Қылмыстық құқық саласы – пенология: қылмыстың алдын алу, жазалау және сотталғандарды түзету жүйесін зерттейді. Түрме басқару, қылмыстық реформалар туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Криминологияның кіші саласы
Subfield of criminology
Пенология – криминологияның кіші саласы болып табылады, ол қылмыстық әрекеттерді басуға және қылмыстық құқық бұзушылықтар жасаған адамдарға тиісті емдеу режимін қолдану арқылы қоғамдық пікірді қанағаттандыруға бағытталған түрлі қоғамдардың философиясы мен тәжірибесін зерттейді. Оксфорд ағылшын сөздігі пенологияны «қылмысқа жаза беруді және түрмелерді басқаруды зерттеу» деп анықтайды, және осы мағынада ол түзеу жүйесімен теңдес келеді. Пенология термині «жаза» мағынасын беретін латын тіліндегі poena сөзінен және «ғылым» дегенді білдіретін грек тіліндегі logia жұрнағынан құралған. Пенология жазадан қорқу арқылы қылмыстық ниетті басу немесе тежеу жолымен қылмыстың алдын алу үшін жасалған және қабылданған әлеуметтік процестердің тиімділігін зерттейді. Сондықтан пенологияның зерттеу саласына түрмедегілерге қатысты мәселелер және сотталған қылмыскерлерді қайта оңалту кіреді. Бұған сондай-ақ, қоғамда қылмыскерлерді оңалту (шартты түрде босату) және қауіпсіз мекемелерге жіберілген қылмыскерлерді қайта оқыту және қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысты пенитенциарлық ғылым да кіреді. Пенология түрмелерге (түрме реформасы, тұтқындарға қатысты зұлымдық, тұтқындардың құқықтары және рецидив), сондай-ақ жазаның мақсаттарына (үркіту, жазалау, қабілетсіз ету және оңалту) қатысты теорияларды қоса алғанда, көптеген тақырыптар мен теорияларды қамтиды. Қазіргі пенологияның басты назарында қылмыстық оңалту және түрме басқару мәселелері тұр. Бұл термин, әдетте, ата-аналардың, мектептердің және жұмыс орындарындағы тәртіптік шаралар сияқты формалды емес ортадағы жазалау теориялары мен тәжірибесіне қолданылмайды.
Penology is a subfield of criminology that deals with the philosophy and practice of various societies in their attempts to repress criminal activities, and satisfy public opinion via an appropriate treatment regime for persons convicted of criminal offences. The Oxford English Dictionary defines penology as "the study of the punishment of crime and prison management," and in this sense it is equivalent with corrections. The term penology comes from "penal", Latin poena, "punishment" and the Greek suffix logia, "study of". Penology is concerned with the effectiveness of those social processes devised and adopted for the prevention of crime, via the repression or inhibition of criminal intent via the fear of punishment. The study of penology therefore deals with the treatment of prisoners and the subsequent rehabilitation of convicted criminals. It also encompasses aspects of probation (rehabilitation of offenders in the community) as well as penitentiary science relating to the secure detention and retraining of offenders committed to secure institutions. Penology concerns many topics and theories, including those concerning prisons (prison reform, prisoner abuse, prisoners' rights, and recidivism), as well as theories of the purposes of punishment (deterrence, retribution, incapacitation and rehabilitation). Contemporary penology concerns itself mainly with criminal rehabilitation and prison management. The word seldom applies to theories and practices of punishment in less formal environments such as parenting, school and workplace correctional measures.
Тарих
Тарихи теориялар қорқынышты салдарлар потенциалды қылмыскерлерді тоқтатуы мүмкін деген тұжырымға негізделген. Бұл принципке мысал ретінде ежелгі Грекияның Дракон заңы мен Ренессанс Англиясында сақталған Қанды кодексті келтіруге болады, онда (әр түрлі кезеңдерде) 200-ден астам қылмыс үшін өлім жазасы қарастырылған. Сол сияқты, шариғат хадистеріне сәйкес, кейбір хадуд қылмыстары үшін де қорқынышты жазалар көзделген. Қылмыскерлерді жазалау және оңалту жөніндегі қазіргі заманғы теориялар негізінен 1764 жылы Чезаре Бекария маркизі жариялаған «Қылмыстар мен жазалар туралы» атты маңызды памфлетте жазылған принциптерге негізделген. Олар пропорционалдық ұғымына баса назар аударады. Осы тұрғыдан алғанда, олар бұрынғы көптеген жазалау жүйелерінен, мысалы, Англияның Қанды кодексінен ерекшеленеді, онда ұрлықтың жазасы ұрланған заттың құнына қарамастан бірдей болды, соның салдарынан ағылшын тілінде «Қой немесе қозы үшін дарға асудың қандай айырмасы бар» деген мақал пайда болды. Бекарияның идеяларын одан әрі дамыту, өлім жазасын емес, басқа жаза түрлерін қабылдауға көмектесті. Осыған байланысты, сотталғандар жаза мерзімі аяқталғаннан кейін қоғамға қайта интеграциялануы керек болды. Пенология саласының мамандары түрмедегі сотталғандар үшін кәсіби және психологиялық білім беру бағдарламаларын, сондай-ақ қоғамдық жұмыс және пробация бұйрықтарын жасады, олар қылмыскерге қоғамда бағыт беруді және оған көмек көрсетуді қамтиды. Алайда, заңды бұзған адамдарға белгілі бір жаза шараларын қолданудың маңыздылығы сақталды, себебі бұл әлеуметтік тәртіпті сақтауға және қатыгез кек алуға шақыратын халықтың наразылығын басуға көмектеседі. Соңғы кездегі зерттеулерде кейбір пенологтар жазалауға негізделген жазалаудан қоғамдық түзетулер жүйесіне көшуде. «Қоғамдық түзетулер – бұл қоғамда қылмыскерлерді басқару және қадағалау процесі. Бұл қылмыскерлер сот шешімімен тағайындалған жазаны өтеуде, ол түрмеге қамаудың орнына немесе түрмеден шартты түрде босатылу шарты ретінде болуы мүмкін. Бұл олардың қоғамдық бақылау офицеріне жүйелі түрде есеп беруі және ақысыз қоғамдық жұмыстарға және оңалту бағдарламаларына қатысуы керек екенін білдіреді».
Historical theories were based on the notion that fearful consequences would discourage potential offenders. An example of this principle can be found in the Draconian law of Ancient Greece and the Bloody Code which persisted in Renaissance England, when (at various times) capital punishment was prescribed for over 200 offenses. Similarly, certain hudud offenses under Sharia hadith tradition may incur fearful penalties. Modern theories of the punishment and rehabilitation of offenders are broadly based on principles articulated in the seminal pamphlet "On Crimes and Punishments" published by Cesare, Marquis of Beccaria in 1764. They center on the concept of proportionality. In this respect, they differ from many previous systems of punishment, for example, England's Bloody Code, under which the penalty of theft had been the same regardless of the value stolen, giving rise to the English expression "It is as well to be hanged for a sheep or a lamb". Subsequent development of the ideas of Beccaria made non lethal punishment more acceptable. Consequently, convicted prisoners had to be re integrated into society when their punishment was complete. Penologists have consequently evolved occupational and psychological education programs for offenders detained in prison, and a range of community service and probation orders which entail guidance and aftercare of the offender within the community. The importance of inflicting some measure of punishment on those persons who breach the law is however maintained in order to maintain social order and to moderate public outrage which might provoke appeals for cruel vengeance. More recently, some penologists have shifted from a retributive based punishment to a form of community corrections. "Community corrections involves the management and supervision of offenders in the community. These offenders are serving court imposed orders either as an alternative to imprisonment or as a condition of their release on parole from prison. This means they must report regularly to their community corrections officer and may have to participate in unpaid community work and rehabilitation programs."