Кіріспе

Онес Тунчбоячиян, көбірек белгілі Онно Тунч (1948 жылы 20 желтоқсан - 1996 жылы 14 қаңтар) - түрік композиторы, музыкалық композитор, музыкалық продюсер. Сондай-ақ, бас гитарада және кейде контрабас ойнап, бірнеше музыканттардың альбомдарына үлес қосты. 1980-1990 жылдары түрік поп-музыкасының көрнекті аттарынан бірі. Ол музыкант Арто Тунчбоячянның ағасы болды.

Алғашқы жылдар

Армениялық тектес Онно Тунч 1948 жылы Стамбулда дүниеге келген. Музыкалық тәжірибесін Харур Манғаз (Жүз оқушы) шіркеу хорынан бастады. Орта мектептің бірінші жылында отбасын асырау үшін жұмысқа орналасу үшін оқуын тастауға мәжбүр болды. Қаржы жағынан әлсіз отбасында туған ол музыка аспаптарын сатып ала алмады, бірақ олар оны қызықтырды, содан кейін оның досы Арманның анасы Ануш ("Сұз" әрмен тілінде) ұлына гитара сатып алды, ал Оноға да. Онно тез үйреніп, өздігінен үйреніп, музыкалық топ құрып, көп ұзамай Анушқа қайтарып берді.

Мансап

Ол музыканы шіркеу хорларында ән айту арқылы бастады. Ол орта мектепте "Black Stones" атты музыкалық топ құрды. 1965 жылы ол өзінің кәсіби музыкалық мансабын Üstün Poyraz Set Orchestra бас гитарисі ретінде бастады. 1967 жылы Эмин Финдакоғлудың оркестрімен джаз музыкасын бастады. Келесі жылдары ол музыкалық тәжірибесін Дуруль Генце мен Сюхель Дениджи оркестрлерімен жұмыс істеу арқылы арттырды. 1970 жылдары өзінің аранжировкасымен танымал болды. Сол кезде ол көптеген есімдердің, соның ішінде Өзедемір Ердоған, Нилюфер, Бюлент Ортачгил, Гюльден Карабочек, Ажда Пеккан, Нюхет Дуру және Гөкбен альбомдарына үлес қосты. 1973 жылы "Браслет / Мелисса" атты альбомын шығарды. "Сөз Sevgilim Söz" - Туңның алғашқы композицияларының бірі, оның сөздерін Çiğdem Talu жазды, оны Cömert Baykent дауыстады. Көптеген рет ол композитор және аранжировщик ретінде Түркияда өткен "Евровидение" байқауының финалында өнер көрсетті. 1978 және 1981 жылдары Түркияның атынан осы байқауда аранжировщик және дирижер ретінде өнер көрсетті. Түрік поп-сигналы Сезен Аксу 1981 жылы Тунч жазған Нюхет Дуруның "Сененле" атты әнін тыңдағаннан кейін Онно Тунчпен танысып, одан сабақ ала бастады. Кейін олар Ақсаның "Шан" театрында өткен қойылымы кезінде бірге жұмыс істей бастады. "Nilüfer'84" альбомының музыкалық директоры болғаннан кейін ол көптеген жылдар бойы тек Сезен Аксу мен оның оркестрімен жұмыс істеді. 1984 жылы шыққан "Sen Ağlama" альбомынан 1991 жылы шыққан "Gülümse" альбомына дейін көптеген әндердің композициясы мен аранжировкасын Онон Тунч жүргізді. "Sen Ağlama" альбомы түрік поп-музыкасының өрлеуіне себепші болды және сол кезеңде монополияланған түрік арабескі музыкасына қарсы күшті бәсекелестік ретінде поп-музыканың пайда болуына әкелді. 90-шы жылдары ол Aşkın Nur Yengi, Bülent Ortaçgil, Harun Kolçak, Nilüfer, Zerrin Özer, Zuhal Olcay және Ayşegül Aldinç альбомдарының музыкалық директоры болды. Тунч жазған немесе аранжировкалаған әндер Асия, Ешим Салким, Бендениз, Эмель Мюфтуоглу және Руя Эрсавчи альбомдарында да орындалды. Өлер алдында ол Сезен Аксудың "Дыш Бахелери" және Левент Юкселдің соңғы әндері альбомына үлес қосты. Сондай-ақ, "Ах Белинда", "Рұмзы Гонцагуль" және т.б. фильмдерге саундтрек жазды. Поп музыкасынан басқа, оның соло саксофон мен оркестр үшін "Su" атты шығармасы бар. Ол Бюлент Ортачгилдің "Сен менімен ойнайсың ба?", "Окей Темиздің Зикир", Нүкет Руаканның "Руакан" альбомдарында, "МФО"ның "Асалалық Омур Бою" және Мустафа Сандалдың "Бени Аглатма" альбомдарында бас гитарада ойнады. Ол 175 ән жазды және Түркияның атынан Еуропаның көптеген музыкалық байқауларында өнер көрсетті. Түрік әншісі Сезен Аксуның өте жақын досы, ол оның мансабында орындаған көптеген әндерін бірге жазды және құрастырды, сондай-ақ оның барлық альбомдарын да реттеп шығарды. Оның өлімі Сезен Аксуды күйзеліске ұшыратқаны кеңінен белгілі болды. Ол өзінің "Düş Bahçeleri" альбомын Онноға арнады (содан бері оның барлық альбомдарында көптеген әндер). Оның "Су" симфониясын Стамбулдың симфониялық оркестрі орындады. Ол Хүлки Актүнч пен Дагхан Байдурмен бірге Нилуфер мен Назар орындаған 1978 жылғы "Евровидение" байқауында Түркияның "Севинсе" әнін шығарды. 80-ші жылдары әнші-күйші Сезен Аксумен романтикалық және кәсіби қарым-қатынаста болды. Олар бірігіп Sen Ağlama (Жылама), Git (Go), Sezen Aksu'88 және Sezen Aksu Söylüyor (Sezen Aksu Sings) сияқты түрік поп-музыкасында жаңа жол ашқан шығармаларға қол қойды. Сезеннің музыкасы 90-шы жылдары жетілді, ол өзінің ең көп сатылған альбомын Гюльюмсе (Шымылдау) онномен бірге шығарды. Hadi Bakalım (Come On Now) деп аталатын альбомның A 1 тректері Түркия мен Еуропада хит болды, ал Германияда сингл ретінде шығарылды. Кейінірек әнші Луна оны Europop-та "Rhythm of the Night" деп қайтадан ашқан. Ол сондай-ақ өз әншілеріне альбомдар шығара бастады, атап айтқанда, Аскін Нұр Енгидің дебюттік Sevgiliye (Сүйіктіге) альбомын қайтадан Тунчпен бірге шығарады. Ол өзінің сәттілігін суретшілер Эренер мен Юкселмен де қайталады. Онноның кіші інісі Арто Тунчбоячиян онымен 25 жыл бойы музыкалық жұмыс істеді. Арто ағасынан қатты шабыт алады, оған көптеген әндерді арнады (және Онноның апатына себеп болған тау) және "Онно" (1996) альбомын Ара Динкжианмен бірге шығарды. Арттың киімінде "ОННО" деген әріптерді жиі кездестіруге болады.

Өлім

Онно Тунч 1996 жылы 14 қаңтарда, ол ұшқан жеке ұшағы Бурсадан Стамбулға бара жатқанда, Арматулу ауылының Селимей ауылының маңындағы Таздаг тауына құлаған. Оның досы Хасан Каник те апатта қаза тапты. Түркияның Стамбулдан келген екі альпинист 6 күннен кейін гипотермиядан қайтыс болды. Онно Тунч Стамбулдағы Армения католиктер қорымында жерленген. Оның алғашқы әйелі - марафон жүзіп өткен алғашқы түрік спортшысы Қанан Атеш. 2002 жылы апат болған жерде және Ялова қаласының орталығында оның есіне ескерткіш орнатылды. Армениялық композитордың ескерткіші жылдар бойы көптеген вандализмге ұшырады. 2012 жылы Ялова қалалық әкімдігі ескерткішті толықтай бөлшектеді, өйткені қалалық кеңес ескі ескерткіш осындай бағалы композитор үшін эстетикалық емес деп шешті, әсіресе оның вандализм жағдайында. Оның орнына G кілті тәрізді көркем бронзалық ескерткіш (түрікше Tunç) салынған.

Онно Тунчтың құрметіне

1996 жылы оның бұрынғы сүйіктісі және музыкалық серіктесі Сезен Аксу түрік музыка индустриясына қосқан үлесін құрметтеу үшін "Düş Bahçeleri" атты жинақ альбомын шығарды. 2007 жылы бірнеше танымал түрік әншілері мен поп-топтары бірігіп, Onno Tunç Şarkıları ("Onno Tunç Songs") жинақ альбомын шығарды.

Альбомдарға бірігу

Жыл Атауы/Артист Тапсырмасы Орындалған аспап 1974 Benimle Oynar Mısın / Bülent Ortaçgil Аранжировкалар Бас 1976 Aşk Dediğin Laftır / Gökben Аранжировкалар 1977 Bir Nefes Gibi / Nükhet Duru Аранжировкалар 1981 Nükhet Duru 1981 / Nükhet Duru Өндіруші, аранжировка, оркестрлеу 1981 Ağlamak Güzeldir / Sezen AksuCo продюсері, аранжировка, ән жазушы 1984 Nilüfer '84 / Nilüfer Аранжировкалар, ән жазушы Бас, акустикалық гитара, акустикалық фортепиано1984 Ağlama / Sezen Aksu Өндіруші, аранжировкалар, ән жазушы1986Git / Sezen AksuCo продюсері, аранжировкалар, ән жазушы1988 Sezenu '88 / Sezenu AksuCo продюсері, аранжировкалар, ән жазушыКейбордтар, бас, қос гитара, акустикалық гитара, акустикалық аспаптар, 1989 Sezenu / Sezen Söylüyor / SezenKeybourn / Sezen / Sezen 1990 Аранжировкалар, аранжировкалар, аранжировкалар, ән жазушы, гитара, синтезатор, бас гитара, бас гитара, бас, бас, домбы, бас гитара, дром, бас. Perde / Bülent OrtaçgilCo продюсері, аранжировка, бағдарламалау, микстеу1990Sevgiliye / Aşkın Nur YengiCo продюсері, аранжировка, әнші-жазушыКейбордтар1991Gülümse / Sezen AksuӨнерші, аранжировка, әнші-жазушыInstruments1991Beni Affet / Harun KolçakӨнерші, аранжировка, әнші-жазушы1992Yine Yeni Yeniden / NilüferӨнерші, аранжировка, әнші-жазушыАкустикалық гитара1992Olay Olay / Zerrin ÖzerӨнерші, аранжировка, әнші-жазушы1993Oyuncu / Zuhal OlcayӨнерші, аранжировка, әнші-жазушы1994Neal Mas Ne Rüya / NilüferӨнерші, аранжировка, әнші-жазушы1996Yentel Yüksel'Levin 2. CD'si / Levent YükselCo продюсері, аранжировка, ән жазушы