Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бұрынғы КГБ генералы Александр Васильевич Коржаков (Alexander Vasilyevich Korzhakov; 31 қаңтар 1950 жылы туған) - Ресейдің бұрынғы КГБ генералы, Борис Ельциннің жансакшысы, сенімді адамы және кеңесшісі ретінде он бір жыл қызмет етті. 1991-1996 жылдары Президент қауіпсіздік қызметінің (ПБ) басшысы, 1997-2011 жылдары Мемлекеттік Думаның депутаты, зейнетке шыққан генерал-лейтенант. Коржаков 1985 жылдан бері Ельциннің жансакшысы болды, ал 1991 жылдың 19 тамызында Ельциннің тарихи сөзі кезінде ол танктің үстінде өзінің қожайынының жанында тұрды. Қорқынышты қорғау қызметінің бастығы болған Коржаковты мемлекеттік істерге араласқаны үшін көп сынға алды. 1996 жылы премьер-министрмен билік күресінен жеңілгеннен кейін ол жұмыстан босатылды. Содан кейін ол Мемлекеттік Думаға үміткер болып, соттығынан босатылды. 1997 жылы Коржаков Ресей саясатының ең жоғарғы сатысындағы тәжірибесіне негізделген өмірбаянын жариялады. Өзінің өмірбаянында ол қауіпсіздік қызметімен бірге "елді үш жыл бойы басқарды" деп мәлімдейді.
Russian former KGB general
Alexander Vasilyevich Korzhakov ( Александр Васильевич Коржаков; born 31 January 1950) is a Russian former KGB general who served as Boris Yeltsin's bodyguard, confidant, and adviser for eleven years. He was the head of the Presidential Security Service (PSB) from 1991 to 1996, State Duma deputy from 1997 to 2011, and retired Lieutenant general. Korzhakov had been Yeltsin's bodyguard since 1985, and on 19 August 1991, he stood next to his boss on top of a tank during Yeltsin's historic speech. Being the Chief of the Security Service, Korzhakov was widely criticized for interfering in government affairs and business. In 1996, he was finally sacked after losing a power struggle with the Prime Minister. He then successfully ran for a seat in the State Duma where he received immunity from prosecution. In 1997, Korzhakov published a biography based on his experience at the very top of Russian politics. In the biography he contends that he and the Security Service "governed the country for three years".
Ерте өмір
Александр Коржаков Мәскеуде жұмысшы отбасында дүниеге келген. Орта мектепті бітіргеннен кейін, ол конвейерде жұмыс істеді. 1969-1970 жылдары Кремль полкінде рядовой болып қызмет атқарды. 1970-1989 жылдары КГБ-ның "Жоғары партиялық және мемлекеттік лауазымды тұлғаларды қорғау" 9-бас басқармасында қызмет атқарды. КГБ қызметкері ретінде 1971 жылы Коммунистік партияның мүшесі болды, партияның бөлімшелер бюросының мүшесі және 9-шы әкімшілік үшін комсомол комитетінің мүшесі болды. 1978 жылы ол жеке қорғаныспен айналысатын КГБ бөлімшесіне ауыстырылды. 1980 жылы "Корреспонденция бойынша" Мәскеу заң институтын (Всесоюзный юридический заочный институт Московский Юридический институт, Заочный факультет) бітірген. 1981-1982 жылдары Ауғанстанда қызмет атқарғаннан кейін, 1983-1984 жылдары Бас хатшы Юрий Андроповтың жеке жансакшыларының бірі болды. 1985 жылы ол сол кездегі Мәскеудегі Коммунистік партия ұйымының басшысы Борис Ельциннің үш жеке күзетшісінің бірі болды. 1987 жылы Ельцин партиялық қызметінен босатылғанда, Коржаков достығын сақтап қалды және 1989 жылы Ельцинді қолдағаны үшін КГБ-дан зейнеткерлікке шықты. Коржаков "денсаулық пен жасына байланысты" КГБ-дан босатылды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Ельциннің жеке күзетшісі болды, алайда ресми түрде "Пластик" деп аталатын кооперативтің қауіпсіздік бастығы болып жұмыс істеді. 1989 жылы Коржаков Коммунистік партиядан кеткенін мәлімдеді, кейіннен "партиялық жарнаны төлемегені" үшін шығарылды. 1989 жылы 28 қыркүйекте Борис Ельцин көпірден құлағаннан кейін Коржаков Ельцинді қорғау үшін бұрынғы КГБ агенттерінен құралған топ құрды. 1991 жылы маусымда Ельцин РСФСР президенті болып сайланғаннан кейін Коржаков Ельциннің қауіпсіздік қызметінің бастығы болды, кейіннен Кеңес Одағы таратылған кезде Президент қауіпсіздік қызметіне айналды. Ол 1991 жылы тамыздағы төңкеріс әрекеті кезінде және 1993 жылы 4 қазанда Ресейдің Ақ үйіне шабуыл жасағанда Ельцинді қорғауға жауапты болды.
Alexander Korzhakov was born in Moscow to a worker family. After graduating at secondary school, he worked as an assembly worker. In 1969–1970 he served as a private in the Kremlin Regiment. In 1970–1989 he served in the KGB 9th Chief Directorate, "Protection of Higher Party and Government Officials". As a KGB official, he became a member of the Communist Party in 1971, being a member of the Party bureau of subdivisions and member of the committee of the Komsomol for the 9th administration. In 1978 he was transferred into a KGB subdivision, which dealt with personal protection. In 1980 he graduated "by Correspondence" from a Moscow Law Institute ( Всесоюзный юридический заочный институт Moskovskiy Yuridichesky Institut, Zaochny fakultet). Following service in Afghanistan in 1981–1982, he was one of General Secretary Yuri Andropov's personal bodyguards in 1983–1984. In 1985 he became one of three personal bodyguards of Boris Yeltsin, who at the time was the leader of the Communist Party organization in Moscow. When, in 1987, Yeltsin was removed from his party position, Korzhakov kept the friendship and in 1989 was retired from KGB for his support of Yeltsin – officially, Korzhakov was discharged from the KGB due to "health and age reasons". After his retirement he became a private body guard of Yeltsin, albeit officially worked as the Chief of Security of a co operative named "Plastic". In 1989, Korzhakov gave notice about his resignation from the Communist Party and was subsequently expelled for "non payment of the party dues". After the incident on 28 September 1989, when Boris Yeltsin fell from a bridge, Korzhakov set up a unit of former KGB agents to protect Yeltsin. Following the election of Yeltsin in June 1991 as President of the RSFSR, Korzhakov became the Chief of Yeltsin's Security Service, which was later transformed into the Presidential Security Service when the Soviet Union was dissolved. He was responsible for the protection of Yeltsin during the August coup attempt in 1991 and on 4 October 1993, when the White House of Russia was stormed.
Қауіпсіздік қызметінің басшысы
Президент қауіпсіздік қызметінің басшысы болғандықтан, Коржаковты жиі мемлекеттік істерге араласып отырады деп айыптады, өйткені қызмет жоғары мемлекеттік қызметкерлердің сыбайлас жемқорлықпен айналысқаны, пара алғаны және ақшаны ысырап еткені туралы дәлелдер жинады. Ол Ельцин командасының қатал адамдарының бірі, Чечнядағы соғысты қатты қолдаған және 1996 жылы президент сайлауын өткізуге қарсы болған. 1994 жылдың желтоқсан айында Коржаков 1996 жылғы президенттік сайлауда Ельциннің ықтимал бәсекелесі болған Мәскеу мэрі Юрий Лужковтың одақтасы Владимир Гусинский бастаған Мост банкінің Мәскеу штаб-пәтеріне қарулы рейд ұйымдастырды. Рейдтен кейін көп ұзамай Лужков президент болуға үміткер болғанын жоққа шығарды. 1996 жылғы президент сайлауына дейін президент Борис Ельцин сайлау өткізуге рұқсат бере ме деген күмән туды. 1996 жылы 5 мамырда Коржаков сайлауды кейінге қалдыруға шақырды. Алайда, сайлау жоспарланғандай өтті және Ельцин 1996 жылы 16 маусымда президент сайлауының алғашқы турында 35% дауыспен бірінші орынды иеленді. Коржаковтың билігі кезінде Президенттік қауіпсіздік қызметі Кеңес Одағының ыдырауынан кейінгі жекешелендіру кезеңінде бірінші вице-премьер Анатолий Чубайсты заңсыз қаржы операцияларына қатыстыратын құжаттарды алды деп есептеледі. 1996 жылы 19 маусымда Сергей Лисовский (бай жарнама және шоу-бизнес магнаты) және Аркадий Евстафьев (бұрынғы бірінші вице-премьер-министр Анатолий Чубайстың жақын көмекшісі) Ресейдің Ақ үйінен шығып бара жатқанда, 500 мың доллар бар сөмкемен ұсталды. Лисовский мен Евстафьевті 11 сағат бойы Президент Қауіпсіздік Қызметінің тергеуінен кейін босатты. Чубайс хабарлағандай, телеарналар түнде болып жатқан жанжал туралы жаңалықтар таратып, тұтқындауларды Коржаковтың төңкеріс әрекеті ретінде көрсетті. Келесі күні, 1996 жылы 20 маусымда, Коржаковты Ельцин Чубайстың үндеуімен кенеттен жұмыстан босатты. Бір пікір бойынша, Коржаковты жұмыстан шығару президенттің ішкі тобындағы топтар арасындағы күштерді күшпен басып алуды және сайлауда "заңды түрде" жеңуді қалаған топтар арасындағы шайқастың нәтижесі болды. Басқалары оқиғаларды үш топтың арасындағы күрес аясында көрді: электр энергетикасы министрліктерінің бұрынғы басшылары, энергетикалық кешен өкілдері және қаржы ортасының өкілдері.
Being the head of the Presidential Security Service, Korzhakov was frequently accused of interfering in governmental affairs, as the Service gathered evidence on high government officials engaged in corruption, bribe taking, and squandering money. He was regarded as one of the hard liners of Yeltsin's team, a strong backer of the war in Chechnya, and an opponent to holding the presidential election in 1996. In December 1994, Korzhakov organized an armed raid on the Moscow headquarters of Most Bank headed by Vladimir Gusinsky, an ally with Moscow Mayor Yuriy Luzhkov, who was a potential rival to Yeltsin in the 1996 presidential elections. Soon after the raid, Luzhkov denied he had any desire to run for president – and Gusinsky quickly moved with his family to London. Running up to the 1996 presidential election, there were serious doubts that President Boris Yeltsin would allow elections to take place. On 5 May 1996, Korzhakov explicitly called for postponing the elections. However, the elections took place as planned and Yeltsin finished first on 16 June 1996, initial round of the presidential elections with about 35% of the vote, scheduled to compete with Communist leader Gennady Zyuganov in the runoff on 3 July 1996. During Korzhakov's reign, it is believed that the Presidential Security Service acquired documents which implicated first deputy prime minister Anatoly Chubais in illegal financial transactions during the privatization period that followed the collapse of the Soviet Union. On 19 June 1996 Sergey Lisovsky (a wealthy advertising and showbusiness magnate) and Arkady Yevstafyev (a close aide to former first deputy prime minister Anatoly Chubais) were arrested while leaving the White House of Russia, allegedly carrying a case containing 500 thousand dollars. After being questioned for 11 hours by Presidential Security Service, Lisovsky and Yevstafyev were released. Tipped off by Chubais, television networks started to broadcast updates on the unfolding scandal through the night, portraying the arrests as a coup attempt by Korzhakov. The next day, 20 June 1996, Korzhakov was abruptly dismissed by Yeltsin at the urging of Chubais. According to one view, the firings of Korzhakov were the result of a battle between factions within the President's inner circle – between a group that wanted to take power by force and a group that wanted to win the election "legitimately." Others saw the events in the context of an ongoing struggle between three groups: the former heads of the power ministries, representatives of the energy complex, and representatives from financial circles.
Өмірбаян
Өзінің өмірбаянында Борис Ельцин: Таң атқаннан кеш батқанға дейін (1997) Коржаков ресейлік саяси элитаның демократияны қалай қарастыратынын сипаттайды. Әрине, бұл кітап қатты сынға ұшырады, бірақ авторды негізгі фактілерді ойлап шығарды немесе бұрмалады деп айыптайтындар аз.
In his biography, Boris Yeltsin: From Dawn to Dusk (1997), Korzhakov describes how the Russian Political elite views democracy – an overwhelmingly negative evaluation of Russian politics. Naturally, the book has been severely criticized, however, only few people have accused the author of inventing or distorting the major facts.
1993 жылы Парламентке шабуыл жасау
Биографияның маңызды үлесі - Кремльдегі антидемократиялық сана-сезімді сипаттау. Коржаков Ельциннің және билік елитасының демократиялық институттарға деген өте жағымсыз көзқарасын түсіндіреді. Коржаков 1993 жылдың наурыз айында Ресей парламенті президентті импичментке тартуға аз қалған кезде болған кейбір оқиғаларды баяндайды. Осы қауіпті білген Ельцин Коржаковқа импичмент жағдайында барлық депутаттарды тұтқындауға дайындық жасауды тапсырды. Коржаков бұрын жарияланбаған құжаттарға сілтеме жасап, Ельцин тіпті ғимараттан депутаттарды "түсірткілеу" үшін химиялық газдарды қолдануды жоспарлаған деп мәлімдейді. Парламентке 1993 жылдың 4 қазанында Ресей әскері шабуыл жасап, көтерілісті күшпен басады.
An important contribution of the biography is its description of the anti democratic mentality inside the Kremlin. Korzhakov explains the severely negative outlook of Yeltsin, and the ruling elite as a whole, towards the democratic institutions. Korzhakov recounts certain developments in March 1993, when the Russian parliament was only inches away from impeaching the president. Aware of this danger, Yeltsin ordered Korzhakov to prepare the arrest of all deputies in the case of impeachment. Referring to documents never published before, Korzhakov asserts that Yeltsin had even planned to use chemical gases in order to "smoke" the deputies from the building. The Parliament was eventually stormed by the Russian army on 4 October 1993 and the rebellion suppressed by force.
1996 жылғы президенттік сайлау
1996 жылғы, сондай-ақ 1993 жылғы президент сайлауына қатысты Коржаковтың айтуынша, Ельцин Кремльден кетуді ойламаған және өзінің қалуын қамтамасыз ету үшін кез келген шараларды қабылдауға дайын болған. Ельцин Коржаковтың алдында демократиялық принциптерге деген жеккөрушілігін еркін білдірді. Автордың кейбір оқиғалары Никсонның жылдары мен Уотергейтке қатысты жарияланған таспалар туралы әңгімелейді. Коржаковтың айтуынша, 1996 жылдың жазында Ельцин және оның премьер-министрі Виктор Черномырдин президенттік сайлауды тоқтатудың өте маңызды мүмкіндігін талқылады. Коржаков Кремль 1996 жылғы президент сайлауы кезінде көптеген демократиялық ережелерді бұзған деген пікірді растайтын бірнеше маңызды мәліметтерді келтіреді. Ол сондай-ақ Анатолий Чубайстың адамдары Кремльден заңсыз түрде 500 мың доллар алуға тырысқаны туралы оқиғаны толық түсіндіреді.
In regards to the presidential election in 1996, as well as in 1993, Yeltsin had – according to Korzhakov – no intention of leaving the Kremlin and was prepared to take any actions to insure his continued stay. Yeltsin felt free to express his contempt toward democratic principles in Korzhakov's presence. Some episodes the author relates are almost resonant of the Nixon years and the published Watergate tapes. According to Korzhakov, in the summer of 1996, Yeltsin and his prime minister, Victor Chernomyrdin debated the very serious possibility of canceling the presidential election. Korzhakov adds several significant details which possibly confirm the view that the Kremlin violated many democratic rules during the presidential election campaign in 1996. He also fully explains, with much elaboration, the story about how Anatoly Chubais' people tried to illegally take 500 thousand dollars from the Kremlin.
Ельцин отбасы
Парламент пен сот сияқты демократиялық институттар Кремль өмірінде өте шектеулі рөл атқарды және шешім қабылдау процесіне ешқандай әсер етпеді. Керісінше, Коржаковтың айтуынша, Ельциннің отбасы Ресейдегі жетекші саяси институт ретінде қалыптасады. Коржаковтың қорытындысында "Елцин шешім қабылдағанда мемлекеттің мүддесін емес, өз отбасылық кланын ойлаған". Александр Литвиненко - КГБ/ФСБ-ның бұрынғы офицері, ол 2000-шы жылдардың ортасында "Ресейді жарылқау" атты кітабында Коржаковты (Барсуковпен бірге) айыптайды: тек "ақшаға деген сұмдықтары" бірінші және ішінара екінші чечен соғысының себебі болды.
Democratic institutions such as the Parliament and the courts played an extremely limited role in the life of the Kremlin and had no influence over the decision making process. Instead, Yeltsin's family emerges, according to Korzhakov, as a leading political institution in Russia. Korzhakov concludes, "when it came to making decisions, Yeltsin was motivated not by the interest of the state, but by his own family clan". Alexander Litvinenko – a former KGB/FSB Officer who changed sides in early mid 2000s in his book "Blowing Up Russia" blames Korzhakov (along with Barsukov): only "their greed for money" was the reason of the first and partly the second chechen war.
Елциннің айналасындағы адамдар
Коржаковтың айтуынша, Кремльді әртүрлі дағдыға қайшы келетін басшылар, мысалы Коржаков сияқты жеке күзетшілер басқарған. Кітапта Коржаков өзінің және ФСБ басшысы Михаил Барсуковтың, яғни Ельциннің күзетшілерінің тағы бір мүшесінің "елді үш жыл бойы басқарғанын" мойындаған. Коржаков Ельциннің айналасындағы адамдардың қызықты портретімен таныстырып отыр, олардың аз бөлігі автордан гөрі моральдық қасиеттері мен ақыл-ойы жоғары деп суреттеледі. Коржаков Елцинді қоршаған атмосфераны төзімсіз фаворитизммен қалың деп сипаттайды, бұл президент құлағына ұрысып жатқандардың арасындағы интригалар үшін құнарлы жер. Тіпті, 1990 жылдардың соңында Кремльде кісі өлтіру туралы ой да көтеріліп тұр. Кремльдегі адамдардың саяси қарсыластарын өлтіру туралы өтініштері мен уәделері кітаптың әр жерінде кездеседі. 1999 жылы Коржаков қаржы магнаты Борис Березовский оны Мәскеу мэрі Юрий Лужковты, қаржы магнаты және НТВ негізін қалаушы Владимир Гусинскийді, сондай-ақ Лужковтың одақтасы, танымал кронэр және Дума депутаты Иосиф Кобзонды өлтіруге көндіруге тырысқаны туралы айыптауларды қайталады. Коржаков сондай-ақ 1996 жылы маусымда Кремльден шығарылғаннан кейін оның Мемлекеттік Думаға сайлау науқаны кезінде саяси қарсыластары сайлауды жарамсыз ету үшін Туладағы парламенттік сайлауда оның басты қарсыласын өлтіргісі келгенін айтады.
Korzhakov contends that the Kremlin was run by various unconventional leaders such as body guards like Korzhakov, himself. In the book, Korzhakov confessed that he and the FSB chief Mikhail Barsukov, another member of Yeltsin's guard, "governed the country for three years". Korzhakov paints an interesting portrait of the people around Yeltsin, few of whom are depicted as being more elevated in moral virtue and intellect than the author. Korzhakov describes the atmosphere surrounding Yeltsin as thick with unbridled favoritism, a fertile ground for intrigues among those struggling for the president's ear. Even the idea of murder hangs over the Kremlin in the late 1990s. The requests and promises of people in the Kremlin to murder their political rivals are interspersed throughout the book. In 1999, Korzhakov repeated allegations that financial mogul Boris Berezovsky tried to convince him to murder Moscow Mayor Yuri Luzhkov, financial tycoon and NTV founder Vladimir Gusinsky, as well as popular crooner and Duma deputy Iosif Kobzon, a Luzhkov ally. Korzhakov also contends that during his State Duma election campaign in the aftermath of his ousting from the Kremlin in June 1996, his political adversaries wanted to kill his main rival in the parliamentary election in Tula in order to render the election invalid.
Мұра
Коржаковты алмастырғаннан кейін Президент қауіпсіздік қызметі саяси амбициялары мен мүдделері жоқ Анатолий Кузнецовтың басшылығымен қайта ұйымдастырылды, бұл қызметтің бірегей саяси ықпалын жоғалтты. 1997 жылдың қаңтар айында Коржаков тәуелсіз кандидат ретінде 10 басқа кандидаттың үстінен сайлауда 26,86 пайыз дауыспен жеңіске жетті. Мемлекеттік Думада ол тез арада қорғаныс комитетінің мүшесі болды. Сол жылы режиссер Виктор Сергеевтің "Шизофрения" көркемдік кинофильміне кеңесші болып жұмыс істеді. 2000 жылдың қаңтар айында Коржаков Отанымнан - Бүкіл Ресейден депутат болды. Бүгінде ол "Біріккен Ресей" партиясының мүшесі.
Following the replacement of Korzhakov, the Presidential Security Service was reorganized under Anatoly Kuznetsov, a professional without any political ambitions or interests, effectively depriving the Service its unique political influence. In January 1997, Korzhakov won, as an independent candidate, a by election over 10 other candidates with 26.86 percent of the vote in Tula, south of Moscow, filling a vacancy left by Alexander Lebed. In the State Duma he quickly became a member of the defence committee. The same year, he worked as a consultant of the artistic motion picture Shizofreniya by director Viktor Sergeyev. In January 2000 Korzhakov became deputy from Fatherland – All Russia. Today he is a member of United Russia.