Кіріспе

Аристолокия литоралисі, калико гүл немесе مورپنکھ بیل немесе көркем голландтық құбыр, Аристолокия тұқымдасына жататын мәңгі жасыл жүзім түрі.

Этимология

Аристолокияның ғылыми атауы ежелгі грек тілінен алынған. Аристолокияның "жақсы" + лохея (λοχεία), "бала туу" немесе "бала төсегі" деген мағынасы бар. Түрдің латынша атауы littoralis " жағалаулық " дегенді білдіреді.

Сипаттама

Aristolochia littoralis - бұл ұзындығы шамамен 300 м-ге жететін көтерілетін жүзім бұтасы. Ұсақ сабақтары ағаш тәрізді, жапырақтары жасыл, жолақ тәрізді, кең, ұзын, жапырақтары қалың, тар. Гүлдері жүрек пішіндес, жасыл сары, күрделі қызғылт қоңыр белгілері бар. Бұл әдеттегідей емес гүлдер ұзын, жапырақ тұяқтарында жалғыз өседі және Шерлок Холмс құбырына ұқсайды (осыдан "Голландиялық құбырының" жалпы атауы). Жанып кеткен ауыздың ішкі беті мүлдем қызғылт қоңыр түсті. Гүлдеу кезеңі жаз бойы жалғасады. Бұл өсімдіктерді гүлдердің өлік секілді жағымсыз иісімен тартылған ұшқыштар тозаңданады. Көптеген қанатты тұқымдар құрғақ, ұшпалы капсулаларда ұшып жүреді. Тұқымдар қанатты болғандықтан, желмен оңай таратылады. Параристолохия туысына жататын өсімдіктер өздерінің пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін өсімдіктерден ерекшеленеді. Бұл өсімдікте уытты алкалоид - аристолохик қышқылы бар.

Тарату

Жүзімдік өсімдік Оңтүстік Американың оңтүстік және батыс бөлігінде өседі. Бразилияда Сеара, Мату-Гросу, Мату-Гросу-ду-Сул, Минас-Жерайс, Парана, Рио-де-Жанейро, Рондония, Санта-Катарина және Сан-Паулу штаттарында кездеседі. Аргентинада Корриентес, Энтре Риос, Хужуй, Мисионес және Санта-Фе провинцияларында. Парагвай Амамбай, Орталық, Консепсьон, Кордильера, Парагвай және Сан-Педро департаменттерінде. Боливия, Колумбия, Эквадор және Перу. Бұл Австралия мен АҚШ-тың оңтүстігінде инвазивті түр болып табылады. Австралияда бұл екі көбелектің, Кэрнс құс қанатының (Ornithoptera euphorion) және қауіп төндірген Ричмонд құс қанатының (O. richmondia) сілекейлеріне өлім әкеледі және олардың тиісті қоныс телімдері А. тагаланы ығыстырумен қатерлі.

Тіршілік ету ортасы

Aristolochia littoralis қышқылдық бейтарап топырақтарды (pH 5,5 7,0) және орташа ылғалдылықты, ішінара күнді көлеңкеге, шамамен

Өсіру

Бұл субтропиктік өсімдік ең төменгі температурасы 7 °C талап етеді, ал қоңыржай аймақтарда шыны астында өсіріледі. Ол Корольдік бау-бақша қоғамының "Бау-бақшаның қасиеті" сыйлығын алды.