Кіріспе

Австрия заңгері (1847-1915) Австрия заңгері Ханс Густав Адольф Гросс немесе Гросс (26 желтоқсан 1847 9 желтоқсан 1915) - австриялық қылмыстық заңгер және криминолог, қылмыстық профильдеудің "құрылтайшысы". Қылмыстық құқық қорғаушы Гросс қылмыс саласының негізін қалаушы ретінде белгілі болды. Гросс өмір бойы ғылыми криминология саласына елеулі үлес қосты. Гросс тергеуші судья ретінде өзінің мансабын дамыта келе, заң саласындағы кемшіліктерді байқады. Оның кітабы, сабақтары, институттары мен әдістері әділдік жүйесін жақсартуға көмектесті.

Ерте өмір және мансап

Грос 1847 жылы 26 желтоқсанда Австрияның Грац қаласында дүниеге келген. Жас кезінде Ганс Гросс 1870 жылы туған қаласындағы университетті заңгер мамандығы бойынша бітірген. Оның білімінің нәтижесінде заң саласында екі онжылдық білімге ие болды. Гросс Штирияның тергеуші судьясы болып қызмет етті, онда ол өзіне ұсынылған барлық қылмыстар үшін судья және прокурор болды. Қызмет кезінде ол бірнеше алаяқтықпен айыпталды. Осы жұмыста Грос қазіргі сот жүйесінің көптеген кемшіліктерін түсінген. Сол кезде тергеуші судья қылмыстық тергеуші ретінде тұрды. Бұл кезеңде қылмыстық істерді тергейтіндер өте аз болды. Заң қызметкерлерінің көбісі еріктілер немесе бұрынғы полиция қызметкерлері болды. Нәтижесінде, заңгерлер негізінен оларға келтірілген барлық қылмыстарды шешті және соттады. Бұл жүйе нашар болды, өйткені көптеген судьялар өздерінің жеке біліміне және шектеулі фактілерге немесе дәлелдерге сүйенді. Бұл ұйымсыздық Гростың криминалистика саласындағы белсенді жұмысына әкелді.

Академиялық әсері

Гросс өзінің өмірінде криминологияға қатысты бірнеше институттарды құруға көп еңбек сіңірді. Гросс мұны негізінен қылмыстық сот-медицина практикасын қайталау арқылы жасады. Ол криминологияның ықпалын арттырған бірнеше институттарды оқытты және дамытты. Жылдар бойы Гросс Черновцы университетінде (1897-1902), Прага университетінде (1902-1905) және Грац университетінде (1905-1915) профессор болған кезде сабақ берді және конструктивті пікірталасқа қатысты. Кейін 1898 жылы Грацтың криминология институтын құрды. 1898 жылы тамыз айында қылмыстық құқық сабағын оқыта бастады. Алайда, көптеген адамдар бұл идеяны зерттеуге қарсы болды, бұл әділдік жүйесіне қатысы бар адамдардан басқаға пайдалы емес деп мәлімдеді. Қарама-қарсы көзқарастарға қарамастан, Гросс қылмыскерлік саласын қалыптастырды, оны мәңгілік қылмыскерлік профильдеудің "құрылтайшы атасы" деп атады.

Криминалистикаға үлесі

Гросс өзінің карьерасының басында-ақ сот жүйесіндегі кемшіліктерді байқаған. Оның күш-жігері терең зерттеу, кәсіби этика және ғылыми әдісті кеңейтуге бағытталған. Ол қылмыстық психологияны техникалық тұрғыдан қарастырып, оны таза зерттеу деп қарастырды. Адамның мінез-құлқын зерттеумен қатар, Гросс жиі адастыратын дәлелдерге байланысты мұқият шешім қабылдауды баса айтты. Оның зерттеуге, техникалық дәлелдерге және әдістерге деген көзқарасы "қылмыс орнын" құруға әкелді. Қылмыс орнының тұжырымдамасын байланыстыра отырып, Гросс эмоцияны дәлелмен және дәлелді логикамен теңестіру қажеттігін түсіндіреді. Гросс криминология тұжырымдамасын 1893 жылы толық енгізді, бұл кезеңде криминология түсінігі кеңейді. Криминалистика ұғымы екі салаға бөлінеді: қылмыс және саясаттану. Гросс сот жүйесінің жаңа әдісін тапса да, көптеген адамдар криминалистика саласы судьяларды тексеруден басқа ешқандай пайдасы жоқ деп есептеді. Алайда, Гросс басқа да заңгерлерге криминологияны дамытуға үлес қосты. Ол дәлелдерді объективті пайдалану мен тексеруді талап етті. Ол судьяның бейтараптығын сақтаудың маңыздылығын атап өтті. Ол мұны негізінен қылмыс орындарын зерттеуде жаңа тұжырымдамаларды ұсыну арқылы жасады, мысалы, қылмыс орнының фотосуреті, саусақ іздері, микроскопия және рентген сәулелері.

Қылмыстық істерді тергеу, практикалық оқулық

Гросстың кітабы криминологияның философиялық және жүйелі аспектілерін қамтиды. 1893 жылы оның "Қылмыстық тергеу, практикалық оқулық" (Handbuch für Untersuchungsrichter als System der Kriminalistik) атты кітабы жарық көрді. Кітаптың мақсаты криминологиядағы кемшілікті толықтыру болды. Ол бұл кітапты адам табиғаты мен қылмыскердің ниеті туралы білім беретін кітап ретінде жазған. Ол өзінің теориясын психологиялық және материалдық элементтер арқылы ұсынады. Гросстің денесі тілінің және қылмыстық іс бойынша судья мен куәгердің маңыздылығы туралы кеңінен айтып берді. Ол кісі өлтірушілердің, өрт сөндірушілердің, ұрылардың және қалта жасағыштардың іс-әрекеттерін бақылайды. Грос судьялар мен куәгерлердің қателіктері мен сәйкессіздіктеріне, материалды дәлелдемелердің маңыздылығына және фактілерді ақылмен байланыстыруға баса назар аударады. Оның ойынша, психологияны зерттеу қылмыскерлердің ниеттерін түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар ол химия, физика, ботаника, құпия кодтар және фактілер мен ниеттерді анықтау үшін қанды пайдалану туралы айтады. Оның ойынша, осы саладағы жалпы білім беру, әсіресе судьялар мен тергеушілерге пайдалы.

Қорытынды

Ханс Гросс криминолог ретінде әлемге танымал болды. Ол Грацтағы Криминология институтында зерттеуді құрғаннан кейін криминология саласының негізін қалаушы болып саналады. Ол өмір бойы қылмысты тергеу саласының дамуына, әсіресе 1893 жылы криминология кеңінен таралған кезде, өз үлесін қосты. Тергеу мен бақылаудың жаңа әдістерін енгізу, мысалы, қылмыс орнын фотоға түсіру және саусақ іздерін тексеру, сот жүйесінің жұмыс істеуін өзгертті. Оның "Криминалистік жүйедегі тергеуші судьялар туралы нұсқаулық" атты кітабында қылмыстық ғылымды кеңінен дамытқан революциялық әдістер мен идеялар жазылған. Нью-Йорктің атақты детективтік агенттіктерінің бірі - "Гросс тергеу бюросы" оның есімімен аталды.