Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі Мүйізді көкпарға (Eunymphicus cornutus) - Psittaculidae тұқымдасына жататын Eunymphicus тұқымдасына жататын попугай түрі. Бұл Жаңа Каледонияға тән орта көлемді попугай. Оның "мүйізді" деп аталуының себебі - оның басынан шығып тұрған екі қара қауырсыны бар, ал ұштары қызыл.
Species of bird
The horned parakeet (Eunymphicus cornutus) is a species of parrot in the genus Eunymphicus, in the family Psittaculidae. It is a medium sized parrot endemic to New Caledonia. It is called "horned" because it has two black feathers that protrude from the head and have red tips.
Таксономия
1788 жылы неміс ғалымы Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің "Система Натура" еңбегінің қайта қаралған және кеңейтілген нұсқасында мүйізді көкпарға ресми түрде сипаттама берді. Ол оны Psittacus тұқымдасына жататын басқа да барлық попугайлармен бірге орналастырды және Psittacus cornutus деген екілік атауды шығарды. Гмелин өзінің сипаттамасын 1781 жылы ағылшын орнитологы Джон Лэтам "Қоштардың жалпы сипаттамасы" атты еңбегінде сипаттаған және суреттеген "мүйізді попугайға" негіздеді. Латамның үлгісі жаңа Каледониядан капитан Джеймс Куктың Тынық мұхиттың оңтүстігіне жасаған алғашқы сапары кезінде алынған болатын. Бұл үлгі Жозеф Бэнкс коллекциясының құрамына кірді. Қазір мүйізді көкпарға 1937 жылы америкалық орнитолог Джеймс Л. Петерс енгізген Eunymphicus тұқымдасына Оувеа көкпарғасымен бірге орналастырылған. Бұл атау Ежелгі грек тіліндегі eu сөзінің "нағыз" деген мағынасын және 1832 жылы Иоганн Георг Ваглер ұсынған Nymphicus атауын біріктіреді. Cornutus деген латыншаша атау "мүйізді" дегенді білдіреді. 1998 жылы ДНК зерттеулері арқылы мүйізді балапан Eunymphicus cornutus және Ouvea балапан Eunymphicus uvaeensis екі бөлек түр екені анықталды.
The horned parakeet was formally described in 1788 by the German naturalist Johann Friedrich Gmelin in his revised and expanded edition of Carl Linnaeus's Systema Naturae. He placed it with all the other parrots in the genus Psittacus and coined the binomial name Psittacus cornutus. Gmelin based his description on the "horned parrot" that had been described and illustrated in 1781 by the English ornithologist John Latham in his A General Synopsis of Birds. Latham's specimen had been obtained from New Caledonia during Captain James Cook's first voyage to the south Pacific Ocean. The specimen formed part of the collection of Joseph Banks. The horned parakeet is now placed with the Ouvea parakeet in the genus Eunymphicus that was introduced in 1937 by the American ornithologist James L. Peters. The genus name combines the Ancient Greek eu meaning "true" and the genus name Nymphicus that had been introduce in 1832 by Johann Georg Wagler for the cockatiel. The specific epithet cornutus is Latin meaning "horned". In 1998, it was found through DNA studies that Eunymphicus cornutus, the horned parakeet, and Eunymphicus uvaeensis, the Ouvea parakeet, were two separate species.
Сипаттама
Ересектер ұзындығы, құйрығын қоса алғанда, шамамен 32 см (немесе шамамен 14 дюйм). Көптеген тотуқ сияқты, мүйізді тотуқтың да түсі жасыл. Бұл попугайдың мойыны сарғыш, беті қара-қызыл, қанаты мен құйрығы көкшіл түсті. Оның ең ерекшелігі - екі қауырсынды қара түстес, ал қырқадағы қауырсын қызыл түстес. Ол "хо-хут" дыбысын шығарады, сонымен қатар әртүрлі айқайлар мен күлдіргіштер шығарады.
Adult birds usually measure approximately 32 cm (or about 14 inches) in length, including the tail. Like many parrots, the horned parakeet is primarily green in color. This parrot has a yellowish nape with a black and red face and bluish wings and tail. Its most striking feature is a two feather black crest, with the crest feathers tipped in red. It makes a nasal "kho khoot" contact call, and also makes a wide range of shrieks and chuckles.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Мүйізді көкпарлы жаңа Каледонияға тән. Ол жаңбырлы ормандар мен лавр ормандары мекенін таңдайды, бірақ шөпті алқаптар мен саванналарды қабылдайды. Ол Жаңа Каледониядағы ылғалды қарағай ормандарында, әсіресе Агат және Араукария қарағайлары кездескен кезде өмір сүреді.
The horned parakeet is endemic to New Caledonia. It preferentially selects rainforest and laurel forest habitat, but will accept scrublands or savannah. It lives in humid pine forests on New Caledonia, especially when Agathis and Araucaria pines are present.
Мінез-құлық және экология
Кішкентай отбасылар немесе жұптар шабақ астында жем-шөп тауып, жаңғақ пен тұқымдарды жейді.
Small family groups, or pairs, will forage in the canopy for their diet of nuts and seeds.
Өсіру
Бұрынғы қоңыр құстар жер бетіне немесе оның маңында, сондай-ақ ойылып қалған бүршіктерде немесе өлі ағаштардағы ұяларда ұя салады. Құс тұяғы бар балапандар арасында жиі кездеспейтін мүйізді балапандар ұяда бірге тұрады. Жұмыртқаның саны әдетте 2-4 болады. Инкубация 21-22 күн (қамауда) созылады, ал ұядан шыққаннан бастап ұшқыштық уақыт шамамен 5-6 апта (қайтадан, қамауда).
Horned parakeets will nest either on or near the ground, and also in hollowed out logs, or nest hollows in dead trees. Uncommon among parrots, horned parakeets have been reported nest sharing. The number of eggs laid is usually 2–4. Incubation lasts 21–22 days (in captivity) and the time from hatching to fledging is approximately 5 to 6 weeks (again, in captivity).
Мәртебе
Бұл құс 1880 жылдан бері азайды, бірақ ол әлі де Жаңа Каледонияда кейбір аймақтарда кездеседі және соңғы халықтық бағалаулар бойынша 5000-нан астам құс қалды деп санайды. Мүйізді попугайға төнген негізгі қауіп - қара тышқан, жабайы мысық, әкелінген Руса еліктері, ағаш кесу, Ла Нина (сырғаны) жылдары және Пситтациннің құйрығы мен қауырсыны ауруы, бұл вирустың 42 попугай түріне әсер ететіні белгілі. Адамдар жергілікті сауда үшін құстарды браконьерлікпен аулау сирек кездеседі, өйткені құстардың ұяларын табу қиын, ал ең бастысы, құстарды үй жануарлары ретінде ұстауға қатысты жергілікті әдет-ғұрыптар жоқ. Мүсінді попугай IUCN-нің қорғансыз деп санаған тізіміне кіреді, себебі олардың таралу аймағы шектеулі және популяциясының көлемі аз. Бұл тотықтар 2000 жылдан бастап CITES I ретінде тізімделген, яғни түрлерге қатысты барлық халықаралық саудаға тыйым салынған. 2014 жылы Еуропалық Одақ түрлерді А қосымшасына енгізді, яғни ЕО ішіндегі барлық саудаға тыйым салынған. Сондай-ақ, жаңа Каледония заңдары бойынша олар толықтай қорғалады.
This bird has declined since the 1880s, but it is still found in some range on New Caledonia and recent population estimates believe that there are over 5000 birds left. The main threats to the horned parakeet are the black rat, the wildcat, the introduced Rusa deer, logging, La Nina (wet) years, and Psittacine beak and feather disease, a severe virus which is known to affect ~42 species of parrots. Humans poaching the birds for local trade is rare, because the birds' nests are difficult to find, and more importantly, there are no ingrained local customs regarding keeping birds as pets. The horned parakeet is listed by the IUCN as Vulnerable, due to their restricted range and small, declining population size. These parrots are listed as CITES I as of year 2000, meaning all international commerce regarding the species is prohibited. In 2014, the European Union listed the species as Annex A, which means all intra EU trade is prohibited. The parrots are also fully protected under New Caledonian law.