Кіріспе

Асқазандылар туысы Автоматты таксобокс. JPG. image caption = Nassarius arcularia қабықшасы. taxon = Nassarius. authority = Dumeril, 1806. subdivision ranks = Species. subdivision = See text. type species = Buccinum arcularia Linnaeus, 1758synonyms ref = Олар - қоқыс жегіштер.

Этимология

Атауы латын тіліндегі "насса" сөзінен алынған, бұл балық аулау үшін тар мойынды жіптен жасалған себетті білдіреді. Нассарий деген сөз "балық аулау үшін осындай сабанды қолданатын адам" деген мағынаны білдіреді.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл тұқымның түрлері бүкіл әлемде кездеседі. Бұл шаяндар әдетте саз немесе құм алаптарда, су аралық немесе су астылық жерлерде тіршілік етеді.

Өмір салты

Nassarius түрлерінің көпшілігі өте белсенді арамшөптілер, олар өлі балықтар ретінде крабтар мен өлекселерді жейді. Олар көбінесе теңіз субстраттарына көміліп, содан кейін сифонды ғана шығарып, жақын маңдағы тамақтың иісін сезінгенше күтеді.

Қабықтың сипаттамасы

Бұл тұқымдас түрлердің қабықшалары салыстырмалы түрде жоғары циртоконоидты (конустық пішінді, бірақ ілмек қабырғалы) шпильді және сифонды ойықты болады. (Aciculina деп сипатталады) Қабықшасы мұнаралы, жылтыратылған, тегіс немесе бойлық жағынан қапталған. Ішкі иіскеуде кальус өткір, тура, анық көрінеді. Сыртқы иіске ортада пайда болады, сыртқы жағы шикілі болады. (Насса деп сипатталады) Көздер ұшқыштардың ортасында орналасқан. Тіл тістері доғалы және пектинатты. Ағасы тісті көрсетті. Аяқ үлкен, кеңейтілген және артқы шетінен екіге бөлінген. Операция жұмыртқа тәрізді, шеттері тісті немесе бүтін. Қабықшасы жұмыртқа тәрізді және қарынша тәрізді. Денеге түрлі мүсіндер салынған. Апертурасы жұмыртқа тәрізді, қысқа, көтерілген қысқартылған алдыңғы арнасы бар. Ішкі ерін тегіс, көбінесе эмальмен кеңінен жайылады, артқы жағы кальозды немесе тығыз дентиформалы тілімді болады. Сыртқы иығы тісті, ішкі жағы қисық. Бұл мысалдардың барлығы Оңтүстік Африкадағы Бломбос үңгірінен табылған (оның ішінде қызыл окраймен боялған) бірнеше 75 000 жылдық Нассарий крауссян бұрандасынан бұрын пайда болған. Бұрын бұл мәрмәрлер зергерлік бұйымдардың ең көне үлгілері деп саналған. 1130 - 1275 жылдар аралығында Clear Creek қираған жеріне жақын Exhausted үңгірінің тұрғындары қабықшалы бұрандалар жасады. Аризона штатының Верде аңғарындағы Оңтүстік Синагуа жері, онда "қоралар осы мәдениеттің экономикалық жүйесінде басты рөл атқарды".

Қазіргі қолданысы

Nassarius vibex - теңіз аквариумдарына жиі таңдалатын түр. Ол көбінесе суық судағы қарлығаш, тропикалық теңіз аквариум температурасына аз бейімделген Nassarius obsoletus-мен шатастырылады. Аквариумдарда, Нассарий құм төсектерін таза және сау ұстау үшін өте қажет деп саналады, өйткені бұл шаяндар қабаттың жоғарғы қабатын жағадай өңдеп, аралап, балдырлар мен қалдықтарды бетінде көрінетін түрде жиналып қалмау үшін сақтайды. Нассариус құнының түрлі түрлерінің қабықтары қабық коллекционерлері арасында танымал, кейде зергерлік бұйымдар мен басқа да безендіру түрлерінде қолданылады.

Таксономия

Нассариус туысы, әдетте, қабыршақ морфологиясының айырмашылығына байланысты бірнеше субжанрларға бөлінген, әсіресе мүсін: Ацикулина, Алектрион, Алланса, Насодонта, Ниота, Пликаркулярия, Профундинасса, Пигмаэонасса, Теласко және Зексис. Алайда бұл бөлімді анықтау қиын, нәтижесінде көп шатасу пайда болады. Филогенетикалық талдау да осы субжанрларға бөлудің белгісіз және сенімді емес екенін көрсетеді. Nassarius тұқымдасының ішінде Zeuxis және Telasco субжанрлары арасындағы ең жақын туыстық қатынасы бар екі топ бар сияқты. Тіпті Plicarcularia тұқымдасына жататын түрлер бір кладқа жатпайды. Нәтижесінде молекулалық филогенезия бұрынғы морфологиялық филогенезиямен сәйкес келмеді.