Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Эклутна өзені (/iː/'/k//l//uː//t//n//ə/) шамамен 11,8 миль (19 км) ұзындықта және АҚШ-тың Аляска штатының оңтүстік-орталық аймағында орналасқан. Өзеннің бір бөлігі Анкориджден шамамен 27 шақырым солтүстік-шығыста Кук шығанағының Кник бұғазында құйылып, тереңдігі 400 фут (122 метр) қашықтықтағы каньон арқылы ағады. Бұл анедромалық ағын тарихи тұрғыдан Эклутна көлінен пайда болды, оны Эклутна мұздықтары тамақтандырады. Еклтуна өзені қазір негізінен жер асты суларымен қоректеніп, оған Thunderbird Creek қосылады. Thunderbird Creek, өзен каньоннан шығып, аллювиалды желдеткіш қалыптастыратын оңтүстік жағалауға қарай ағып кіреді. Электр энергиясын өндіру үшін Эклутна өзенінде су жиналғандықтан, Thunderbird Creek қазіргі уақытта Эклутна өзенінің төменгі бөлігіндегі негізгі су көзі болып табылады. Өзен толығымен Анкоридж муниципалитеті шегінде орналасқан.
The Eklutna River (/iː/'/k//l//uː//t//n//ə/) is approximately 11.8 mile (19 km) long and is located in the Southcentral region of the U. S. state of Alaska. A portion of the river flows through a canyon up to 400 feet (122 m) deep, emptying into the Knik Arm of Cook Inlet approximately 17 mile (27 km) northeast of Anchorage. This degraded anadromous stream historically originated from Eklutna Lake, which itself is fed by Eklutna Glacier. Eklutna River is now fed primarily by groundwater before being joined by Thunderbird Creek. Thunderbird Creek, which enters the south bank about upstream from where the river exits the canyon and forms an alluvial fan. Due to water impoundments on the Eklutna River for power generation, Thunderbird Creek is currently the main source of water in the lower portion of the Eklutna River. The river is located entirely within the limits of the Municipality of Anchorage.
Жоғарғы бөгет
1940 жылдары Анкоридждегі әскери кеңею Эклтуна электр энергиясын өндіру жүйесінің қуатын арттырды және ол бірнеше рет жаңартылды. 1948 жылы қайта қалпына келтіру бюросы Эклутна көлінің деңгейін теңіз деңгейінен 875 фут (267 м) биіктікке көтеру үшін Жоғарғы Эклутна бөгетінің құрылысын ұсынды. Құрылыс 1955 жылы аяқталды. Жаңа жүйе көлдегі тоғанның сағасындағы ескірген қойма бөгетін жаңа бөгеттің орнына суды 7 шақырым ұзындығы, диаметрі 3 метр болатын бетонды төсенішпен жабылған туннель арқылы Кник өзенінің оңтүстік жағалауындағы турбина үйіне дейін ауыстырды. Дамба, өзгертілген, жер және тас толтырылған құрылым, ұзындығы 555 фут (169 м) және шамамен материалды қамтиды. Бұл жаңа зауыт Эклутна көлінің барлық сақтау қуатын пайдаланды және Эклутнадағы қолданыстағы зауытты пайдалануға су берілмеді. 1964 жылы Ұлы жұма күні болған жер сілкінісі бөгетті қатты зақымдады. Осыған байланысты, көлдің сағасында жаңа қойма бөгетінен төмен қарай жаңа қойма бөгет салынды. Жаңа Эклутна бөгеті (Жоғарғы бөгет деп аталады) - ұзындығы 248 метр, биіктігі 16 метр болатын жер және тас толтырғыш құрылым. Құйылу жолы - бөгеттің ішінен өтетін тікбұрышты бетон құбыр, оның үстіне бақылаусыз ағып кету жотасы бар. Құйылу жолының ең үлкен сыйымдылығы - бөгет арқылы шығатын жұмыс жоқ, өйткені электр туннелі сол сыйымдылықпен қызмет етеді. Жоғарғы бөгет Еклутна көлінен ағыстың 100% -ын жинағандықтан, өзеннің көлемі тікелей төменгі ағыста нөлге тең.
Military expansion in Anchorage during the 1940s stressed the capacity of the Eklutna power generation system and it was upgraded several times. In 1948 the Bureau of Reclamation recommended the construction of Upper Eklutna Dam to raise the level of Eklutna Lake to an elevation of 875 feet (267 m) above sea level with a tunnel intake at 830 feet (253 m). Construction was completed in 1955. The new system replaced the aging storage dam at the lake outlet with a new dam that diverted water through a 4.5 mile (7 km) long, 9 feet (3 m) diameter concrete lined tunnel with a capacity of to a turbine house on the south bank of the Knik River. The dam, as modified, is an earth and rock filled structure, 555 feet (169 m) long and contains approximately of material. This new plant used essentially the entire storage capacity of Eklutna Lake and no water was made available to operate the existing plant at Eklutna. The 1964 Good Friday earthquake severely damaged the dam. Because of this, a new storage dam was built downstream from the existing storage dam at the lake outlet. The new Eklutna Dam (referred to as the Upper Dam) is an earth and rockfill structure 815 feet (248 m) long and 51 feet (16 m) high containing of material. The spillway is a rectangular concrete conduit through the dam with an uncontrolled overflow crest. The maximum capacity of the spillway is There are no outlet works through the dam, as the power tunnel serves in that capacity. As the Upper Dam impounds 100% of the flow from Eklutna Lake, the river's volume immediately downstream is zero.
Төменгі бөгет
Анкоридж 1920-ші жылдардың аяғында электрлендірілді, бірақ сұраныс өскен сайын Эклутна өзенінің гидроэлектрлік әлеуеті және Эклутна көліне байланысты электр энергиясының көзі ретінде таңдалды. 1927 жылы Анкоридж қаласы Анкоридж электр компаниясымен келісімшарт жасасып, қазіргі ескі Эклтуна су электр стансасын салдырды. Құрылысқа Еклютна көлінің сағасында төмен бас қойма бөгеті және көлдің 8 миль (13 км) төменгі ағысында орналасқан өзен каньонында 68 фут (21 м) биіктік бетон аркасы бар бөгет (төменгі бөгет деп аталады) кірді. Суды бұрып алу бөгеті 1/4 миль ұзын туннель арқылы Эклутна ауылының маңындағы турбина үйіне қарай бұрып жіберді. Төменгі Еклутна бөгеті салынғалы бері балықтардың өтуіне кедергі келтіріп келді. Жоғарғы бөгет іске қосылған кезде, төменгі бөгет жабылып, төменгі Эклутна бөгетіне қиыршық таспен толтыруға рұқсат етілді. Бұл бөгет енді жұмыс істемейді, ол бірте-бірте 0,6 миль (1 км) тұнбамен ағынға қарай толтырылды.
Anchorage was largely electrified by the late 1920s, but as demand increased, Eklutna was selected as a power source because of the hydroelectric potential of the river, then known as Eklutna Creek, and Eklutna Lake. In 1927, the City of Anchorage contracted with the Anchorage Light and Power Company to construct what is now called the Old Eklutna Hydroplant. Construction included a low head storage dam at the outlet of Eklutna Lake and a 68 feet (21 m) high concrete arch diversion dam (known as the Lower Dam) in the river canyon 8 mile (13 km) downstream of the lake. The diversion dam diverted water through a 1/4 mile long tunnel to a turbine house near the village of Eklutna. Since its construction, the Lower Eklutna Dam had been a barrier to fish passage. When the Upper Dam was brought online, the Lower Dam was shut down as a result and the Lower Eklutna Dam was allowed to fill with gravel. No longer operational, this dam gradually backfilled upstream for 0.6 mile (1 km) with of sediment.
Төменгі бөгетті жою
Eklutna Inc. компаниясы төменгі Eklutna бөгетін жою үшін 7,5 миллион доллар жинады. Бұл бөгет балық пен жануарлар дүниесінің тіршілік ету ортасын және балықтардың осы бөліктегі су айдынын қалпына келтіру үшін пайдаланылады. 2018 жылдың жазында бөгет алынып тасталғаннан кейін, Eklutna Inc. жобадан кейінгі 3 жылдық мониторингін бастады. Бұл бақылау жұмыстары қазіргі уақытта Алясканың Балық және аңшылық департаментімен бірлесіп жүргізілуде. Төменгі Эклтуна бөгетін жоюды негізінен Қорғау қоры қаржыландырды, бірақ көптеген басқа да салымшылар болды, соның ішінде Trout Unlimited, Ресурстар мұрасы қоры ашық өзендер қоры, Патагония, Жаңа Бельгия сырасы, Марнелл компаниясы, Расмуссон қоры, Аляска қауымдастық қоры, М. Дж. Мёрдок тресі, Ұлттық балық және жабайы табиғат қоры арқылы Аляска балық және жабайы табиғат қоры, ConocoPhillips SPIRIT of Conservation Program, Wells Fargo, Балық пен жабайы табиғат құлдырауының қазіргі жағдайы мен себептерін бағалау үшін зерттеулер жалғасуда.
Eklutna Inc. raised $7.5 million for the removal of the Lower Eklutna dam to restore fish and wildlife habitat and fish passage in this section of the Eklutna watershed. After the dam was removed in the summer of 2018, Eklutna Inc. began their mandated 3 year post project monitoring. These monitoring efforts are presently ongoing in partnership with the Alaska Department of Fish and Game. The removal of the Lower Eklutna dam was funded largely by the Conservation Fund, but had many other contributors including Trout Unlimited, the Open Rivers Fund of Resources Legacy Fund, Patagonia, New Belgium Brewing, the Marnell Company, the Rasmusson Foundation, the Alaska Community Foundation, the M. J. Murdock Trust, the National Fish and Wildlife Foundation through its Alaska Fish and Wildlife Fund, ConocoPhillips SPIRIT of Conservation Program, Wells Fargo, Research to assess current status and causes of fish and wildlife degradation are ongoing.
Эклтун су айдынындағы су құқығы
Эклутнаның жергілікті ауылы үш түрлі су құқығы рұқсатын сұрады. Үш сегмент бірге Төменгі Еклутна өзенінің үш миліне дейін Түндірқұс сағасымен құйылғаннан жоғары және өзеннің Кник бұғазына, сондай-ақ Түндірқұс сағасының өзіне дейін қамтылмақ. Бұл рұқсаттар өзен ағысын сақтау арқылы балық пен жануарлар дүниесін қолдауға мүмкіндік береді.
The Native Village of Eklutna (NVE) has applied for three different water rights permits. Together the three segments would encompass three miles of the Lower Eklutna River above the confluence with Thunderbird Creek and to the outlet of the river into Knik Arm, as well as Thunderbird Creek itself. These permits would support fish and wildlife by reserving in stream flow.
Эклутна су айдынындағы somon
Төменгі Еклютна бөгеті салынып жатқанда оның балық пен жануарларға әсері ескерілген жоқ. Кейіннен бөгеттің су айдынындағы ірі Эклтуна су айдынында олардың ұрық жерлеріне кіруіне кедергі келтіргені анықталды. Қазіргі уақытта лососьтардың бес түрі төменгі Еклтуна өзеніне оралып, негізінен оның негізгі қонысы - Тундэрберд ағысында ұрық береді [сығарма]. Салманның тұқымдастары, атап айтқанда, Чинук (Oncorhynchus tshawytscha) және Кохо (Oncorhynchus kisutch), төменгі Эклутна өзенінің тіршілік ету ортасын оның Thunderbird Creek-пен қосылуынан жоғары, бөгетті алып тастау орнына дейін жоғарыда байқалады.
When the Lower Eklutna dam was constructed there was no consideration for its effects on fish and wildlife. It was later determined that the dam blocked existing sockeye from the accessing their spawning grounds within the greater Eklutna watershed. Presently, five species of salmon return to the Lower Eklutna River and spawn primarily in its main tributary, Thunderbird Creek [cite]. Salmon smolts, namely Chinook (Oncorhynchus tshawytscha) and Coho (Oncorhynchus kisutch), have been observed using the Lower Eklutna River habitat above its confluence with Thunderbird Creek, as far upstream as the dam removal site.