Gunther (archbishop of Cologne)

Кіріспе

Гюнтер немесе Гунтар (Günther; 8 шілде 873 жылы қайтыс болды) 850 жылдан бастап 863 жылы экскоммункацияланғанға дейін Германиядағы Кельн архиепискобы болды.

Өмір

Гюнтер франк әулетіне жататын және Утрехттік Радбудтың аналық ағасы. Ақын Седулий Скотттың айтуынша, Гюнтер өте қабілетті адам болған. 850 жылы 22 сәуірде Кельн архиепискобы болып тағайындалды. Ол ұзақ уақыт бойы Бремен епархиясын Ансгарға беруге қарсы болды, ол өзінің миссионерлік еңбегін жеңілдету үшін оны Гамбург архиепархиясымен біріктіргісі келді. 860) Папа Николай І Ансгардың пайдасына шешті, Гюнтер бұған қарсылық білдірді. Иоганн Петер Кирштің айтуынша, 856 жылы граф Босоның әйелі Ингильтруд күйеуін оның бір уәзіріне қалдырып кеткен. Генри Харт Милман граф әйеліне қол сұғып кеткен дейді. Николай Карл Тоқалдың билік ету аймағындағы епископтарға, егер ол күйеуіне қайтып бармаса, оны қауымнан шығаруға бұйырды. 860 жылы Милан Синодының алдына шақыруды елемегендіктен, оған тыйым салынды. Босо мен Ингильтруданың қызы Тютберга болды; ол 855 жылы Лотар II-ге үйленді. Лотар II-нің үйленген кезде Валдграда есімді сүйіктісі болған болуы мүмкін. Тарихшы Барон Эрнуфтың айтуынша, Гюнтер Вальдраданың ағасы, ал Трир архиепискобы Титгоу оның ағасы болған. Новиандықтар жазбаларына сәйкес, Вальдрада Гюнтердің әпкесі болған. Vita Sancti Deicoli-де Валдрада Этихонидтер әулеті Эберхард II, Нордгау графына (Страсбургті қоса алғанда) қатысты деп жазылған. Гюнтер өзінің заңды әйелі Тютбергадан ажырасуды қалаған патша Лотар II-нің архипапалины болды. 860 жылы қаңтарда Аахенде және ақпанда өткен синодта Гюнтердің басшылығымен біраз епископтар мен абаттар Тютберганы патшамен некеге тұрмас бұрын оны ағасы зорлағанын мойындауға мәжбүр етті. Оның өкінгенін мойындағаннан кейін патша оған бас тартуға рұқсат берді және ол монастырға жіберілді. 862 жылы сәуір айында Аахенде өткен үшінші синодта Гюнтер мен Лотарингияның біраз епископтары патшаға өзінің кәнизагы Валдрадыға үйленуге рұқсат берді. Николай І істі тексеру үшін екі легатты жіберді, бірақ патша оларға пара берді, ал 863 жылы маусымда Мецте өткен синодта ажырасу мақұлданды. Гюнтер мен Титго папқа синодтың актілерін алып келіп, оның мақұлдауын сұрады. Рим папасы 863 жылы қазан айында Латеранда синод шақырды, онда Мец синодының шешімі қабылданбады, ал бағынудан бас тартқан Гюнтер мен Титго экскоммуникацияланды және орнынан алынды. Екі архиепископ жеті тараудан тұратын құжатты жасады (P. L., CXXI, 377380-де қайта басылды), онда олар папаны оларды әділетсіз құлдыраған деп айыптады. Олар бұл құжаттың көшірмелерін папаға, Константинополь патриархы Фотийге және Лотарингияның епископтарына жіберді. Алайда папа тіпті император Людовик II әскерімен Римге келіп, архиепископтарды қауымнан шығаруға тыйым салуды алып тастауға мәжбүрлегенде де, әлденбеді. Гунтер қауымнан шығарылып, орнынан түсіп қалса да, 864 жылы Маунди бейсенбі күні Кельнге оралып, шіркеу қызметін атқарды. Алайда Лотарингияның басқа епископтары мен король Лотар папаға мойынсұнған кезде Гюнтер мен Титго папаның 864 жылы қарашада Римде шақырған синодына келіп, экскоммуникациядан босатылып, олардың орындықтарына қайта оралуын сұрады, бірақ олар сәтсіз болды. Папа Адриан II таққа отырғаннан кейін, 867 жылы Гюнтер мен Титго Римге оралды. Титгоу енді тыйым салудан босатылды, бірақ Гюнтер 869 жылдың жазына дейін экскоммуникацияланған болып қалды, ол кезде ол жария түрде кері қайтарып алғаннан кейін (П. Л., CXXI, 381), папа оны Монте-Кассино аббатханасында лайықты араласуға қабылдады. 864 жылы Лотар Кельн кафедрасын Карл Тоқалдың немере інісі субдиакон Хьюға берді. 866 жылы ол биліктен шығарылып, Гюнтер қайтадан билік басына келді. Тыйым салынғандықтан Гюнтер өзінің орнына шіркеу қызметін атқаруға ағасы Камбрейдің Хилдуинін жалдады. Гюнтердің қорғаушысы Лотар II қайтыс болғаннан кейін Вильберт Кельн архиепискобы болып сайланды (7 қаңтар, 870). Ол өзінің кафедрасын қайта алуға тырысудың еш пайдасы жоқ екенін көріп, жаңа архиепископты мойындап, Кёльн қаласынан біржола кетіп қалды. 873 жылы қайтыс болды.

Gunther belonged to a noble Frankish family and the maternal uncle of Radboud of Utrecht. According to the poet Sedulius Scottus, Gunther was a man of great ability. He was consecrated Archbishop of Cologne on 22 April 850. For a long time he refused to cede his suffragan Diocese of Bremen to Ansgar who, in order to facilitate his missionary labours, desired to unite it with his Archdiocese of Hamburg. The affair was finally settled (c. 860) by Pope Nicholas I in favour of Ansgar, and Gunther reluctantly consented. According to Johann Peter Kirsch, in 856 Ingiltrud, wife of Count Boso the Elder, had left her husband for one of his vassals. Henry Hart Milman says that the Count abandoned his wife. Nicholas commanded the bishops in the dominions of Charles the Bald to excommunicate her unless she returned to her husband. As she paid no attention to the summons to appear before the Synod of Milan in 860, she was put under the ban. Boso and Ingiltrud's daughter was Teutberga; she married Lothair II in 855. It is very likely that at the time of his marriage, Lothar II already had a mistress named Waldrada. According to historian Baron Ernouf, Gunther was Waldrada's uncle and Thietgaud, Archbishop of Trier was her brother. According to the Annales Novienses, Waldrada was Gunther's sister. The Vita Sancti Deicoli says that Waldrada was related to Eberhard II, Count of Nordgau (included Strasbourg) family of Etichonids. Gunther had become archchaplain of King Lothair II, who wished to divorce his lawful wife Teutberga. At a synod held at Aachen in January, and another in February, 860, a few bishops and abbots, under the leadership of Gunther, compelled Teutberga to declare that before her marriage with the king she had been violated by her brother. Upon her compulsory confession the king was allowed to discard her and she was condemned to a convent. At a third synod held at Aachen in April, 862, Gunther and a few other Lorraine bishops allowed the king to marry his concubine Waldrada. Nicholas I sent two legates to investigate the case, but the king bribed them, and at a synod which they held in Metz, in June, 863, the divorce was approved. Gunther and Thietgaud brought the acts of the synod to the pope and asked for his approval. The pope convened a synod in the Lateran in October, 863, at which the decision of the Synod of Metz was rejected, and Gunther and Thietgaud, who refused to submit, were excommunicated and deposed. The two archbishops drew up a document of seven chapters (reprinted in P. L., CXXI, 377–380) in which they accused the pope of having unjustly excommunicated them. They sent copies of the document to the pope, the rebellious Photius, patriarch of Constantinople, and to the bishops of Lorraine. The pope, however, did not waver even when Emperor Louis II appeared before Rome with an army for the purpose of forcing him to withdraw the ban of excommunication from the archbishops. Though excommunicated and deposed, Gunther returned to Cologne and performed ecclesiastical functions on Maundy Thursday, 864. When, however, the other bishops of Lorraine and King Lothair submitted to the pope, Gunther and Thietgaud appeared before the synod which the pope convened at Rome in November, 864, asking to be released from excommunication and restored to their sees, but they were unsuccessful. After the accession of pope Adrian II, Gunther and Thietgaud returned to Rome in 867. Thietgaud was now freed from the ban, but Gunther remained excommunicated until the summer of 869, when, after a public retraction (P. L., CXXI, 381), he was admitted by the pope to lay communion at Monte Cassino abbey. The See of Cologne had in 864 been given by Lothair to the subdeacon Hugh, a nephew of Charles the Bald. He was deposed in 866 and Gunther regained his see. Being under the ban, Gunther engaged his brother Hilduin of Cambrai to perform ecclesiastical functions in his place. After the death of Gunther's protector, Lothair II, Wilbert was elected Archbishop of Cologne (7 January, 870). Seeing that all efforts to regain his see would be useless, Gunther acknowledged the new archbishop and left Cologne for good. He died in 873.