Аль-Акса интифадасы басталған кезде сұхбаттасушыға Калифорниядан Итамарға қоныс аударған Яаков Хайман: "Бір кездері, егер сіз бейбітшілікке қол жеткізгіңіз келсе, соғыс жүргізуіңіз керек болады" деді. 2002 жылы Итамар маңындағы палестиналық ауыл тұрғындары шабуылдарға қатысы жоқ екенін айтып, не үшін жазалану керектігін сұрады. Яаков Хайман да қоныстанушылар ешкімді өлтірмегенін жоққа шығарды, бірақ жергілікті палестиналықтарға қоныстану орнына жақын жұмыс істеуге рұқсат берілмеуі керектігін айтты: "Егер олар адам сияқты өмір сүре алмаса, онда олар мұнда зәйтүн жинамайды. Олар мұнда аштықтан өледі. Маған бәрібір. Олар бізді сойып тастауға келмейді". IDF палестиналық фермерлерге қоныстанған жерлерге жақын жерлерде жұмыс істеуге тыйым салады, бірақ оларды зәйтүн жинау кезінде қорғау қажет. Алайда, Итамар мен оның маңындағы тұрғындар жергілікті палестиналықтарды қорлап, олардың меншігіне зақым келтіріп, олардың жерлеріне кіруіне кедергі келтіреді, әсіресе зәйтүн жинау кезінде. Олар зәйтүнді ұрлап, палестиналық шаруалардың өз жерлеріне баруына кедергі жасады, тіпті халықаралық белсенділермен бірге болса да, олар зәйтүнді жинап жатқан немесе мал жаюшы шаруаларға атқылады. Олар жүздеген зәйтүн ағаштарына және жергілікті палестиналықтарға тиесілі мыңдаған дунам егістік жеріне от қойып отыр деп күтілуде. Елді мекеннің қоршауындағы Янун деген шағын ауыл тұрақты қысымға ұшырап, 2002 жылдың қазан айында ауыл тұрғындары өз ауылдарын тастап, жақын маңдағы үлкен Акраба ауылына көшіп кетті. Кейбір жағдайларда зорлық-зомбылық өлімге әкеледі. 1998 жылдың 26 қазаны 70 жастағы палестиналық фермер Мұхаммед Сулиман Аз Залмут 26 жастағы Итамар қонысы мен ешива студенті Гур Хамелдің себепсіз шабуылынан 20 фунттық таспен өлтірілді. Ол Живот Оламға бара жатқанда Залутты кездестірді. 7 қазан 2001 жылы Итамардың қоныстанушысы палестиналық Акраба бақшасына барып, фермерлерге оқ атып, бір палестиналықты өлтіріп, тағы екеуін ауыр жарақаттады. 2001 жылдың 17 қазанында Фарид Муса Иса Насасра Бейт-Фуриктен қаза тауып, тағы үш палестиналық ауыл тұрғыны жараланды. Екі Itamar тұрғыны, Ярон Дегани және Гад Тенна, кейіннен атысқа күдікпен тұтқындалды, бірақ дәлел жеткіліксіз болғандықтан бес күннен кейін босатылды. 2002 жылдың 6 қазаны Зәйтүнді жинау кезінде Хани Бени Манияны оның туысы Фуадпен бірге Акрабадан қоныс аударушылар қоныстанғаннан кейін атып тастады. Мания көп ұзамай Наблус қаласының сыртында атылғаннан кейін қайтыс болды, онда жедел жәрдем Израильдің жол тосқауылға тоқтаған болатын. Израиль әскери қызметкерлері отарлаушылар тобының зәйтүнді жинап жатқан палестиналықтарға қасақана шабуыл жасағанын айтты. Палестиналық дереккөздер бұл оқиғаға жақын маңдағы Гидоним мен Итамар қалаларынан келген 10 қарулы қоныс аударушы қатысқандығын айтты. 27 қыркүйек 2004 жылы Итамарда тұратын Ехошуа Элицур Салемдегі палестиналық такси жүргізушісі Саел А Шатияны (Саил Мустафа Ахмад Джабара) атып өлтірді. Полиция бастапқыда атыс өзін-өзі қорғау үшін жасалған деп есептеген. Елитзур адам өлтіргені үшін сотталып, үй қамауына шығарылды, сотқа келмеді және жоғалып кетті. Ол 2015 жылдың 18 шілдесінде Сан-Паолода Интерполмен тұтқындалды және ұзақ сот жолынан кейін Израильге ұсталды. 2018 жылдың мамыр айында ол 15 жылға бас бостандығынан айырылды және құрбанның отбасына 200 000 шекел (55 500 доллар) өтемақы төлеуге бұйрық берілді. Бұл оқиға 2019 жылы Шей Фогельман түсірген "Ехошуаның артынан қуу" атты деректі фильмде баяндалған. 20 наурыз 2010 Авартаның екі жасөспірім баласы, 18 жасар Салах Каварик пен 19 жасар Мұхаммед Каварик ағайындылары, олардың егіндік жерлеріне бара жатқанда, белгісіз жағдайда атылып өлтірілді. Израиль қорғанысы өз жауапкершілігін мойындады, ал палестиндік көздер Итамардың қоныстары жігіттерге шабуыл жасады немесе олардың өлімін Итамардың қоныстар әскерлері жасады деп мәлімдеді. IDF өкілі бастапқыда екеуі патрульдегі сарбазды пышақпен өлтірмек болған деп жауап берді. Кейінгі нұсқада IDF толық жауапкершілікті өз мойнына алып, өлім-жітімнің қажетсіз екенін және одан аулақ болуы мүмкін екенін жариялады. Аутопсиялар олардың жақын қашықтан атылғанын көрсетті, ал кейбір оқтардың траекториясы олардың отыра жатқан немесе тізе бүгіп жатқан кезде өлтірілгенін көрсетеді. Ликсенберг 2001 жылы 27 тамызда жұмыс орнынан үйіне қайтып келе жатқанда Хар Браха мен Итамар арасында жол жиегінде болған шабуылда атылып, қаза тапты. Загрон 2002 ж�...

2012 жылғы сот ісі

2012 жылдың наурыз айында Самария тұрғындарының комитетінің заң кеңесшісі, адвокат Дорон Нир Цви, Haaretz тілшісі Нери Ливнехке қарсы арыз жазды. Айыппұл арызы бойынша, Ливна Итамардың екі тұрғынына жала жауып, оларды кісі өлтіруші деп атаған. Сол жылдың қараша айында сот Итамардың пайдасына шешім шығарып, Ливнеге заңгерлік және сот шығындарынан басқа 200 000 шекел (50,000 доллар) төлеуді бұйырды. Бұл шешім Ливне "азаматтық мәлімдемені уақтылы тапсыра алмағаны және оны беруге мерзімді ұзартуды сұрамағаны" үшін шығарылды.

2012-13 жылы Итамар отаршылдарының арасындағы дау

2012 жылдың соңында Аври Ран Мицпех Шлошет Хаямим деген төбені басып алды, оны Итамар тұрғындары туристік алаңға айналдыруды жоспарлаған еді, содан кейін ол өзінің шаруашылық бизнесіне құрылыс кеңейтуі үшін тауларды бульдозермен қиратып тастады. Итамар тұрғындары мен оның 777-ші төбедегі қоныстанушылары, өздері де заңсыз қоныстанушылар, Ранның Палестина жерін басып алуына ешқашан наразылық білдірмеген, олар Самария аймақтық кеңесіне шағым жасап, оған тыйым салуға өтініш жасады, себебі оның бұл жерге құқығы жоқ. Олардың шағым хатында былай делінген: "Біздің бәріміз Авриге Самарияны жаулап алу үшін жасаған қадамдарына таңғаламыз. Бірақ дәл сол әрекеттер оның яһуди көршілеріне қарсы жасалуда". Алайда, тау Самария аймақтық кеңесі шекарасынан тыс орналасқан, ал Гаарец газеті Израильдің азаматтық әкімшілігі он жарым жылдан бері Таулар төбелеріне заңды қолданбай отырғанын айтады".