Кіріспе

Испандық әскери және саяси қайраткер Хосе Антонио Мансо де Веласко и Санчес де Саманиего, KOS (lang es) (10 мамыр 1689 5 қаңтар 1767) - испандық әскери және саяси қайраткер, Чили губернаторы және Перу вице-королі болды.

Перудің вице-патриоты ретінде

Мансо де Веласко - Перудің вице-королі, Фердинанд VI Бурбон әулеті тұсында 1745 жылдан 1761 жылдың 12 қазанына дейін билік құрған. Ол Виллагарсияның 3-ші маркизі Хосе Антонио де Мендосаның орнын басып, оның орнына Мануэль де Амать и Джуниет келді. Оның биліктегі ең маңызды оқиғасы 1746 жылғы жер сілкінісі болды.

Лима жер сілкінісі

1746 жылы 28 қазанда түнгі сағат 10:30-да Лима мен оның маңайында үлкен жер сілкінісі болды, нәтижесінде аймақтағы осындай оқиғалар үшін өлім саны ең көп болды. Куәгерлер оқиғаның ұзақтығын әртүрлі айтады, олардың мәліметтері бойынша 3 минуттан 6 минутқа дейін. Жер сілкінісінің күшеюі Меркалли шкаласы бойынша Х немесе XI шамасында бағаланды. Жүздеген жер сілкінісі келесі екі ай бойы жалғасты. Лима қаласында апат өте ауыр болды. 60 мың тұрғындардың 1141-і қайтыс болды. Тек 25 үй ғана тұрды. Каллаода 17 метрлік цунами 5 шақырымға дейін жерді аралап, 5 мың тұрғынынан тек 200 адам ғана аман қалды. Жер сілкінісі түнде болғандықтан, көп адам үйлерінде ұйықтап қалғандықтан, зардап шеккендердің саны көбейген болуы мүмкін. Апаттан кейін халықты аштық пен қорқыныш жайлады. Бұл жер сілкінісінің нәтижесінде құрылыс әдістері өзгертілді, қыш стилінен кинча (уаттл және дауб) құрылыс әдістері үшін бас тартты, нәтижесінде сейсмикалық белсенділікке төзімді, икемді құрылымдар пайда болды. 1747 жылы 10 ақпанда ол Беллависта қаласын құрды. 1755 жылы 30 мамырда Лима соборының құрылысы басталды.

Соңғы күндер

Қарт және шаршаған Мансо де Веласко Испанияға зейнеткерлікке оралуға рұқсат сұрады және 1761 жылы патшадан оң жауап алды. Алайда, оның үйге сапары оны Гавана порты арқылы сол кездегі Кубаның генерал-капитаны болды, дәл сол кезде колония қоршауға алынды. Британдықтар портты қоршауға алды, ал Мансо де Веласко, атаулы түрде сол аймақтағы ең жоғары әскери офицер, Куба губернаторының "Соғыс кеңесінің басшысы" деп аталды. Осылайша 74 жасында қамал салынған қаланы қорғауға басшылық етті. Өкінішке орай, оның қол астындағы әскерлер нашар даярланған және олардың жабдықтары нашар болды, бұл 67 күннен кейін испандықтардың берілуіне әкелді. Ағылшын әскері оны тұтқындап, Испанияның Кадис қаласына алып келді. Соғыс кеңесінің басшысы болғандықтан, ол Мадридте тұтқындалып, Аранда графының төрағалығымен әскери соттың алдында сотталды. Осы соттың шешімі бойынша, ол және басқа да айып тағылған басшылар Кубада жеңілгендері үшін жауапты деп танылды. Испания королі Карл III 1765 жылы 4 наурызда үкімдерді ратификациялап, процессті аяқтады. Үкімдер жеңілдетілмеген, Мансо де Веласко соттың 40 лигасына 10 жылға жер аударылды, тауарлар тәркіленді және ол зиян шеккен хабанероларға өтемақы төлеу үшін ортақ жауапты болды. Үкімді естігеннен кейін көп ұзамай Мансо де Веласко Прайго-де-Кордобаға жер аударылды, сол жылы ол сонда келді. Екі жылдан аз уақыт өткен соң, 1767 жылы 5 қаңтарда, ол сол қалада қайтыс болды, оның сүйегі әлі де Сан-Педро шіркеуінде жатыр.