Кіріспе
Аристолокия литоралисі, калико гүл немесе مورپنکھ بیل немесе көркем голландтық құбыр, Аристолокия тұқымдасына жататын мәңгі жасыл жүзім түрі.
Aristolochia littoralis, the calico flower or مورپنکھ بیل or elegant Dutchman's pipe, is a species of evergreen vine belonging to the family Aristolochiaceae.
Этимология
Аристолокияның ғылыми атауы ежелгі грек тілінен алынған. Аристолокияның "жақсы" + лохея (λοχεία), "бала туу" немесе "бала төсегі" деген мағынасы бар. Түрдің латынша атауы littoralis " жағалаулық " дегенді білдіреді.
Сипаттама
Aristolochia littoralis - бұл ұзындығы шамамен 300 м-ге жететін көтерілетін жүзім бұтасы. Ұсақ сабақтары ағаш тәрізді, жапырақтары жасыл, жолақ тәрізді, кең, ұзын, жапырақтары қалың, тар. Гүлдері жүрек пішіндес, жасыл сары, күрделі қызғылт қоңыр белгілері бар. Бұл әдеттегідей емес гүлдер ұзын, жапырақ тұяқтарында жалғыз өседі және Шерлок Холмс құбырына ұқсайды (осыдан "Голландиялық құбырының" жалпы атауы). Жанып кеткен ауыздың ішкі беті мүлдем қызғылт қоңыр түсті. Гүлдеу кезеңі жаз бойы жалғасады. Бұл өсімдіктерді гүлдердің өлік секілді жағымсыз иісімен тартылған ұшқыштар тозаңданады. Көптеген қанатты тұқымдар құрғақ, ұшпалы капсулаларда ұшып жүреді. Тұқымдар қанатты болғандықтан, желмен оңай таратылады. Параристолохия туысына жататын өсімдіктер өздерінің пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін, пішінімен бөлінетін өсімдіктерден ерекшеленеді. Бұл өсімдікте уытты алкалоид - аристолохик қышқылы бар.
Тарату
Жүзімдік өсімдік Оңтүстік Американың оңтүстік және батыс бөлігінде өседі. Бразилияда Сеара, Мату-Гросу, Мату-Гросу-ду-Сул, Минас-Жерайс, Парана, Рио-де-Жанейро, Рондония, Санта-Катарина және Сан-Паулу штаттарында кездеседі. Аргентинада Корриентес, Энтре Риос, Хужуй, Мисионес және Санта-Фе провинцияларында. Парагвай Амамбай, Орталық, Консепсьон, Кордильера, Парагвай және Сан-Педро департаменттерінде. Боливия, Колумбия, Эквадор және Перу. Бұл Австралия мен АҚШ-тың оңтүстігінде инвазивті түр болып табылады. Австралияда бұл екі көбелектің, Кэрнс құс қанатының (Ornithoptera euphorion) және қауіп төндірген Ричмонд құс қанатының (O. richmondia) сілекейлеріне өлім әкеледі және олардың тиісті қоныс телімдері А. тагаланы ығыстырумен қатерлі.
Brazil in Ceara, Mato Grosso, Mato Grosso do Sul, Minas Gerais, Parana, Rio de Janeiro, Rondonia, Santa Catarina, and São Paulo states. Argentina in Corrientes, Entre Rios, Jujuy, Misiones, and Santa Fe Provinces. Paraguay in Amambay, Central, Concepcion, Cordillera, Paraguari, and San Pedro Departments. Bolivia, Colombia, Ecuador, and Peru. It is an invasive species in Australia and in the southern United States. In Australia it is fatal to the caterpillars of two butterflies, the Cairns birdwing (Ornithoptera euphorion) and of the threatened Richmond birdwing (O. richmondia), and threatens to displace their proper host plant, A. tagala.
Тіршілік ету ортасы
Aristolochia littoralis қышқылдық бейтарап топырақтарды (pH 5,5 7,0) және орташа ылғалдылықты, ішінара күнді көлеңкеге, шамамен
Өсіру
Бұл субтропиктік өсімдік ең төменгі температурасы 7 °C талап етеді, ал қоңыржай аймақтарда шыны астында өсіріледі. Ол Корольдік бау-бақша қоғамының "Бау-бақшаның қасиеті" сыйлығын алды.