Тұрақ орынға ақы төлеу құрылғысы

Кіріспе

Берілген паркинг орнын пайдалану үшін ақша жинау құрылғысы.

Паркинг метрі – көлік құралын белгілі бір жерде шектеулі уақытқа қою құқығы үшін ақша жинауға арналған құрылғы. Паркинг метрлер муниципалитеттер үшін көшедегі бірыңғай паркинг саясатын сақтау құралы ретінде қолданылады, бұл әдетте олардың жол қозғалысы және көлік құралдарының жылжуын басқару саясатымен байланысты, бірақ сонымен қатар кіріс көзі ретінде де пайдаланылады.

Тарих

Паркинг метріне арналған алғашқы патент, АҚШ патенті, 1928 жылғы 30 тамызда Роджер В. Бабсонға берілді. Метр тұрақтап тұрған көліктің аккумуляторынан қуат алып жұмыс істеуге арналған және машинадан метрге қосылым қажет болды. 1935 жылы Холгер Георг Тюсен мен Джеральд А. Хейл алғашқы жұмыс істейтін паркинг метрін, "Black Maria" атты құрылғыны жасады. History Channel телеарнасының "Тарихтың жоғалған және табылғандары" бағдарламасы олардың алғашқы жұмыс істейтін паркинг метрін жасаудағы табыстарын көрсетеді. Тюсен мен Хейл Оклахома штатының университетінде инженерлік факультетінің профессорлары болды. Олар 1933 жылы Оклахома-Ситидегі адвокат және газет баспагері Карл К. Магидің өтініші бойынша паркинг метрін жасау жұмысын бастады. Әлемдегі алғашқы орнатылған паркинг метрі 1935 жылғы 16 шілдеде Оклахома-Ситиде пайда болды. Маги 1938 жылғы 24 мамырда бұл аппаратқа патент алды. Өнеркәсіптік өндіріс 1936 жылы басталды және 1980 жылдардың ортасына дейін кеңейді. Алғашқы үлгілер монета қабылдағышы, механизмді іске қосуға арналған диск, төленген уақыттың аяқталуын көрсететін көрсеткіш және туға негізделген. Бұл конфигурация 40 жылдан астам уақыт бойы сақталды, сыртқы дизайнда аз өзгерістер енгізілді, мысалы, екі басты дизайн (екі жанындағы тұрақ орындарын жабу үшін) және жаңа материалдар мен өндіріс технологияларын пайдалану. Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы M. H. Rhodes Inc. компаниясы 1936 жылы алғашқы Rhodes метрлері орнатылған Майамидегі Mark Time Parking Meter Company үшін метрлер жасауды бастады. Бұл үлгілер Magee дизайнынан ерекшеленді, себебі көпірді бұру арқылы серіппенің керілуін сақтау үшін жүргізушінің тек тұтқаны бұруы жеткілікті болды. Ал Magee-нің метрлеріне серіппені ара-тура бұру үшін техникалық қызметкердің көмегі қажет болды. Монеталарды валюта детекторының ойығына салу немесе кредит картасын немесе смарт-картаны ойыққа өткізіп, тұтқаны бұру (немесе түймешікті басу) арқылы метрде таймер іске қосылады. Кейбір жерлерде ұялы телефон арқылы төлем жасауға болады (кейіннен тексеру және орындау үшін төлемдерді қашықтан тіркеу). Метрдегі диск немесе дисплей қалған уақытты көрсетеді. Көптеген қалаларда барлық паркинг метрлері тек бір типті монетаны қабылдауға бағдарланған. Басқа монеталарды қолдану тіркелмейді және метр мүлдем жұмыс істемей қалуы мүмкін. Мысалы, Нью-Джерси штатының Хакенсак қаласындағы барлық паркинг метрлері тек төртінші долларлық монеталарға арналған. 1960 жылы Нью-Йорк қаласы алғашқы "метр күзетшілері" тобын жұмысқа алды, олардың барлығы әйелдер болды. Алғашқы ер адам 1967 жылы ғана жұмысқа алынды. 1980 жылдардың ортасында механикалық бөліктерді электрондық компоненттермен: платалармен, пернетақталармен және дисплейлермен алмастырған цифрлық нұсқа енгізілді. Бұл метрдің икемділігін арттырды, өйткені EEPROM чипін тиісті механикалық компоненттерге қарағанда оңай қайта конфигурациялауға болады. 1990 жылдардың басына қарай бүкіл әлем бойынша миллиондаған паркинг метрлері сатылды. Дегенмен, нарық жаңа шешімдерді іздестіруде болды, мысалы, бірлескен төлем және дисплей автоматтары, сондай-ақ электрондық ақша және байланыс технологияларымен бірге пайда болған жаңа төлем түрлері.

An early patent for a parking meter, U. S. patent, was filed by Roger W. Babson, on August 30, 1928. The meter was intended to operate on power from the battery of the parking vehicle and required a connection from the car to the meter. Holger George Thuesen and Gerald A. Hale designed the first working parking meter, the Black Maria, in 1935. The History Channel's History's Lost and Found documents their success in developing the first working parking meter. Thuesen and Hale were engineering professors at Oklahoma State University. They began working on the parking meter in 1933 at the request of Oklahoma City, Oklahoma lawyer and newspaper publisher Carl C. Magee. The world's first installed parking meter was in Oklahoma City on July 16, 1935. Magee received a patent for the apparatus on 24 May 1938. Industrial production started in 1936 and expanded until the mid 1980s. The first models were based on a coin acceptor, a dial to engage the mechanism, and a visible pointer and flag to indicate the expiration of the paid period. This configuration lasted more than 40 years, with only a few changes in the exterior design, such as a double headed design (to cover two adjacent parking spaces) and the incorporation of new materials and production techniques. M. H. Rhodes Inc. of Hartford, Connecticut started making meters for Mark Time Parking Meter Company of Miami, where the first Rhodes meters were installed in 1936. These were different from the Magee design because only the driver's action of turning a handle was necessary to keep the spring wound. At the same time, Magee's meters needed a serviceman to wind the spring occasionally. Upon insertion of coins into a currency detector slot or swiping a credit card or smartcard into a slot, and turning a handle (or pressing a key), a timer is initiated within the meter. Some locations now allow payment by mobile phone (to remotely record payments for subsequent checking and enforcement). A dial or display on the meter indicates the time remaining. In many cities, all parking meters are designed to use only one type of coin. Use of other coins will fail to register, and the meter may cease to function altogether. For example, in Hackensack, New Jersey, all parking meters are designed for quarters only. In 1960, New York City hired its first crew of "meter maids"; all were women. It was not until 1967 that the first man was hired. In the mid 1980s, a digital version was introduced, replacing the mechanical parts with electronic components: boards, keyboards, and displays. This allowed the meter more flexibility, as an EEPROM chip can be reconfigured more easily than corresponding mechanical components. By the beginning of the 1990s, millions of parking meter units had been sold worldwide. Still, the market was already looking into new solutions, like the collective pay and display machines and new forms of payment that appeared along with electronic money and communication technologies.

Толық электрлі

Қазіргі заманғы тұрақтарда көп орынды метрлер (бір орынды метрлерге қарағанда) деп аталады және бір блокқа (әдетте 8-12) немесе тұрақ орындарына (шектеусіз) бірнеше орынды басқарады. Осы метрлермен жүргізушіге бірнеше машина ұзындығына метрге дейін жүруі мүмкін болғанымен, клиенттерге қызмет көрсету, өнімділік және тиімділік тұрғысынан маңызды артықшылықтар бар. Көп орынды метрлер экрандағы нұсқаулар және төлем үшін кредит карталарын қабылдау сияқты тұтынушыларға ыңғайлы мүмкіндіктерді қамтиды – енді жүргізушілерде қалталары монетаға толы болуының қажеті жоқ. Олар әлі де монеталардың істемей қалуына және вандализмнің басқа түрлеріне ұшырауы мүмкін, бірақ олардың көпшілігі сымсыз және жөндеу қызметкерлеріне проблемаларды дереу хабарлай алады, олар метрлер ұзақ уақытқа қызметтен шықпауы үшін оларды жөндеуге шара қолданады. «Орын бойынша төлеу» жүйесінде жүргізуші машинасын тұрақ орнына қойып, метрге жақындап, орын нөмірін енгізіп, төлем жасайды. Метр қалған уақытты есте сақтайды, ал бақылаушылар бұзушылықтарды тексеру үшін орын нөмірін басады. Тұрақ метрлерінің басқа да жетістіктері көліктерді анықтау технологиясын қамтиды, бұл «орын бойынша төлеу» жүйесіне машина тұрақ орнына қойылғанда оны білуге мүмкіндік береді. Бұл тұрақ менеджерлері үшін пайдалы, соның ішінде жол табу (жүргізушілерді желі немесе көше белгілері арқылы бос орындарға бағыттау), қашықтан бұзушылықтарды анықтау және тұраққа сұраныс пен ұсыныс туралы маңызды статистика жинау мүмкіндіктерін ашады. Кейбір метрлер қосымша уақыт үшін телефон арқылы төлем жасауға мүмкіндік береді және жүргізушілерге мерзімі бітуге жақын қалғанда хабарлайды. Санта-Моникадағы тұрақтар жүргізушілердің «метрін» шексіз уақытқа дейін «толықтыруын» болдырмау үшін және келесі машина төлеусіз кез келген уақытты пайдалана алмайтындай етіп, машина кеткен кезде қалған уақытты жою үшін көлік сенсорларын пайдаланады. Мадридтегі метрлер гибридтік және электрлік көліктердің жүргізушілеріне жеңілдікпен және тегін тұрақ ұсынады. Тұрақ метрлеріндегі тағы бір жетістік – кредит карталарын және монеталарды қабылдайтын күн энергиясымен жұмыс істейтін жаңа метрлер. Кредит карталарын қабылдайтын күн энергиясымен жұмыс істейтін «ақылды» бір орындық метрлер 2010 жылы Лос-Анджелесте орнатылды, ал қала әкімі Антонио Вилларайгоса «қаланың көлік департаменті соңғы алты айда орнатылған 10 000 монеталық және карталық паркинг метрлері жыл сайын 1,1-1,5 миллион долларлық кіріс әкелетінін болжады» деді. Бұл тұрақ метрлері метрдің жоғарғы бөлігін ауыстырады, бірақ қолданыстағы тіреуді пайдаланады және күн энергиясын пайдаланады, бұл жөндеу қажет болған кезде техниктерге сымсыз сигнал жіберуге көмектеседі. DDOT (Колумбия округінің көлік департаменті) жаңа тұрақ метрлері «салық төлеушілердің инвестицияларына жақсырақ қайтару, әртүрлі нұсқалар, жөндеу шығындарын азайту, оңай төлем опцияларының алуан түрлілігі және сенімділіктің артуын» қамтамасыз ететінін мәлімдеді. Жаңа цифрлық метрлер Нью-Йорк қаласының 62 000 бір орындық тұрақ метрлерінің барлығын құрайды, олар дәл және бұзуы қиын. Нью-Йорк қаласы 2006 жылдың 20 желтоқсанында Кони-Айлендтегі Батыс 10-шы көше мен Сурф-авенюдегі соңғы серіппелі, бір орындық, механикалық тұрақ метрін қызметтен шығарды. «Әлем өзгеріп жатыр. [Метро] токені сияқты, енді қолмен басқарылатын метр де кетті», - деді қаланың көлік комиссары Ирис Вайншалл осы оқиғаны таңдаулы шарамен атап өткен кезде, деп хабарлады New York Times.

More modern parking meters are generically called multi space meters (as opposed to single space meters) and control multiple spaces per block (typically 8 12) or lots (unlimited). While with these meters, the parker may have to walk several car lengths to the meter, there are significant customer service, performance, and efficiency benefits. Multispace meters incorporate more customer friendly features such as on screen instructions and acceptance of credit cards for payment—no longer do drivers have to have pockets full of coins. While they may still be prone to coin jams and other types of vandalism, most of these meters are wireless and can report problems immediately to maintenance staff, who can then fix the meters so they are not out of service for very long. With pay by space meters, the driver parks in a space, goes to the meter, enters the space number, and makes payment. The meter memorizes the time remaining, and enforcement personnel press the bay buttons to check for violations. Other advances in parking meters include vehicle detection technology, which allows the pay by space meters to know when a car is parked in a space. This opens the door for benefits for parking managers, including providing way finding (directing drivers to unoccupied spaces via the web or street signs), enabling remote violation detection, and gathering vital statistics about parking supply and demand. Some meters allow payment for additional time by phone and notify drivers when they are about to expire. Parking meters in Santa Monica use vehicle detectors to prevent drivers from "feeding the meter" indefinitely, and to delete remaining time when a car departs so the next car cannot take any time without paying. Meters in Madrid give discounted and free parking to drivers of hybrid and electric vehicles, respectively. Another advancement with parking meters is the new solar powered meters that accept credit cards and still coins. Credit card enabled solar powered "smart" single space meters were installed in Los Angeles in 2010, and Mayor Antonio Villaraigosa stated "the city's Department of Transportation had projected the 10,000 Coin & Card parking meters installed over the last six months would generate 1 1.5 million in revenue each year". These parking meters replace the top of the meter, but use the existing pole, and use solar power, which can help with sending technicians a wireless signal when in need for repair. DDOT (the District of Columbia Department of Transportation) states that this new parking meter will provide: "better return on tax payer's investment, a variety of options, reduced maintenance, a variety of easy payment options, and increased reliability". New digital meters now account for all of New York City's 62,000 single space parking meters, which are more accurate and difficult to break into. New York City retired its last spring loaded, single space, mechanical parking meter at West 10th Street and Surf Avenue in Coney Island on December 20, 2006. "The world changes. Just as the [subway] token went, now the manual meter has gone," said Iris Weinshall, the city's transportation commissioner, at a small ceremony marking the occasion, the New York Times reported.

Қауіпсіздік мәселелері

Паркинг метрлері ауа-райының әсеріне және вандалдардың шабуылына ұшырайды, сондықтан құрылғының және оның ішіндегі ақшаның қорғалуы басты мақсат. Мұндай метрлер көбінесе тұрақ ережелері мен оларды күзеудің теріс қабылданатын, әділетсіз және пайдакүнемдік деп есептелетін аймақтарында зардап шегеді. Кейбір қалалар осы машиналарды үнемі жаңарту қажеттігін өте қиын жолмен түсінді, бұл вандалдармен қару-жарақ жарысы сияқты. Калифорния штатының Беркли қаласында 1990 жылдардың соңында паркинг метрлерінің қиылған тіректері жиі кездесетін, ал 2000 жылы қала әкімдігі ауыр тіректері бар цифрлық паркинг метрлерін орнатқанға дейін қала бойынша тұрақ тегін болды (бірақ солар да кейіннен вандалдардың құрбаны болды).

Құқықтық заңдылық АҚШ-та

1937 жылы Оклахома штатында болған бір іс бойынша Х.Э. Данкан қабылданған жарлықтардың көшелерді тегін пайдалану үшін төлем қажет ететінін, ал мұндай құқық штат заңдарымен барлық азаматтарға берілгенін мәлімдеді. Соттар көшелерді тегін пайдаланудың абсолютті құқық емес екенін шешті. Бірақ олар 1936 жылғы Флорида штатының жарияланбаған сот шешімімен келісті: «Егер осы жарлық бойынша паркинг метрлері орнатылған көшелердегі қозғалыс мөлшері осындай реттеулерді қажет етпейтіндей аз екені немесе қала паркинг метрлерін пайдалану арқылы артық және негізсіз пайда тауып, оларды реттеу мақсатында емес, тек кіріс алу үшін қолданғаны дәлелденсе, басқаша шешім қабылдалуы мүмкін еді». Алғашқы паркинг билеті паркинг ақысына қатысты алғашқы сотқа шағымдануға себеп болды. Оклахома-Ситидегі Үшінші Пятидесник шіркеуінің пасторы Ч. Норт, ол метрге ақша алу үшін дүкенге барғанын айтқаннан кейін, оның айыбы алынып тасталды. Солтүстік Каролина Жоғарғы соты қаланың көшедегі паркинг ақысынан түскен қаражатты көшеден тыс тұрақ салуға шығарылған облигацияларға кепіл ретінде пайдалана алмайтынын шешті. Сот: «Қала көшелері халыққа пайдалану үшін берілген. Қалалық әкімшілікке көшедегі тұрақ орынын жеке жүргізушіге «ақы алу үшін» жалға беруге, немесе ақы немесе жол төлемі алуға құқық жоқ. Одан да бетер, ол жеке компанияға немесе жеке тұлғаға көшедегі паркинг метрлерінің барлық жүйесін пайдалануға жалға бере алмайды». 2009 жылы Иллинойс штатының тәуелсіз сайлаушылар тобы Чикаго қаласының 2008 жылғы жеке компанияға паркинг метрлерін пайдалану жөніндегі концессиялық келісімі штат заңын бұзғанын мәлімдеді. 2010 жылдың қараша айында Кук округі соты талап-арыздың бір бөлігін, қаланың паркинг ережелерін орындау үшін мемлекеттік қаражатты заңсыз пайдаланғаны туралы талапты қабылдамады. Алайда судья талап-арыздың басқа бөліктерін, қаланың концессиялық келісімде полиция өкілеттігінің бір бөлігін және паркинг және жол жүру саясатын белгілеу құқығын жеке компанияға заңсыз бергені туралы айыптауды күшінде қалдырды.

In a 1937 case in Oklahoma, H. E. Duncan contended that the ordinances impose a fee for the free use of the streets, which is a right of all citizens of the state granted by state law. The Courts ruled that free use of the streets is not an absolute right. Still, they agreed with an unpublished 1936 Florida court decision that said, "If it had been shown that the streets on which parking meters have been installed under this ordinance are not streets where the traffic is sufficiently heavy to require any parking regulations of this sort, or that the city was making inordinate and unjustified profits using the parking meters, and was resorting to their use not for regulatory purposes but for revenue only, there might have been a different judgment." One of the first parking meter tickets resulted in the first court challenge to metered parking enforcement. Rev. C. H. North of Oklahoma City's Third Pentecostal Holiness Church had his citation dismissed when he claimed he had gone to a grocery store to get change for the meter. The North Carolina Supreme Court judged that a city could not pledge on street parking meter fee proceeds as security for bonds issued to build off street parking decks. The court said, "Streets of a municipality are provided for public use. A city board has no valid authority to rent, lease, or let a parking space on the streets be rented by an individual motorist 'for a fee' or to charge a rate or toll. Much less may it lease or let the whole system of on street parking meters for operation by a private corporation or individual." A 2009 lawsuit filed by the Independent Voters of Illinois Independent Precinct Organization claimed the City of Chicago's 2008 concession agreement for the operation of its parking meters to a private company violated state law. In November 2010, portions of the suit were thrown out by the Cook County Circuit Court, including the claim that the city was using public funds unlawfully to enforce parking regulations after the presiding judge decided that the city retained its ability to write tickets and enforce parking laws. However, the judge allowed other parts of the suit to stand, including an accusation that the city unlawfully conceded some of its policing power and its ability to set parking and traffic policy to the private company in the concession agreement.

Ұлыбританияда қолдану

Паркинг метрлері алғаш рет 1958 жылы Ұлыбританияда пайдаланылды. Олар көптеген қалалар мен кенттерде қолданылды, бірақ 1980-жылдардан бастап көбінесе «Төлеу және көрсету», «Аяқтан төлеу» және «Телефон арқылы төлеу» паркинг жүйелерімен алмастырылды.

Баламалар

АҚШ-тың Техас, Мэриленд, Калифорния, Массачусетс, Юта, Виргиния штаттарында және бүкіл Еуропалық одақта мүгедектерге арналған паркинг рұқсатын иеленушілер қоғамдық көшелердегі паркинг төлемдерінен босатылады. Кейбір штаттарда мүгедектерге арналған паркинг метрлері бар, оларға ресми метрлермен бірдей төлеу қажет. Дегенмен, көлік құралында жарамды мүгедектердің нөмірлік тақтасы немесе белгісі болмаса, айыппұл салынады. Кейбір қалаларда Parkulator деп аталатын құрылғы пайда болды, онда пайдаланушылар дисплей құрылғысын, әдетте 5 немесе 10 долларға сатып алады, содан кейін оны қалаған уақыт мөлшерімен толтырады. Олар тоқтаған кезде құрылғыны іске қосып, дисплейді алдыңғы әйнектен жақсы көрінетіндей панельге қояды. Құрылғы белсенді болғанда қалған уақытты санайды. Олар келген кезде уақыт тоқтап қалады, ал адам пайдаланбаған уақыт үшін артық төлемейді. Ұлыбританияда енді арнайы телефон қызметі арқылы кредиттік немесе дебеттік картамен төлеуге болады. Тұрақтарды бақылайтын тәртіп сақшылары өздерінің қол құрылғылары арқылы автоматты түрде хабардар болады. Көліктегі паркинг метрі – жүргізушілер өздерінің көліктерінің терезесіне орналататын, паркингке рұқсат немесе төленгенінің куәлігі ретінде қызмет ететін, калькулятор сияқты электрондық құрылғы. IVPM-ді енгізу 1980 жылдардың соңында Арлингтон, Виргиния қаласында басталды және қазіргі кезде әлемдік кампустар мен муниципалитеттерде паркингті басқарудың, кіріс жинаудың және талаптарды орындаудың орталықтандырылған әдісі ретінде таралуда. Тағы бір технология құрылғыға ақшаны (паркинг уақытын) қауіпсіз интернет-сайт арқылы қайта толтыру мүмкіндігін ұсынады.