Кіріспе

Тез тамақты жарнамалау Тез тамақты жарнамалау тез тамақ өнімдерін жарнамалайды және көпшілікке жету үшін көптеген аспектілерді пайдаланады. Автомобильдер, сақтандыру, бөлшек сауда және тұтынушы электроникамен бірге фастфуд АҚШ экономикасының ең көп жарнамаланған салаларының бірі болып табылады; 2012 жылы жарнамаға 4,6 миллиард доллардан астам қаражат жұмсалды. 2013 жылы Ad Age 25 ірі АҚШ жарнамашыларының жинағын құрастырған кезде McDonald's төртінші ірі жарнамашы (2012 жылы өлшенетін жарнамаларға 957 миллион АҚШ долларын жұмсады) және Subway он тоғызыншы ірі (516 миллион АҚШ доллары) болып саналды.

Үгіт-насихаттың мақсаты

Тез тағам жарнамалау науқаны уақыт өте келе өз мақсатын өзгертті. Көптеген науқандар бірнеше жыл бойы фаст-фуд диетасының зиянды әсерін сынға алғаннан кейін, дені сау тамақтардың бар екеніне баса назар аударады. Дұрыс тамақтану мен семіздік туралы хабардарлықтың артуы осы мекемелердің табысын азайтты, ал олардың маркетингтік науқандары мұны түзетуге тырысады.

Мақсатты аудитория

Тез тамақтану орындарының жарнамасының бір бөлігі жастарға тікелей бағытталған. АҚШ-та жастарға бағытталған ақпарат құралдарына, әсіресе теледидарға жыл сайын 1 миллиард доллар көлемінде жарнама жұмсалады. Кейбір бағалаулар бойынша ДДҰ-ның дұрыс тамақтануды насихаттауға жұмсаған әрбір бір долларына азық-түлік өнеркәсібі 500 доллар жұмсайды. McDonald's Happy Meals, оның ішінде жаңадан шыққан отбасылық фильммен байланысты ойыншық бар, бұл маңызды мысал. Рональд Макдональд, 1963 жылы кішкентай балаларға тартымды етіп жасалған жарнамалық талисман. Сонымен қатар, 1987 жылы McDonald's балаларға қосымша жарнама жасау үшін өздерінің мейрамханаларына ойын алаңдарын енгізді, бұл олардың мейрамханаларын балаларға арналған тартымды ортаға айналдырды. Сонымен қатар, 1996 жылдан 2006 жылға дейін Disney McDonald's-пен эксклюзивті серіктес болды, олардың өнімдерін біріктірді. Олар 2006 жылдың мамыр айында бұл келісімнің аяқталғанын жариялады, кейбір ақпараттарда Дисней балалық семіздік туралы алаңдаушылық білдірді. Диснейден басқа, Макдональдс Nintendo Entertainment System алғаш рет енгізілген 1985 жылдан бері Nintendo-мен серіктестікке қосылды. 1987 жылы McDonald's сонымен қатар өздерінің мейрамханаларында Nintendo ойын алаңы құрды, онда балалар тамақ күтіп тұрған кезде Nintendo консольдерімен ойнай алады. 2007 жылы McDonald's Nintendo консольдарынан WiFi-ті қамтамасыз ете бастады; балаларға қайда болса да ойнауға мүмкіндік береді. Көптеген басқа елдер де фаст-фуд жарнамасына қатаң шектеулер енгізуді көздеп отыр. Азық-түлік стандарттары агенттігі (FSA) мен фаст-фуд компаниялары арасындағы келіссөздер балалар тамақтануын жақсарту үшін бірлескен күш-жігермен басталды, бірақ Burger King талқылаудан бас тартты. Кейбір ұйымдар бұл ереже әртүрлі зиянды тағамдарға, соның ішінде тез тағамдарға да қолданылсын деп талап етті. 2006 жылдың маусым айында FSA осындай тағамдарды кешкі сағат 9-дан бұрын теледидардан жарнамалауға тыйым салатын заңдарды шақырды. Сонымен қатар теледидар мен кино кейіпкерлерін фаст-фудтан ажыратуды және атақтылардың мұндай жарнамаларда көрінуін тоқтатуды талап етті. Бұл науқандардың әсерін тез тағам өнімдерін шығаратын компаниялар мен олардың жарнамаларын шығаратын телеарналар жиі жоққа шығарады. Кейбір телеарналар жарнамадан түскен табысты азайтып, балалар бағдарламаларының сапасын төмендетеді деп мәлімдеді. Швецияда 12 жасқа дейінгі балаларға арналған жарнамаларға тыйым салынған, оның ішінде тез тағам өнімдерін жарнамалауға да. Теледидар, радио және баспа өнімдерін шектеу ережелеріне тап болған көптеген фастфуд компаниялары өздерінің клиенттеріне жету үшін Интернет жарнамасын қолдана бастады. 2004 жылы 3 маусымда KFC Федералды сауда комиссиясымен келісімге келгеннен кейін "жартылған тауық шын мәнінде дәнді тамақтанудың бір бөлігі болуы мүмкін" деген америкалық теледидар жарнамаларын алып тастады. Жарнама берушілерге тез тағам өнімдерінің жарнамалары туралы шағымдар жиі келіп тұрады, ал көпшілік, әдетте, жарнаманың мазмұны адастыратын деп есептейді. Барлық шағымдар қанағаттандырылмайды. 2002 жылдың 11 қыркүйегі мен 2004 жылдың 24 наурызы аралығында Ұлыбританиядағы Жарнама стандарттары жөніндегі орган (ASA) Макдоналдс-тың алты жарнамасына қатысты шағымдарды зерттеді, олардың тек екеуі ғана қабылданды. АСА дәлелденген шағымдардың бірін іс-шара ретінде қолданды. 2006 жылы Еуропалық Одақ азық-түліктерді таңбалауға қатысты жаңа заң қабылдады. Тамақтардың кез келген тағамның тамақтануға қатысты мәлімдемесі (мысалы, "майлылығы аз") басқа нәрседе жоғары екенін (мысалы, "тұз мөлшері жоғары") атап көрсетуі керек. Тез тағамға әдетте дәстүрлі таңба берілмейді, бірақ бұл жарнамаға әсер етуі мүмкін. 2006 жылдың қарашасында Байланыс басқармасы (Ofcom) Ұлыбританияда 16 жасқа дейінгілерге арналған теледидар бағдарламаларынан бұрын, кезінде және кейін ашытқы тағамдардың теледидар жарнамаларына тыйым салатынын мәлімдеді. Бұл қадам екі жақтан да сынға ұшырады; Азық-түлік және сусындар федерациясы тыйым салуды "жоғарыдан" деп белгілеген болса, басқалары шектеулер жеткіліксіз деп айтты (әсіресе сабын опералары тыйым салудан босатылады). 2007 жылдың 1 сәуірінде төрт жастан тоғыз жасқа дейінгі балаларға арналған бағдарламаларда ашытқы тағамдардың жарнамаларына тыйым салынды. Алдағы айларда 10 - 15 жастағы балаларды "бағдарланған немесе қызықтыратын" бағдарламаларда осындай жарнамалар көрсетілмейтін болады. Ал 2009 жылдың 1 қаңтарынан бастап бұл ереже толықтай күшін жояды.

Спорт

Бірнеше халықаралық фаст-фуд компаниялары спорттық іс-шараларға, командаларға және лигаларға демеушілік етті. McDonald's ең ірі демеушілердің бірі, НХЛ, Олимпиада ойындары және ФИФА әлем чемпионатымен байланыста.

Теледидар

Кейбір фаст-фуд компаниялары теледидар бағдарламаларын қаржыландырады. Domino's Pizza көп жылдар бойы Ұлыбританияда "Simpsons" сериалдарын Sky One телеарнасының көрсетілімдеріне демеушілік етті (бірақ жарнамаға қатысты жаңа ережелерге байланысты келісімнің аяқталуы мүмкін деп хабарланды). 2005 жылы Пицца Хат сол бағдарламаны Channel 4 телеарнасында көрсеткенде де демеушілік етті. Sky/Domino келісімін жалғастырды. АҚШ-та жексенбі таңғы мультфильмдердің негізгі демеушілері тез тағам өндіруші компаниялар болды, олар өздерінің балаларының тамағын жарнамалады. Тез тағам жарнамаларында тағамның дәмді екені, оның түрлі-түсті, анимациялық кейіпкерлері бар екені айтылған. McDonald's пен Disney серіктестік құрған кезде McDonald's тағамдарының жарнамаларын жастардың көпшілігі жоғары бағалады. Бұл балаларды сендіру бүкіл әлемде жастардың семіздігін және дұрыс тамақтануды арттырды. Диснейдің McDonald's-пен серіктестігінен шығуы орындалды және екі компания ынтымақтастық жасамады.