Кіріспе

Британдық композитор

Майкл Арн (шамамен 1740 – 14 қаңтар 1786) – ағылшын композиторы, клавесинші, органшы, әнші және актер. Ол композитор Томас Арн мен сопрано Сесилия Янгтың ұлы, XVII және XVIII ғасырлардағы музыканттардан тұратын әйгілі Янг отбасының мүшесі. Әкесі сияқты, Арн негізінен сахналық музыка мен вокалдық өнер әндерін жазумен айналысты, басқа музыка жанрларына аз үлес қосты. Ол Лондонның ойын-сауық бақтары үшін бірнеше ән жазды, олардың ең танымалдарының бірі – «Жұмсақ сылқымды қыз» (1762). Орташа өнімді композитор болған Арн тоғыз опера жазды және кем дегенде 15 операның жазылуына қатысты. Оның ең сәтті операсы – «Симон» (1767), өмірі бойы және XIX ғасырдың басында бірнеше рет қайта қойылды.

Ерте өмір және мансап

Майкл Арн, көптеген деректерге сүйенсек, 1740 жылы Лондонның Ковент-Гарден ауданында дүниеге келген. Музыка тарихшысы Чарльз Берни, Арн отбасымен жақын байланыста болғандықтан, оның Томас Арнның заңды емес ұлы екенін айтады, бірақ қазіргі зерттеушілер оның асыра бала болуы мүмкін деген пікір білдіреді. Майкл Арнның Ковент-Гардендегі Сент-Пол шіркеуінде тіркелген жазбасы табылмаған, осы шіркеуде Арн отбасының көптеген мүшелері крещениеден өткен. Оның әкесі Томас Арн XVIII ғасырдың ең маңызды ағылшын театр композиторы саналса, ал 1730-шы жылдардың басында ағылшын операсының жаңадан өркендеуіне ықпал еткен. Анасы, Сесилия Янг, сол ғасырдың ең көрнекті ағылшын сопрано әншілерінің бірі және музыканттардан тұратын Янг отбасының белгілі мүшесі болған. Майклдың әкесінің інісі Чарльз Янг және туысы Энтони Янг та белгілі органшы және композиторлар болған. Оның әпкесі Изабелла табысты сопрано әншісі және композитор Джон Фредерик Ламптың әйелі еді. Тағы бір әпкесі Эстер Янг контральто әншісі және музыка баспагері Чарльз Джонстың жұбайы болды. Ізабелла, Элизабет және Поли атты туыстары да әншілік өнерде жетістікке жеткен. 1745 жылдан кейін Майкл балалық шағының көп бөлігін анасының жиі ауыруы мен әкесінің тығыз жұмыс кестесіне байланысты әпкесі және танымал актриса Сюзанна Мария Сибердің қамқорлығында өткізген. Ол әпкесінен алғашқы музыкалық білімін алған болуы мүмкін. Майклдың ән айтуға құштарлығы болмағандықтан, 1750 жылдың жазынан бастап ол музыка жазуға, сондай-ақ орган мен клавесинде орындауға көбірек назар аударды. 1751 жылдың 5 ақпанында ол өзінің алғашқы жеке орган концертін берді, онда әкесінің орган концерттерінің бірі орындалды. Ол келесі отыз жыл бойы әкесінің орган шығармаларының негізгі орындаушысы болды. Арн композитор ретінде де ерте талантын көрсетті, ал оның "The Floweret" атты вокалдық әндер жинағы 1750 жылы жарық көрді. Жинаққа шотланд үлгісіндегі "The Highland Laddie" әні енген, ол кең танымал болды және 1775 жылға дейін Томас Линли аға "The Duenna" операсында пайдаланды. Ол 1775-1776 жылдары Ирландияның Дублин қаласында да жұмыс істеді. Оның "Долинаның қыз-келіншегі" операсы Дублиндегі Смок аллея театрында 1775 жылдың 12 ақпанында алғаш рет қойылды, ал 1776 жылдың желтоқсанында Томас Райдер оны Дублинде "Cymon" операсын қоюға шақырды. Екі қойылымда да әйелі басты рөлде ойнады және Дублин қауымының сүйіктісіне айналды. Ирландияда болған кезде Арн қайтадан алхимиямен айналыса бастады және философ тасын табу үмітімен Клонтарфта үй сатып алды. Оның ізденістері оны қайтадан қарызға баттырды, сол себепті ол тұтқындалып, Дублиндегі қарыздар үйіне қамалды. Ол жерде оған кейін атақты тенор болған Майкл Келлидің әкесі көмектесті, ол жас Келлиге фортепиано сабақтарының орнына фортепиано берді. Осылайша Арн шәкірттерге сабақ беріп, қарыздарын төлеуге ақша тапты. Арн отбасы 1777 жылы Лондонға оралды, ал Майкл бірнеше маусым бойы Ковент-Гарденде композитор болып жұмыс істеді. 1781 жылы ол "Eidophusikon" көрмесіне, қозғалатын суреттер көрсетіліміне клавесинмен сүйемелдеу үшін шақырылды. 1784-1785 жылдары ол Хеймаркет театрында Лентен Ораториосының директоры және дирижері болып жұмыс істеді. 1778 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін Майкл оның мүлкінің көп бөлігін, оның ішінде жарияланбаған қолжазбаларды мұра етті. Олардың арасында 1750-ші жылдары жазылған бірнеше орган концерттері болды, ал 1784 жылы Майкл оларды жариялау ниетімен бөлісті. Алайда Майкл кедейлікте қайтыс болды және осы жобаны аяқтауға үлкермеді, әйелін мүсірлікке тастап кетті. Орган концерттері сақталды және 1787 жылы Джон Громбридж оларды жариялады. Майкл Арнның Сара атты қызы болды, ол 1795 жылдан 1800 жылға дейін Дрюри Лейнде жетекші әнші болды. Оның екінші немесе үшінші некесінен туғаны белгісіз. Сондай-ақ, оның өмірінің соңында ауырып жатқанда оған күтім жасаған Джемима есімді қызы болғаны туралы мәліметтер бар. Джемима мен Сара бір адам болуы мүмкін, немесе олар екі бөлек адам болуы да мүмкін.

Шығармалары

Арне өнімді композиторлардың қатарында болды. Ол тоғыз опера жазды, кем дегенде 15 операның жұмысына қатысты, пьесаларға аздаған қосымша музыка жазды және жеті ән жинағын жариялады. Сонымен қатар, ол клавесин және орган үшін аздаған музыка жазды, олардың бір бөлігі 1761 жылы басылып шықты. Әкесі сияқты, Арне сол кездегі танымал галант стилінде шығармалар жазды және композицияларында ағылшын халық музыкасының бастапқы элементтерін және итальян операсының үлгілерін пайдаланды. Оның сахналық және жарияланған туындыларының толық тізімі төменде келтірілген.