Кіріспе

1918-1923 Польша армиясының жауынгерлік құрамасы 1-ші литвалық-белорус дивизиясы (1. Литовск белдеуі, 1. DL B; ; ) - Польша армиясының ерікті бөлімдері, 1918 жылдың желтоқсаны мен 1919 жылдың қаңтары аралығында Польша-Совет соғысы кезінде құрылған. Ол қазіргі Литва мен Беларусь елдерінің жергiлiктi ерiктiлерiнен тұратын бірнеше оншақты шағын өзін-өзі қорғау әскерлерiнен құрылды. Бұл Екiншi Польша Республикасы, Ресей КСРО және басқа да бiрнеше жергiлiктi уақытша үкіметтер арасындағы аумақтық даулардың өсуiнiң ортасында болды. Дивизия соғыстың бірнеше маңызды шайқастарына қатысқан. Паулиус Пацевичустың айтуынша, дивизияның шамамен 15-18% этникалық литвалықтар болды.

Тарих

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Польша, Кеңес Одағы және басқа да жергілікті уақытша үкіметтер арасындағы аумақтық даулар Орталық және Шығыс Еуропадағы бірқатар соғыстарға ұласты. Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы жылдарынан бастап, сол аймақтарда жергілікті еріктілерден өзін-өзі қорғау күштерінің көптеген кішігірім бөлімшелері құрылды, олардың ішіндегі ең танымал Литва мен Беларусь өзін-өзі қорғау ("Samoobrona Litwy i Białorusi"). Өзін-өзі қорғау бөлімшелері Кресси аймағының поляк көпшілігі немесе елеулі азшылықтары бар аудандарында ұйымдастырылды. Әдетте Вильнюс, Минск, Гродна, Лида және Каунас қалалары сияқты қалалар немесе Ашмяны, Вилейка, Неменчина, Свир және Паневежис сияқты қалалар. 1918 жылдың желтоқсанына дейін бұл бөлімшелердің орталық командасы немесе ұйымы болмаған және олардың көбі жергілікті қалалар немесе облыстар (мысалы, "Самооброна Лиди") есімімен аталған. Бұл бөлімшелердің бірінші міндеті неміс дезертирлерінің қылмыс толқынын басу, ал кейіннен большевиктер жақтасы топтардан қорғау болды. Атауына қарамастан, бұл ұйымның мүшелерінің көпшілігі поляк немесе поляк болды, сондықтан олар осы аумақтарды жаңадан құрылған Польша мемлекетіне қосу ісіне қолдау көрсетті.

Пайдалану тарихы

Дивизияның бастапқы өзегі 1918 жылы желтоқсанда Минск қаласында құрылды, онда шамамен 1500 поляк пен белорустар тобы қаланы Кеңес Одағының алға басып келе жатқан күштеріне қарсы қорғауға қаруға көтерілді. 1919 жылы маусымда большевиктер еврей бірінші гвардиялық батальонын Минсктен (өз мүшелерінің талабы бойынша) поляк армиясына қарсы орналастырды, оған бірінші және екінші литвалық-беларусь дивизиялары кірді. Коммунистік жүйріктер алғашқы шайқаста жеңіске жетіп, поляк пен белорустарды бірнеше шақырымға шегінуге мәжбүр етті. 1919 жылы 8 тамызда поляк әскерлері Минскі большевиктерден қайтарып алды. Негізгі шабуыл Маладзечна, Минск және Полацк бағытында теміржол желілері бойымен болды. Алайда, ресейліктердің сан жағынан басымдығы мен қысқа өмір сүрген Беларусь Халық Республикасы тарапынан қолдаудың жоқтығына байланысты топ Польшаның орталық бөлігіне қарай кері шегінді. Өзін-өзі қорғаудың басқа топтары, қарсылық ұйымдары және Ресей Азамат соғысының Жасыл Армиясының ардагерлері Польшаға жетті, онда олар бұрынғы Ресей Императорлық Армиясының генерал Владислав Вейтьконың қолбасшылығындағы бір бөлімшеге қайта құрылды. Дивизияға қосылған еріктілердің тағы бір үлкен тобы 1919 жылдың қаңтар айында Вильнюсте қызылдарға қарсы қорғаныс үшін құрылған шамамен 2500 адамнан тұратын күштің қалдықтары болды. Қала мен Новая Вилейка ауданы үшін төрт күндік ұрыс нәтижесінде поляк күштерін кері итеріп жіберді және қаланы тастап кету керек болды. Ақырында, соғысты аяқтаған атысты тоқтатудан екі күн бұрын генерал Люкян Желиговскийдің командалық етуімен дивизияның бөлімдері Вильнюс облысын литвалық күштерден тартып алды және даулы Орталық Литва Республикасы қарулы күштерінің өзегін құрды. Вильнода өткен сайлаудан кейін және 1923 жылы Польшамен бірігуден кейін дивизия ішінара демобилизацияланды, ал оның қалдықтары Вильнюсте орналасқан Польшаның 19-шы жаяу әскер дивизиясына қосылды.

2-литвалық-белоруссиялық дивизия

1-ші литвалық-белорус дивизиясының бөлімдері (1. DL B) 1919 жылдың шілдесінде 2-ші литвалық-белорус дивизиясын (2-ші литвалық-белорус дивизиясы) құруға ауыстырылды. Литовск белдеуі, 2. Польша армиясының DL B) 1920 жылы жазда совет шабуылы кезінде дивизия ауыр зардап шекті; кейбір сарбаздар литва аумағына шегінуге мәжбүр болды, онда оларды большевиктер тұтқындады. Дивизия тез арада нығайтылып, 20-шы жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды. Ол уақытша 2-ші дивизияның ескі атына Żeligowski's Mutiny-ден кейін, ол Орталық Литва армиясының құрамына кірген кезде оралды.