Михаил Бальф: Ирланд композиторы және опера өнерінің шебері

Кіріспе

Майкл Уильям Бальф (1808–1870) – ирланд композиторы, ең әйгілісі – опералары, әсіресе «Богемиялық қыз» операсы. Қысқа ғана скрипкашы болып жұмыс істегеннен кейін, Бальф опералық әнші мамандығымен айналысып, бірге композиция жазуды да бастады. 40 жылдан астам өнер жолында ол кем дегенде 29 опера, 250-ге жуық ән, бірнеше кантата және басқа да шығармалар жазды. Сонымен қатар ол белгілі дирижер болды, Ұлылық театрында жеті жыл бойы итальян операсын жетекшілік етті, сондай-ақ басқа да дирижерлік қызметтер атқарды.

Ерте өмір және мансап

Балф Дублинде дүниеге келді, онда оның музыкалық қабілеттері ерте жасында айқын болды. Ол би оқытушысы және скрипкашы әкесінен, сондай-ақ композитор Уильям Руктан сабақ алды. Бала кезінде оның отбасы Вексфордқа көшті. 1814-1815 жылдары Балф әкесінің би сабақтарында скрипкада ойнады, ал жеті жасында полакка шығармасын жазды. 1817 жылы ол алғаш рет көпшілік алдында скрипкашы ретінде өнер көрсетті және сол жылы "Жас Фанни" деп аталған баллада жазды, кейіннен мадам Вестрис Пол Прайд спектаклінде орындағанда "Сүйіктілердің қателігі" деп аталды. 1823 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, жасөспірім Балф Лондонға көшіп, Дрюри-Лейн Корольдік театрының оркестріне скрипкашы болып орналасты. Бірте-бірте ол оркестрдің жетекшісі болды. Граф Маццара оны Римге вокалдық және музыкалық білім алу үшін алып барды және оны Луиджи Керубинимен таныстырды. Балф композиторлық іске де кірісті: Италияда ол өзінің алғашқы драмалық туындысын – "La Perouse" балетін жазды. Ол Россинидің қолдауында болды, ал 1827 жылдың соңында Париждегі итальяндық операда "Севильский шаштараз" спектаклінде Фигаро рөлінде өнер көрсетті. Көп ұзамай Балф Италияға оралды, онда ол келесі сегіз жыл бойы әндер орындап, бірнеше опера жазды. Осы кезеңде ол Париж операсында ән салғанда Мария Малибранмен танысты. 1829 жылы Болоньяда Балф сопрано Джулия Гризи үшін өзінің алғашқы кантатасын жазды, ол кезде 18 жаста болды. Ол оны тенор Франческо Педраццимен бірге орындады, бұл үлкен жетістікке ие болды. Балф өзінің алғашқы толық операсын – "I rivali di se stessi" Палермода 1829-1830 жылдарғы карнавал маусымында қойды. 1831 жылы Швейцарияның Лугано қаласында ол Бергамода танысқан, австриялық тегі бар венгр әншісі Лина Розерге (1806-1888) үйленді. 1841 жылы Балф Лицей театрында Ұлттық операны құрды, бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды. Сол жылы ол "Кеоланте" операсының тұсаукесерін өткізді. Содан кейін ол Парижге көшіп, 1843 жылдың басында "Le Puits d'amour" (1843) операсын қойды, одан кейін Опера Комик үшін "Les quatre fils Aymon" (1844) операсын (неміс тілді елдерде көп жылдар бойы "Die vier Haimonskinder" деп танымал болды) және Опера үшін "L'étoile de Seville" (1845) операларын қойды. Олардың либреттоларын Евгений Скриб және басқалар жазды. Осы уақытта 1843 жылы Балф Лондонға оралды, онда ол өзінің ең сәтті туындысын – "Богемиялық қызды" 27 қараша 1843 жылы Корольдік театрда, Дрюри-Лейнде қойды. Бұл қойылым 100-ден астам түнді қамтыды, көп ұзамай Нью-Йорк, Дублин, Филадельфия, Вена (неміс тілінде), Сидней және бүкіл Еуропа мен басқа елдерде қойылымдар жасалды. 1854 жылы "La Zingara" итальяндық бейімделуі Триесте үлкен жетістікке ие болды, ол да итальян және неміс тілдерінде халықаралық деңгейде орындалды. 1862 жылы Францияда "La Bohemienne" атты төрт актілі француз нұсқасы қойылды және ол да сәтті болды. Макс Мартзек оның көмекшісі болды. Ол алғаш рет Лондон көрермендеріне Вердидің бірнеше операларын қойды. Ол Дженни Линдтің опералық дебюті кезінде және одан кейін көптеген рет дирижерлік етті. Оның қайтыс болған кезде аяқталмаған соңғы операсы "Леопардтың салтбасы" болды және итальян тілінде "Il Talismano" ретінде үлкен жетістікке ие болды. 1864 жылы Балф зейнетке шығып, Гертфордширге көшті, онда ол ауылдық үйді жалға алды. Ол 1870 жылы 62 жасында Гертфордширдің Уэр қаласындағы Роуни абаттығындағы үйінде қайтыс болды. Ол бес жыл бұрын қайтыс болған ирланд композиторы Уильям Винсент Уоллеспен бірге Лондонның Кенсал Грин зиратында жерленді. 1882 жылы Вестминстер абаттығында оның медальондық портреті ашылды. 1912 жылы ашылған Лондон округі кеңесінің тақташасы Балфты еске алады. Барлығы Балф кем дегенде 29 опера жазды. Ол сондай-ақ бірнеше кантата (оның ішінде 1862 жылы "Mazeppa") және симфония (1829) жазды. Балфтың әлі күнге дейін орындалып жүрген жалғыз үлкен шығармасы – "Богемиялық қыз".

Balfe was born in Dublin, where his musical gifts became apparent at an early age. He received instruction from his father, a dancing master and violinist, and the composer William Rooke. His family moved to Wexford when he was a child. Between 1814 and 1815, Balfe played the violin for his father's dancing classes, and at the age of seven composed a polacca. In 1817, he appeared as a violinist in public, and in this year composed a ballad, first called "Young Fanny" and afterwards, when sung in Paul Pry by Madame Vestris, "The Lovers' Mistake". In 1823, upon the death of his father, the teenaged Balfe moved to London and was engaged as a violinist in the orchestra of the Theatre Royal, Drury Lane. He eventually became the leader of that orchestra. Count Mazzara took him to Rome for vocal and musical studies and introduced him to Luigi Cherubini. Balfe also pursued composing: in Italy, he wrote his first dramatic work, a ballet, La Perouse. He became a protégé of Rossini's, and at the close of 1827, he appeared as Figaro in The Barber of Seville at the Italian opera in Paris. Balfe soon returned to Italy, where he was based for the next eight years, singing and composing several operas. He met Maria Malibran while singing at the Paris Opera during this period. In 1829 in Bologna, Balfe composed his first cantata for the soprano Giulia Grisi, then 18 years old. She performed it with the tenor Francesco Pedrazzi with much success. Balfe produced his first complete opera, I rivali di se stessi, at Palermo in the carnival season of 1829–1830. In Lugano, Switzerland, around 1831 he married Lina Roser (1806–1888), a Hungarian born singer of Austrian parentage whom he had met at Bergamo. In 1841, Balfe founded the National Opera at the Lyceum Theatre, but the venture was a failure. The same year, he premiered his opera, Keolanthe. He then moved to Paris, presenting Le Puits d'amour (1843) in early 1843, followed by his opera based on Les quatre fils Aymon (1844) for the Opéra Comique (also popular in German speaking countries for many years as Die vier Haimonskinder) and L'étoile de Seville (1845) for the Opéra. Their librettos were written by Eugène Scribe and others. Meanwhile, in 1843, Balfe returned to London where he produced his most successful work, The Bohemian Girl, on 27 November 1843 at the Theatre Royal, Drury Lane. The piece ran for over 100 nights, and productions were soon mounted in New York, Dublin, Philadelphia, Vienna (in German), Sydney, and throughout Europe and elsewhere. In 1854, an Italian adaptation called La Zingara was mounted in Trieste with great success, and it too was performed internationally in both Italian and German. In 1862, a four act French version, entitled La Bohemienne was produced in France and was again a success. with Max Maretzek as his assistant. There he first produced several of Verdi's operas for London audiences. He conducted for Jenny Lind at her opera debut and on many occasions thereafter. His last opera, nearly completed when he died, was The Knight of the Leopard and achieved considerable success in Italian as Il Talismano. Balfe retired in 1864 to Hertfordshire, where he rented a country estate. He died at his home in Rowney Abbey, Ware, Hertfordshire, in 1870, aged 62, and was buried at Kensal Green Cemetery in London, next to fellow Irish composer William Vincent Wallace, who had died five years before. In 1882, a medallion portrait of him was unveiled in Westminster Abbey. A London County Council plaque unveiled in 1912 commemorates Balfe at 12 Seymour Street, Marylebone. In all, Balfe composed at least 29 operas. He also wrote several cantatas (including Mazeppa in 1862) and a symphony (1829). Balfe's only large scale piece that is still performed is The Bohemian Girl.