Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XVIII ғасырдағы британ композиторы Томас Августин Арн (12 наурыз 1710 – 5 наурыз 1778) – ағылшын композиторы. Ол ең әйгілісі "Rule, Britannia!" патриоттық әнімен және "Аң ауға барамыз" әнімен танымал, соңғысы 1777 жылы "Кеңсаудың операсы" қойылымы үшін жазылған. Бұл ән кейіннен халық әні және балалар өлеңі ретінде кең таралды. Арн XVIII ғасырдағы Вест-Эндтің Дрюри Лейн және Ковент-Гарден театрларындағы жетекші британдық театр композиторы болды. Ол Лондон театрлары мен ойын-сауық бақтары үшін көптеген опералық қойылымдар, сондай-ақ концерттер, симфониялар және сонаталар жазды.
18th century British composer
Thomas Augustine Arne (/ɑr//n/; 12 March 17105 March 1778) was an English composer. He is best known for his patriotic song "Rule, Britannia!" and the song "A Hunting We Will Go", the latter composed for a 1777 production of The Beggar's Opera, which has since become popular as a folk song and a nursery rhyme. Arne was a leading British theatre composer of the 18th century, working at the West End's Drury Lane and Covent Garden. He wrote many operatic entertainments for the London theatres and pleasure gardens, as well as concertos, sinfonias, and sonatas.
Ерте өмір
Арн 1710 жылғы 12 наурызда Ковент-Гарденде дүниеге келді және католик дінінде шомылдырылды. Ол католиктік сенімдерін жасыратын ұзын әулеттен шыққан. Арнның әкесі мен атасы екеуі де жиһаз жасаушылар болған және екеуі де Лондон қаласының Жиһаз жасаушылар серіктестігінде лауазымдар атқарған. Оның атасы қиын жағдайға түсіп, Маршалси түрмесінде қайтыс болды. Әкесі 31 Кинг-стриттегі үлкен үйді жалға алуға ғана емес, Арнның Итон колледжінде білім алуына да жеткілікті ақша тапты. Бірақ кейін өмірінде ол да ақшасының көп бөлігін жоғалтып, табысын Дрюри-Лейн театрында билет сатушы болып толықтыруға мәжбүр болды. Арн музыкаға қатты құштар болғандықтан, бөлмесіне спинет аспабын жасырын алып кіріп, дыбысын орамалымен басып, отбасысы ұйықтағанда түнде жасырын түрде музыкалық жаттығулар жасаған. Сондай-ақ, ол итальян операсының галереясына кіру үшін ливрея киімін киген. Операда Арн алғаш рет музыкант және композитор Майкл Фестингпен танысты, ол оның үлкен ықпалына түсті. Фестинг оған скрипкада ойнауды ғана емес, сонымен қатар түрлі музыкалық шараларға қатысуды үйретті, оның ішінде Томас Розингрейвпен Ганновер алаңындағы органшы лауазымына бәсекелесу және 1733 жылы Джордж Фридерик Генделдің «Аталия» ораториясын тыңдау үшін Оксфордқа сапар шегу де бар. Мектепті бітіргеннен кейін Арн үш жыл бойы заңгердің кеңсесінде жұмыс істеді. Бірақ Арнның әкесі оның музыканттар тобын басқарып тұрғанын байқады. Ұлының шынайы қызығушылығы мен талантын білгеннен кейін, ол (әлде кемі Фестингтің ықпалымен) жас Арнға заңгерлік мансабын тастап, музыканы кәсіп етіп өмір сүруге рұқсат берді.
Arne was born on 12 March 1710 in Covent Garden and baptised as a Roman Catholic. He came from a long line of Catholic recusants. Arne's father and grandfather were both upholsterers and both held office in the Worshipful Company of Upholders of the City of London. His grandfather fell on hard times and died in the debtors' prison of Marshalsea. His father earned enough money not only to rent 31 King Street, a large house in Covent Garden, but also to have Arne educated at Eton College but in later life, he too lost most of his money and had to supplement his income by acting as a numberer of the boxes (ticket counter) at the Drury Lane Theatre. Arne was so keen on music that he smuggled a spinet into his room and, damping the sounds with his handkerchief, would secretly practise during the night while the rest of the family slept. He also dressed up as a liveryman to gain access to the gallery of the Italian Opera. It was at the opera that Arne first met the musician and composer Michael Festing, who was a major influence on him. Festing not only taught him to play the violin, but also took him to various musical events, including going to compete against Thomas Roseingrave for the post of organist at Hanover Square, and a visit to Oxford in 1733 to hear George Frideric Handel's oratorio Athalia. Upon leaving school, Arne was articled to a solicitor for three years. However, Arne's father discovered his son leading a group of musicians at what was probably one of Festing's musical gatherings. Following this disclosure of his son's real interest and talent, he was persuaded (again probably by Festing) to allow the young Arne to give up his legal career and to pursue music as a living.
Музыкалық мансап
1733–1776 жылдары Арн 90-ға жуық сахналық туындыға музыка жазды, оның ішінде пьесалар, маскалар, пантомималар және опералар бар. Оның көптеген драмалық партитуралары қазір жоғалып кетті, мүмкін, 1808 жылы Ковент-Гардендегі Корольдік опера үйінде болған өрт салдарынан. Арнның әпкесі Сузанна Мария Арн – белгілі контральто, ол оның кейбір шығармаларында, соның ішінде алғашқы операсы «Розамундта» өнер көрсетті. Дрюри-Лейн актері Теофилус Сиберге үйленгеннен кейін Сузанна кәсіби тұрғыдан «Миссис Сибер» деп танылды. Ол және оның інісі Ричард Арнның туындыларын жиі орындады. Арн Лондонның Ковент-Гарден ауданында көп жылдар бойы тұрған және ұйымда белсенді болған масон еді. Моцарт сияқты, ол да 1700-ші жылдарда өмір сүрді, Арн католик шіркеуі барлық елдерде ложаларға мүшелікке тыйым салғанға дейін өмір сүрді. 1737 жылдың 15 наурызында Арн әнші Сесилия Янгқа үйленді, оның әпкесі Изабелла Джон Фредерик Ламптың әйелі болды. Осы кезеңде Арнның опералары мен маскалары күннен-күнге танымал бола берді, ол Уэльс принці Фредериктің қамқорлығын алды, оның ауылдық үйі Кливденде 1740 жылы «Британияны билеу» әні бар «Альфредтің маскасы» тұңғыш рет қойылды. 1741 жылы Арн музыкалық авторлық құқықтың бұзылуына қатысты Канцелярияға шағым түсірді және оның кейбір театрлық әндерін Лондон кітап сатушылары мен музыка таратушылары Генри Робертс пен Джон Джонсон басып шығарғанын және сатқанын мәлімдеді. Бұл мәселе соттан тыс шешілді. Арн авторлық құқық мәселесі бойынша заңға жүгінген алғашқы композиторлардың бірі болды. 1742 жылы Арн әйелімен Дублинге барып, екі жыл қалып, «Абельдің өлімі» атты ораториясын жазды, оның тек Әбидің гимні ретінде танылатын әуені ғана сақталған, сондай-ақ бірнеше сахналық туындылар жазды; ол сонымен қатар бірқатар табысты концерттер берді. Ол кездегі көрермендердің талғамы жоғары болды, ал композиторлар олардың назарын одан да жаңашыл тәсілдермен ұстауға тырысты. Дублин газетінде Арнның бір қойылымы туралы жарнамада: «Сернаталар, опералар және басқа да музыкалық қойылымдардың актілері арасында, қапазданған назарды сақтау үшін комикалық аралықтарды қосуды жоспарлап отырмын» делінген. 1744 жылы Лондонға оралғаннан кейін ол Дрюри-Лейн театрында оркестрдің жетекшісі, ал келесі жылы Воксхолл бағында композитор болып тағайындалды. 1750 жылы Дэвид Гаррикпен дауласып, Сузанна Дрюри-Лейнді тастап, Ковент-Гарден театрына кетті, Арн да соңынан ерді. 1755 жылы Дублинде болған кезеңде ол Сесилиядан ажырасып, оның психикалық ауруға шалдыққандарын мәлімдеді. Ол өзінің шәкірттерінің бірі, сопрано және бұрынғы дарынды бала Шарлотта Брентпен қарым-қатынас бастады. Брент Арнның бірнеше туындысында ойнады, соның ішінде 1760 жылы шыққан «Томас және Салли» операсында Салли және 1762 жылы шыққан «Артаксеркс» операсында Мандане рөлінде. Ақырында Брент пен Арн жолдары айырылып, ол 1766 жылы Томас Пинто есімді скрипкашыға үйленді.
Between 1733 and 1776, Arne wrote music for about 90 stage works, including plays, masques, pantomimes, and operas. Many of his dramatic scores are now lost, probably in the disastrous fire at the Royal Opera House, Covent Garden in 1808. Arne's sister, Susannah Maria Arne, was a famous contralto, who performed in some of his works, including his first opera, Rosamund. With her marriage to the Drury Lane actor Theophilus Cibber Susannah became known professionally as "Mrs Cibber". She and their brother Richard would often perform Arne's works together. Arne was a Freemason and active in the organization, which has long been centred in the Covent Garden area of London, where Arne lived for many years. Like Mozart, who also lived in the 1700s, Arne lived before the Catholic hierarchy had banned membership in the Lodges in all countries. On 15 March 1737, Arne married singer Cecilia Young, whose sister, Isabella, was the wife of John Frederick Lampe. During this period Arne's operas and masques became increasingly popular, and he received the patronage of Frederick, Prince of Wales, at whose country home, Cliveden, the Masque of Alfred, featuring "Rule Britannia", was debuted in 1740. In 1741, Arne filed a complaint in Chancery pertaining to a breach of musical copyright and claimed that some of his theatrical songs had been printed and sold by Henry Roberts and John Johnson, the London booksellers and music distributors. The matter was settled out of court. Arne was one of the first composers to have appealed to the law over copyright issues. In 1742 Arne went with his wife to Dublin, where he remained two years and produced his oratorio The Death of Abel, of which only the melody known as the Hymn of Eve survives, and some stage works; he also gave a number of successful concerts. Audiences of the day were exacting, and composers had to try to maintain their attention with ever more inventive means. An advertisement in a Dublin newspaper for one of Arne's performances read that he " intend(ed) between the Acts of his Serenatas, Operas, and other Musical Performances, to intermix Comic Interludes intended to give Relief to that grave Attention, necessary to be kept up in Serious Performances". On his return to London in 1744 he was engaged as leader of the band at Drury Lane theatre, and the following year as composer at Vauxhall Gardens. In 1750, after an argument with David Garrick, Susannah left Drury Lane for Covent Garden Theatre, and Arne followed. In 1755 during another period spent in Dublin, he separated from Cecilia, who, he alleged, was mentally ill. He began a relationship with one of his pupils, Charlotte Brent, a soprano and former child prodigy. Brent performed in several of Arne's works, including the role of Sally in his 1760 opera Thomas and Sally and Mandane in his 1762 opera Artaxerxes. Eventually Brent and Arne went their separate ways and she married a violinist named Thomas Pinto in 1766.