Кіріспе

Орыс Бородино класының Орел (Орёл, "Бөркіт"; сондай-ақ Орел, Orël) - ХХ ғасырдың алғашқы онжылдығында Ресей империясының әскери-теңіз флоты үшін салынған. Кеме 1904 жылы ақпанда орыс-жапон соғысы басталғаннан кейін аяқталды және алты айдан кейін Алысқа Шығысқа Порт-Артурдың жапон блокадасын бұзу үшін жіберілген екінші Тынық мұхит эскадрильясына тағайындалды. Жапондықтар портты басып алды, ал эскадрилья транзитпен жүрді және олардың бағыты Владивостокқа ауыстырылды. 1905 жылы мамыр айында Цусима шайқасында Ориол қатты зақымдалды және жапондықтарға берілді, олар оны Ивами (石見) деген атпен пайдалануға берді. 1905-1907 жылдары жапондықтар қайтадан салған Ивами 1912 жылы Жапон императорлық әскери-теңіз флоты тарапынан жағалауды қорғау кемесі ретінде қайта жіктелді. Ол Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Цинтао шайқасына қатысып, 1918 жылы Ресей Азамат соғысы кезінде Сібірге қоныс аударған жапон әскерін қолдады. Ивами 1921 жылдың қыркүйегінен бастап оқу кемесі ретінде пайдаланылды. Кеме 1922 жылы Вашингтон әскери-теңіз келісімінің шарттарына сәйкес қарусыздалды және екі жылдан кейін мақсатты кеме ретінде батты.

Дизайн және сипаттама

Бородино класының кемелері француздар салған орыс линкоры Цессаревичтің жобасына негізделген, ол ресейлік жабдықтар мен құрылыс практикасына сәйкес өзгертілген. Олар 1898 жылы "Алысқа Шығыс қажеттіліктері үшін" Тынық мұхит аймағына он соғыс кемесін шоғырландыру бағдарламасы бойынша салынған. Ориолдың жалпы ұзындығы 397 фут (121 м), арқалығы 76 фут (23 м) және терең жүктемеде шамамен 29 фут (9 м) су тартуы болды. Бұл жағдай 1903 жылы 6 қазанда Ресейдің "Император Александр III" атты жауынгерлік кемесінің теңізде сынақ өткізу кезінде қиындық тудырады. Кеме экипажы 28 офицер мен 826 жауынгерден құралған. Кемеде төрт цилиндрлі үш есе кеңейтілетін бу қозғалтқыштары жұмыс істеді, олардың әрқайсысы бір валға қозғалады, 20 Белвиль қазандығынан шыққан буды пайдаланады. Қозғалтқыштар Oryols қозғалтқыштарының ең жоғары жылдамдығына жету үшін жобаланған, бірақ ол тек 1904 жылы 10 қыркүйекте оның ресми машиналары сынақтары кезінде қол жеткізілді, бірақ кеме оның жобаланған жылдамдығына жетуге қабілетті болды. Ол "Бородино" кемесі сияқты жылдамдықпен жүзуге мүмкіндік беретін көмірді жеткілікті мөлшерде тасымалдайтын. Батарея екі екілік мұнараға орнатылған төрт пулядан тұрады. Екінші реттік қарулануы 12 "Канет" жылдам атылатын (QF) гаузерлерінен тұрады, олар қос гаузерлік мұнараларға орнатылған. Торпедалық қайықтардан қорғаныш үшін бірнеше кішігірім оқ-дәрілер қолданылды. Олардың ішінде 25 мм-лік QF және 20 Hotchkiss пішіндері бар. Сонымен қатар, кемеде төрт торпеда түтігі бар еді. Олардың бірі - кеме басына және артқы жағына, ал екеуі су астында қалды. Ориолдың су желісі бронь белбеуі Крупп броньінен құралған және қалың болды. Оның қарулы мұнараларының қаруы ең үлкен қалыңдығы - 5 м, ал палубасының қалыңдығы - 5 м. Оның торпедаға қарсы қалқалары қалың болатын.

Құрылыс және мансап

Орел кемесі 1899 жылы 7 қарашада Санкт-Петербургтегі Балтық зауытында салынып басталды. Кеме 1900 жылы 1 маусымда суға қойылып, 1902 жылы 19 шілдеде императордың қатысуымен суға жіберілді. 1904 жылы мамыр айында Кронштадтта оның броньын орнатуға дайындалған кезде, уақытша қаптама алынып тасталды, ол судың кіруіне мүмкіндік берді және кеме бес күннен кейін батты. Суды сорғылап, кеме қайтадан суға шығады. Ол 1904 жылы қазанда 13 404 000 рубльге аяқталды. 1904 жылы 15 қазанда "Орёл" екінші Тынық мұхит эскадрильясының басқа кемелерімен бірге Либаудан Порт-Артурға жөнелтілді. Рождественский эскадрильясын Африканың Атлантика жағалауына бастап, Жақсы Үміт Мысырын айналып өтіп, 9 қаңтарда Мадагаскардың солтүстік-батыс жағалауындағы Носи-Би аралына жетті, онда олар екі ай бойы болды. Эскадра 16 наурызда Француз Индокитайының Камрань шығанағына жөнелтілді және 3 Тынық мұхит эскадрасының ескірген кемелерін күту үшін шамамен бір айдан кейін жетті. Соңғы кемелер 9 мамырда Камрань шығанағына жетіп, 14 мамырда Владивостокқа жөнелтілді. Ұзақ сапарға қажетті көмір мен басқа да керек-жарақтар жүкті болғандықтан, кеме артық салмаққа ие болды. Алайда ең бастысы, қосымша салмақ кеменің негізгі броньды белбеуін толығымен суға батырып жіберді. Рождественский Цусима боғазы арқылы Владивостокқа ең тікелей жолды таңдады және 1905 жылы 27 мамырда адмирал Того Хейхачироның қолбасшылығындағы жапондық әскер флоты оны ұстады. Ұрыс басталғанда "Орёл" Рождественскийдің тікелей қолбасшылығындағы "Бородино" класының төрт линкорынан тұратын 1-ші дивизияның соңғы кемесінің қатарында болды. Кеме Цусима шайқасының алғашқы оқ атуын кеме капитаны Николай Юнг Рождественскийдің маңында ресейлік құрылымды көлеңкелеп тұрған жапон крейсеріне оқ атуды бұйырғанда жасады. Ол флотқа осы жағдайды қамтитын ешқандай шайқас алдындағы нұсқау бермеген, бірақ ол Юнгке 30 раундтың әсері болмағаннан кейін оқ атуды тоқтатуды бұйырды. Ореол шайқастың алғашқы кезеңінде қатты тартыспады, бірақ осы уақытта жапон снарядтарымен өртенді. Жарыс басталғаннан кейін бір сағаттан кейін жапон крейсері Чихая Ориол болуы мүмкін кемеге екі торпеда атқан, бірақ екі торпеда да ұшыраған жоқ. Орыс жасағы шайқастың алғашқы кезеңінде тәртіпсіз болды, ал Орел 16:00-ге қарай өзінің бауырласы Бородинодан кейін екінші орын алды. Жапондық соғыс кемелері осы уақытта Бородиноға қарсы отын шоғырландырып, оны 19:30-да батты. Орел де бірнеше рет соққыға ұшырады, бірақ қатты зақымдалған жоқ. Ориол Бородино батып кеткеннен кейін басшылықты қолға алды; Того жапондық соғыс кемелеріне қараңғылық жиналған кезде босатылуға бұйрық бергеннен кейін оған Небогатовтың екінші дивизиясы қосылды. Небогатов флоттың қалған бөлігіне қолбасшылықты тапсырды және олар Владивостокқа қарай жалғасты. Кемелерді жапондықтар келесі күні таңертең ертерек тауып, Тогоның соғыс кемелері сағат 10:00-де шабуылға алды. Жапондық кемелер жылдамдықпен Небогатовтың кемелерінің тиімді жауап бере алатын қашықтығынан тыс жерде қалды. Небогатов өз кемелерін 10:30-да тапсыруға шешім қабылдады, өйткені ол отқа жауап бере алмады және қашықтықты жауып алмады. Кеме 1905 жылы 13 қыркүйекте әскери тізімнен алынып тасталды. Ұрыс кезінде Орелге, мүмкін, 5 12 дюймдік, 2 9 36 6 дюймдік снарядтар және 21 кіші ұшақ немесе бөлшектер соқты. Кеме жағының броньсыз бөліктерінде көптеген үлкен тесіктер болса да, ол орташа зақымданған, өйткені оның жақтағы броньды соққан төрт снарядтың (бір 12 дюймдік және үш 6 дюймдік) барлығы енбей қалды. Оның алдыңғы 12 дюймдік мұнарасының сол жақ пулеметін 8 дюймдік снаряд соққыға ұшыратып, оның тұмсығын сындырып тастады, ал тағы бір 8 дюймдік снаряд артқы 12 дюймдік мұнараның төбесін соққыға ұшыратып, оны құлатты, бұл сол жақ пулеметінің ең жоғары биіктігін шектеді. Екі 6 дюймдік оқ-дәрілер 8 дюймдік снарядтармен соққыға ұшырап, бірін оқ-дәрілер өртеп жіберген. Тағы бір мұнара 12 дюймдік снарядтан зақымдалған. Екі 6 дюймдік снарядтың сынықтары басқару мұнарасына еніп, Юнгті қатты жарақаттады, ол кейіннен жарақаттан қайтыс болды. Құрбандар саны 43 экипаж мүшесін құртты және шамамен 80 адам жарақат алды. қазіргі Шимане префектурасының бөлігі. Жапондықтар Ивамиді Куре теңіз арсеналында қайтадан қалпына келтіріп, 1907 жылы 2 қарашада оны Жапон императорлық теңіз флотына қайтадан тапсырды. Оның салмағын азайту үшін, оның шұңқырлары қысқарып, жауынгерлік шатырлары алынып тасталды, ал оның жоғарғы құрылымы биіктігі азайды. Оның екі буын...